II OSK 199/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku W.D. o wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę pozostałości budynku w sprawie ze skargi kasacyjnej W.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 191/23 w sprawie ze skargi W.D. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 16 grudnia 2022 r., nr OA.7721.3.3.2022 w przedmiocie odmowy zmiany decyzji nakazującej rozbiórkę pozostałości budynku postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 191/23, oddalił skargę W.D. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 16 grudnia 2022 r., nr OA.7721.3.3.2022 w przedmiocie odmowy zmiany decyzji nakazującej rozbiórkę pozostałości budynku. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła W.D., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Wyrok zaskarżono w całości. Jednocześnie w skardze kasacyjnej zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania wydanej w granicach niniejszej sprawy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. z dnia 29 lutego 2016 r., znak NB-7356-VII-7/2011, nakazującej rozbiórkę. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że wykonanie ww. decyzji rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody. W sprawach budowlanych, których przedmiotem jest rozbiórka obiektu, trwałe skutki wykonania decyzji administracyjnych są w istocie nieuniknione. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, przy czym na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z przyjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest dopuszczalne również na etapie postępowania kasacyjnego (por. uchwała NSA z 16.04.2007 r., I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007, z. 4, poz. 77). Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu została powołana w celu ochrony tymczasowej przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiego aktu, zanim zostanie on zbadany przez sąd administracyjny pod kątem jego legalności. Ochrona tymczasowa ma służyć temu, aby strona w okresie do rozpatrzenia skargi, z uwagi na skutki, jakie może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu, nie poniosła znacznej szkody lub by nie doszło do wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z 14.11.2018 r., II OZ 1129/18). Ochrona tymczasowa w toku postępowania sądowoadministracyjnego ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. (zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków). Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. W każdej tego typu sprawie musi być zatem zbadana kwestia zaistnienia przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej w kontekście konkretnych okoliczności sprawy i argumentacji skarżącego. Niezależnie od rysującej się na tle wniosku skarżącej kasacyjnie kwestii pozostawania "w granicach tej samej sprawy" w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. in fine (wniosek dotyczy wstrzymania wykonania decyzji o nakazie rozbiórki, zaś przedmiotem zaskarżenia jest wyrok oddalający skargę na decyzję o odmowie zmiany decyzji nakazującej właśnie tę rozbiórkę), trzeba zaznaczyć, że skarżąca, ograniczając się do stwierdzenia, że wykonanie decyzji o nakazie rozbiórki rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody, nie wskazała konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania tej decyzji jest zasadne. Nie wystarczy bowiem powołać się ogólnikowo na wyrządzenie znacznej szkody. "Aby wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi go poprzeć stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu musi w sposób przekonujący przedstawiać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a." (postanowienie NSA z 27.10.2020 r., I GSK 1321/20, LEX nr 3069487). Zgodnie ze stanowiskiem przyjętym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w sytuacji gdy skarżący nie wskazuje we wniosku powyższych przesłanek, ani tych przesłanek nie uzasadnia, to nie jest obowiązkiem sądu poszukiwanie tych okoliczności (por. postanowienie NSA z 10.10.2013 r., I OZ 876/13). Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.