Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II OSK 2008/23

Wyrok NSA z 4 lutego 2026 r., II OSK 2008/23 – pozwolenie na budowę

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
4 lutego 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie Sędzia NSA Robert Sawuła (sprawozdawca) Sędzia del. WSA Piotr Broda Protokolant asystent sędziego Karol Kowalski po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Łd 255/23 w sprawie ze skargi [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 28 grudnia 2022 r. nr 328/2022 znak: GPB-III.7721.274.2022 AD w przedmiocie umorzenia w całości jako bezprzedmiotowego postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

1. Wyrokiem z 6 czerwca 2023 r., II SA/Łd 255/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Łodzi oddalił skargę [...] Spółki z o.o. z/s w Warszawie (skarżąca, Spółka) na decyzję Wojewody Łódzkiego z 28 grudnia 2022 r. nr 328/2022 znak: GPB-III.7721.274.2022 AD, w przedmiocie umorzenia w całości jako bezprzedmiotowego postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: 2.1. Jak wynika z ustaleń sądu pierwszej instancji, sprawa była już przedmiotem wcześniejszego postępowania prowadzonego przez Wojewodę Łódzkiego, oraz kontroli WSA w Łodzi i Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA). W szczególności wyrokiem z 22 stycznia 2019 r., II SA/Łd 594/18, WSA w Łodzi uchylił decyzję Wojewody Łódzkiego z 2 maja 2018 r. wraz z poprzedzającą ją decyzją Starosty Rawskiego z 20 lutego 2018 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla skarżącej spółki obejmującego budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...] wraz z wewnętrzną linią zasilającą Nr RAW4404A na działce o nr ewid. [...] w miejscowości [...], gm. [...]. Następnie NSA wyrokiem z 19 maja 2022 r., II OSK 1656/19 oddalił skargę kasacyjną od w/w wyroku WSA w Łodzi. 2.2. Wyrokując w sprawie II SA/Łd 255/23 kolejno wskazano, że w ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym Starosta Rawski postanowieniem z 22 sierpnia 2022 r. nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w dokumentacji załączonej do wniosku z 19 maja 2017 r. w zakresie rozstrzygnięcia Wójta Gminy [...], jako organu w tym zakresie właściwego, wyrażonego w formie ostatecznej decyzji administracyjnej, określającego stanowisko, co do konieczności przeprowadzenia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej. Następnie sąd pierwszej instancji wskazał, że w odpowiedzi na w/w postanowienie pełnomocnik inwestora wskazał, że 4 czerwca 2022 r. weszły w życie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 5 maja 2022 r. o zmianie rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. 2022, poz. 1071; rozp. RM 2022), które jednoznacznie przesądziły, iż dla przedmiotowej inwestycji nie ma potrzeby wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wskutek rzeczonej nowelizacji doszło bowiem do uchylenia przepisów § 2 ust. 1 pkt 7 oraz 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (rozp. RM 2019), a zatem z katalogu przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, zawsze bądź potencjalnie, wyeliminowano wszelkie instalacje radiokomunikacyjne. Skoro z woli ustawodawcy instalacje radiokomunikacyjne znalazły się poza zamkniętym katalogiem przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, brak jest uzasadnionych podstaw do nakładania na inwestora obowiązku uzyskania decyzji administracyjnej w tym zakresie. Wobec powyższego, w związku ze zmianą stanu prawnego oraz koniecznością stosowania w niniejszej sprawie nowych regulacji, Starosta Rawski nie ma już obowiązku (ani też prawa) sprawdzania, czy wnioskowana inwestycja zalicza się, czy też nie zalicza się przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zdaniem Spółki, żądanie Starosty Rawskiego, sformułowane w przedmiotowym postanowieniu, jest bezprzedmiotowe. 2.3. W wyroku wskazano następnie, że Starosta Rawski decyzją z 20 października 2022 r. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę spornej stacji bazowej telefonii komórkowej. Organ I instancji wskazał, że z uwagi na zakończenie robót budowlanych wydanie takiej decyzji jest zbędne. Wprawdzie organ I instancji dostrzegł, że przepisy zawarte w art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1995 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2021, poz. 2351 ze zm.; uPb) wprowadziły możliwość wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, po uprzednim jej uchyleniu, na rozpoczęcie czy wznowienie robót, jednak zdaniem tegoż organu, nie obejmuje to sytuacji, kiedy roboty zostały zakończone, a obiekt oddany do użytku. W związku ze zrealizowaniem robót w oparciu o ostateczną decyzję, która została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego istnieje możliwość wszczęcia postępowania naprawczego przed organami nadzoru budowlanego (art. 50-51 uPb). 2.4. Dalej w wyroku II SA/Łd 255/23 przywołano, że w wyniku rozpoznania odwołania spółki od w/w decyzji umarzającej postępowanie Wojewoda Łódzki powołaną na wstępie zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2022, poz. 2000 ze zm.; K.p.a.). Organ odwoławczy podniósł, że budowa przedmiotowej inwestycji została w całości zrealizowana na podstawie ostatecznej decyzji Wojewody Łódzkiego z 2 maja 2018 r., która później została uchylona wyrokiem II SA/Łd 594/18, który został zaskarżony do NSA, gdzie wyrokiem z 19 maja 2022 r., II OSK 1656/19, została oddalona skarga kasacyjna. Natomiast proces inwestycyjny został zakończony uzyskaniem przez inwestora pozwolenia na użytkowanie. Zatem nie można w omawianym przypadku traktować rozpoczęcia budowy jako samowoli budowlanej. Odmienna jest bowiem sytuacja inwestora, który buduje lub wybudował obiekt budowlany w ogóle bez uzyskania wymaganego przepisami uPb pozwolenia budowlanego, a inna inwestora, który kontynuował i zakończył budowę na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego. Tym samym Wojewoda stwierdził, że brak było podstaw do przyjęcia, że w niniejszej sprawie nastąpiło spełnienie warunków do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie art. 37 ust. 2 uPb. Decyzja ta musiałaby bowiem zatwierdzać projekt budowlany obejmujący całe zamierzenie budowlane, zgodnie z wnioskiem z 19 maja 2017 r. W sytuacji natomiast, gdy jedynie część robót została zrealizowana na podstawie decyzji, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego, organ architektoniczno-budowlany wydaje decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego obejmującego całe zamierzenie budowlane, a pozwolenie na budowę może być wydane jedynie w zakresie robót, które nie zostały jeszcze zrealizowane. Powołując się na poglądy sądów administracyjnych Wojewoda wskazał, że decyzja o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych może dotyczyć wyłącznie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych. Niemożliwe jest wydanie nowego pozwolenia na budowę na obiekty budowlane, które zrealizowane zostały w całości na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego na skutek stwierdzenia jej nieważności i to bez względu na przyczynę takiego stanu rzeczy. Nie jest bowiem celem decyzji o pozwoleniu na budowę legalizowanie już zrealizowanej inwestycji, ani też dokonanie oceny wykonanych robót. Natomiast w treści art. 37 ust. 2 pkt 2 uPb, który wprowadził możliwość wydania decyzji o pozwoleniu na budowę po jej uchyleniu, wskazano na możliwość rozpoczęcia czy wznowienia robót, co wyraźnie wskazuje, że nie obejmuje sytuacji, jak w niniejszej sprawie, kiedy roboty zostały zakończone. W ocenie Wojewody po zrealizowaniu określonej inwestycji, zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę jest bezprzedmiotowe, a postępowanie w tym zakresie winno z mocy art. 105 § 1 K.p.a. ulec umorzeniu. 2.5. Sąd pierwszej instancji przywołał, iż dodatkowo Wojewoda podniósł, że w obecnej sytuacji, gdy sprawa powróciła do orzekania przez organ II instancji, w obrocie prawnym istnieje decyzja PINB, w której organ ten udzielił pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu. Ponadto, budowa została zakończona w całości. Nie ulega więc wątpliwości, że stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ zasadniczej zmianie. Zatem, zmiana tych okoliczności, kształtowana kolejnymi decyzjami organów administracji publicznej, wydawanymi w tej sprawie, stwarza konieczność dokonania nowych ocen prawnych, istniejącego w danej sprawie stanu faktycznego. Tym samym, zmiana związana z zakończeniem inwestycji budowlanej oraz udzieleniem pozwolenia na użytkowanie ma charakter istotny w kontekście ustaleń faktycznych, a więc należało ją uwzględnić niezależnie od związania oceną prawną wynikającą z art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z uwagi na powyższe Wojewoda przyjął, że w analizowanej sprawie zmiana stanu faktycznego, dotycząca istotnych jego elementów, z uwagi na wyjście na jaw nowych okoliczności faktycznych oraz nowych dowodów, wpływa w sposób zasadniczy na przyjętą ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu WSA z 22 stycznia 2019 r., II SA/Łd 594/18. Reasumując, Wojewoda uznał, że wydana przez Starostę Rawskiego decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego w całości w sprawie wniosku o pozwolenie na budowę z 19 maja 2017 r. jest prawidłowa. Stąd zarzuty podmiotu skarżącej Spółki nie mają wpływu na wydane rozstrzygnięcie i nie podlegają ocenie przez organ odwoławczy. 3.1. W skardze do WSA w Łodzi na powyższą decyzję Wojewody Łódzkiego [...] Sp. z o.o. zarzuciła organowi II instancji naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy: 1) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez jego zastosowanie w sprawie, podczas gdy decyzja organu I instancji w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej zasługuje na uchylenie; 2) art. 105 § 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę z uwagi na zakończenie robót budowlanych, podczas gdy istnieje możliwość wydania decyzji o pozwoleniu na budowę dla inwestycji już zrealizowanej, w sytuacji gdy zrealizowana została ona na mocy ostatecznego pozwolenia na budowę, które zostało następnie wyeliminowane z obrotu prawnego na mocy wyroku sądu administracyjnego; 3) art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a. oraz art. 15 i art. 11 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, a wręcz brak dokonania jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie oraz niewskazanie w uzasadnieniu faktycznym decyzji dowodów, na których oparł się organ II instancji rozstrzygając sprawę, ustalając jej stan faktyczny, a także poprzez brak rzetelnego i pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, podczas gdy organ odwoławczy powinien rozpoznać niniejszą sprawę od początku w całości, a nie powielać stanowiska organu I instancji. 3.2. W skardze [podniesiono także zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego: 1) art. 28 ust. 1 uPb poprzez jego błędną wykładnię i wyprowadzenie z jego treści poglądu o bezprzedmiotowości niniejszego postępowania, podczas gdy przywołany przepis dotyczy jedynie rozpoczęcia robót budowlanych na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, zatem a contrario, ustawodawca dopuszcza możliwość legalizacji robót budowlanych po ich zakończeniu; 2) art. 35 uPb poprzez umorzenie postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę w sytuacji, w której wymagana jest decyzja merytoryczna, albowiem organ administracji publicznej jest zobowiązany do rozpatrzenia pierwotnego wniosku o pozwolenie na budowę, jeżeli poprzednie pozwolenie wydane na podstawie tego wniosku zostało uchylone, pomimo zrealizowania inwestycji; 3) art. 37 ust. 2 uPb poprzez nieprawidłowe uznanie, że w sytuacji gdy pozwolenie na budowę na skutek wyroku sądu administracyjnego zostało wyeliminowane z obrotu prawnego po zakończeniu robót budowlanych i uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie, to postępowanie administracyjne staje się zawsze bezprzedmiotowe, podczas gdy istnieje możliwość udzielenia pozwolenia na budowę dla robót już zrealizowanych. 3.3. Spółka, rozwijając podniesione zarzuty w uzasadnieniu skargi, wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Rawskiego, a ponadto o zwrot od Wojewody Łódzkiego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia przez skarżącą praw, w tym zwrot wynagrodzenia radcy prawnego. 3.4. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. 4.1. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Łodzi skargę oddalił. 4.2. W motywach swego orzeczenia sąd pierwszej instancji stwierdził, że wbrew stanowisku strony skarżącej w niniejszej sprawie nie miał zastosowania przepis art. 37 ust. 2 pkt 2 zd. 2 uPb w brzmieniu nadanym ustawą z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2020, poz. 471; zm. uPb 2020). Stąd prawidłowa jest konkluzja, że nie miała zastosowania norma przewidująca wydawanie decyzji o pozwoleniu na budowę również w przypadku zakończenia robót budowlanych. Mając natomiast na uwadze poprzednie brzmienie art. 37 ust. 2 pkt 2, a także art. 28 ust. 1 uPb, w myśl którego pozwolenie na budowę dotyczy przyszłych inwestycji, sąd a quo stwierdził, że przystąpienie do wykonywania robót budowlanych winno poprzedzać uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę, skoro w myśl ustawowej definicji jest to decyzja administracyjna zezwalająca na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego. W ocenie sądu pierwszej instancji merytoryczne rozpatrywanie wniosku Spółki o pozwolenie na budowę spornej stacji bazowej – po niespornym zakończeniu inwestycji – nie było w niniejszej sprawie możliwe, ani dopuszczalne. Wbrew poglądom skarżącej właśnie zakończenie robót budowlanych stanowiło istotną i prawnie relewantną okoliczność, która zwalniała organ oraz tenże sąd od związania oceną prawną wyrażoną we wcześniej zapadłych wyrokach w kontrolowanym postępowaniu. 4.3. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że na gruncie niniejszej sprawy orzekanie w przedmiocie wniosku o pozwolenie na budowę – już po zakończeniu realizacji spornej inwestycji – stało się bezprzedmiotowe, bowiem nie było materialnoprawnych podstaw do władczej ingerencji organu administracyjnego. Wobec tego – w jego ocenie – zasadnie Wojewoda utrzymał w mocy decyzję o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., skoro jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne na podstawie art. 37 ust. 2 pkt 2 uPb w brzmieniu sprzed zm. uPb 2020, która weszła w życie 19 września 2020 r. – stało się prawnie niedopuszczalne. 5.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca Spółka, zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając tenże wyrok w całości, 5.2. W skardze kasacyjnej, w ramach podstawy wskazanej w art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023, poz. 259, Ppsa), zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 Ppsa w zw. z art. 7, art. 77 § 1, 80, 105 § 1 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie przez WSA w Łodzi, że organy administracji publicznej obu instancji przeprowadziły w sposób wystarczający postępowanie dowodowe w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego istotnego dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i dokonały prawidłowych ustaleń w zakresie uznania, że przedmiotowe postępowanie administracyjne zasługuje na umorzenie, podczas gdy istnieje możliwość wydania decyzji o pozwoleniu na budowę dla inwestycji już zrealizowanej, w sytuacji gdy zrealizowana została ona na mocy ostatecznego pozwolenia na budowę, które zostało następnie wyeliminowane z obrotu prawnego na mocy wyroku sądu administracyjnego. 5.3. W ramach podstawy kasacyjnej wskazanej w art. 174 pkt 1 Ppsa Spółka zarzuca naruszenie przepisów prawa materialnego: 1) art. 28 ust. 1 uPb (Dz. U. 2023, poz. 682 ze zm. – w skardze kasacyjnej powołano błędnie tekst jednolity uPb, który nie obowiązywał w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji – uwaga Sądu) poprzez jego błędną wykładnię i wyprowadzenie z jego treści poglądu o bezprzedmiotowości niniejszego postępowania, podczas gdy przywołany przepis dotyczy jedynie rozpoczęcia robót budowlanych na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, zatem a contrario, ustawodawca dopuszcza możliwość legalizacji robót budowlanych po ich zakończeniu; 2) art. 35 ust. 4 w zw. z art. 37 ust. 2 pkt 2 uPb poprzez ich błędną wykładnię polegającą na zaakceptowaniu przez WSA w Łodzi umorzenia postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę w sytuacji, w której wymagana jest decyzja merytoryczna, albowiem organ administracji publicznej jest zobowiązany do rozpatrzenia pierwotnego wniosku o pozwolenie na budowę, jeżeli poprzednie pozwolenie wydane na podstawie tego wniosku zostało uchylone na drodze sądowej pomimo zrealizowania inwestycji. 5.4. W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Łodzi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie merytoryczne skargi, oraz zwrot od organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wnosząc jednocześnie o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. 5.5. Zdaniem skarżącej kasacyjnie nie chodzi o zastosowanie art. 37 ust. 2 pkt 2 uPb wstecz, jak przyjął sąd i organy administracji, ale o racjonalną wykładnię przepisów uPb z uwzględnieniem okoliczności faktycznych niniejszej sprawy. Podkreśla, że Spółka zrealizowała roboty budowlane dotyczące przedmiotowego obiektu w sposób legalny, w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, która została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego zgodnie z procedurą sądowoadministracyjną z przyczyn przez inwestora niezawinionych. W przekonaniu wnoszącej skargę kasacyjną, mając na względzie powyższe, w okolicznościach w niniejszej sprawie brak było podstaw do potraktowania postępowania w sprawie pozwolenia budowlanego, dotyczącego rzeczonego obiektu, jako bezprzedmiotowego. 5.6. Na rozprawę wyznaczoną w tej sprawie nikt się nie stawił. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6.1. Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (Dz. U. 2024, poz. 935 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. 6.2. Zarzut naruszenia art. 151 Ppsa tylko wówczas okazałby się zasadny, gdyby uzasadnione okazały się zarzuty naruszenia innych przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej. Przepis powyższy ma charakter ogólny i wynikowy, jest stosowany wtedy, gdy sąd uzna, że skarga nie jest uzasadniona, zatem oddala ją odpowiednio – w części lub w całości. 6.3. Chybione jest zarzucanie sądowi pierwszej instancji braku dostrzeżenia naruszenia przez organ przepisów art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie przez WSA w Łodzi, że organy administracji publicznej obu instancji przeprowadziły w sposób wystarczający postępowanie dowodowe w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego istotnego dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i dokonały prawidłowych ustaleń w zakresie uznania, że przedmiotowe postępowanie administracyjne zasługuje na umorzenie. Istotne okoliczności faktyczne zostały bezspornie ustalone, Spółka zrealizowała przedmiotową inwestycję na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę, gdy decyzje wydane w tym zakresie poddane były sądowej kontroli. Niesporne także jest i nie podważane przez Spółkę, że posiada na przedmiotową inwestycje pozwolenie na użytkowanie. W skardze kasacyjnej nie wskazano, jakie to jeszcze fakty istotne dla rozstrzygnięcia miałyby być nie ustalone przez organy orzekające w sprawie. 6.4. Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 28 ust. 1 uPb, z którego wynika jedynie, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31, poprzez jego błędną wykładnię. Sąd pierwszej instancji w motywach swego wyroku nie dokonywał wszak takiej wykładni art. 28 ust. 1 uPb, jak przywołana w skardze kasacyjnej, z tych względów bezskuteczne jest zarzucanie mu błędnej wykładni cyt. przepisu. 6.5. Nie jest wreszcie trafny zarzut błędnej wykładni przepisów art. 35 ust. 4 w zw. z art. 37 ust. 2 pkt 2 uPb, a w konsekwencji nie jest skuteczny zarzut naruszenia art. 105 § 1 K.p.a., poprzez zaakceptowanie przez sąd pierwszej instancji decyzji o umorzeniu postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę. Trafnie sąd pierwszej instancji ustalił, że skoro wniosek inwestora został złożony 19 maja 2017 r., a wydane w przedmiocie pozwolenia na budowę decyzje obu instancji zostały uchylone wyrokiem sądu administracyjnego, to – w konsekwencji prawomocnego uchylenia tegoż pozwolenia na budowę – postępowanie w tej sprawie nie zostało zakończone przed 19 września 2020, tj. przed wejściem w życie zm. uPb 2020. Tym samym w sprawie mógłby znaleźć zastosowanie art. 37 ust. 2 pkt 2 uPb w brzmieniu sprzed wejścia w życie zm. uPb 2020, mającym zastosowanie w sprawie. Z treści art. 1 pkt 19 zm. uPb 2020 wynikało, że do art. 37 ust. 2 uPb w części wspólnej dodano zdanie: "Decyzję o pozwoleniu na budowę wydaje się również w przypadku zakończenia robót budowlanych.". Zarazem w art. 25 zm. uPb, jak trafnie zauważono w zaskarżonym wyroku, przewidziano regułę intertemporalną, wg której do spraw wszczętych, a nie zakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy (tj. zm. uPb 2020), ustawodawca nakazał stosować przepisy uPb w brzmieniu dotychczasowym. Oznaczało to, że w sprawie zastosowanie miały przepisy uPb w brzmieniu ustalonym w Dz. U. 2020, poz. 1333. W tej wersji z art. 37 ust. 2 pkt 2 uPb wynikało, że rozpoczęcie robót albo wznowienie budowy może nastąpić po wydaniu pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 28 ust. 1 uPb. Przychylić się zatem należy do stanowiska wyrażonego w zaskarżonym wyroku i wspartym motywami wyroku NSA z 5 października 2022 r., II OSK 3187/19, że dopiero w zm. uPb 2020 ustawodawca wprost wprowadził w art. 37 ust. 2 uPb możliwość wydania decyzji o pozwoleniu na budowę po zakończeniu budowy, jeżeli pierwotna decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego. Skoro w przedmiotowej sprawie nie można było zastosować art. 37 ust. 2 pkt 2 uPb w brzmieniu nadanym mu przez zm. uPb 2020, to fakt zrealizowania budowy, zanim uchylono prawomocnie wydaną na nią pozwolenie na budowę, skutkował bezprzedmiotowością postępowania w sprawie kolejnego udzielenia pozwolenia na budowę już zrealizowanego zamierzenia inwestycyjnego. Z tego też powodu chybiony był zarzut naruszenia art. 105 § 1 K.p.a. 6.6. Nie mogły zatem odnieść skutku te starania argumentacyjne Spółki, które sprowadzały się do przywoływania wyimków z różnych judykatów. Ubocznie wypadnie zauważyć, że wyrok IV SA/Po 915/21, którego motywami Spółka wspierała swe wywody, został uchylony wyrokiem NSA z 20 września 2023 r., II OSK 976/22. W tym wyroku NSA zgodzono się z poglądem wyrażonym w wyroku NSA z 2 czerwca 2022 r., II OSK 1834/19, zgodnie z którym pierwotna treść przepisu (art. 37 ust. 2 uPb – uwaga Sądu), odwołując się do pojęć rozpoczęcia i wznowienia budowy, pozostawiała nieunormowaną sytuację, gdy budowa została już zakończona, przez co w tego rodzaju przypadku zatwierdzenie projektu budowlanego nie mogło nastąpić w decyzji organu administracji architektoniczno-budowlanej, ale wymagało przeprowadzenia postępowania naprawczego, o którym mowa w art. 50-51 uPb. W dalszych wywodach zaaprobowano decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie o udzielenie stosownego pozwolenia na budowę, wobec zakończenia robót budowlanych. 7. Skoro skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 Ppsa.

Informacje o sprawie

Data wpływu
20 września 2023
Skarżony organ
Wojewoda
Sędziowie
Piotr Broda Robert Sawuła /sprawozdawca/ Roman Ciąglewicz /przewodniczący/

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny