II OSK 1921/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 5 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku E.L. o wstrzymanie wykonania decyzji zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w sprawie ze skargi kasacyjnej E.L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 179/20 w sprawie ze skargi E.L. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku postanawia: oddalić wniosek.

Wyrokiem z dnia 4 marca 2021 r. VII SA/Wa 179/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E.L. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. II OSK 1921/21. W treści skargi kasacyjnej skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji - decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] października 2019 r. nr [...] nakazującej skarżącej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku produkcyjnego na funkcję budynku gospodarczo-garażowego na działce nr [...] w [...]. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że budynek będący przedmiotem postępowania jest wykorzystywany przez jej męża do prowadzenia działalności gospodarczej. Wykonanie decyzji spowoduje, że nie będzie możliwości prowadzenia dotychczasowej działalności. Produkcja wymaga prowadzenia jej w budynku. Wprawdzie mąż skarżącej podjął działania mające na celu przeniesienie produkcji do innego budynku, ale budowa nowego zakładu i przeniesienie do niego produkcji wymaga odpowiednich działań i etapowania wykonywania czynności, aby nie zakłócić działania zakładu. Całe przedsięwzięcie dodatkowo utrudnia sytuacja epidemiczna w kraju i wprowadzone obostrzenia. Wykonanie decyzji będzie oznaczało nagłe przerwanie produkcji, uniemożliwi wykonywanie bieżących zobowiązań klientów i spowoduje utratę płynności finansowej, a w konsekwencji zaprzestanie wykonywania działalności gospodarczej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Norma art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 1303 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." stanowi, że "Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.". Z powyższego wynika zatem, że warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej jest uprawdopodobnienie przez stronę wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W literaturze przedmiotu wskazuje się, że przez przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudnymi do odwrócenia skutkami są zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 379). Przy czym, co istotne, ochrona tymczasowa przewidziana w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie przed skutkami bezpośrednio związanymi z jej wykonaniem, których ponadto nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. Chodzi więc o szkodę wyrządzoną wykonaniem konkretnej decyzji, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazane przez stronę okoliczności nie uprawdopodobniają zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Jak wskazała skarżąca, w budynku objętym nakazem przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania jej mąż prowadzi działalność gospodarczą, która musi być prowadzona w budynku (produkcja mebli). Niewstrzymanie wykonania decyzji spowoduje, że niemożliwe stanie się realizowanie zobowiązań wobec klientów, a w konsekwencji utrata płynności finansowej przedsiębiorcy i konieczność zakończenia działalności gospodarczej, co będzie się wiązało z trudnymi do odwrócenia skutkami, mającymi wpływ na całe ich dotychczasowe życie. Powyższe okoliczności nie zostały jednakże uprawdopodobnione. W szczególności nie wynika z nich, że wykonanie decyzji będzie się wiązało z niebezpieczeństwem opóźnień w produkcji czy nawet zakończenia prowadzonej przez męża skarżącej działalności gospodarczej, zwłaszcza że - jak wskazano - mąż skarżącej podjął już działania mające na celu przeniesienie produkcji do innego budynku. Brak informacji co do etapu na jakim znajduje się budowa nowego zakładu produkcyjnego, uniemożliwia ocenę tej okoliczności w kontekście art. 61 § 3 p.p.s.a., mając na uwadze argumentację wniosku, że produkcja nie zdąży być przeniesiona do nowego budynku. Również i ogólna sytuacja epidemiczna w kraju sama w sobie nie wypełnia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżąca nie wykazała także, by na skutek wykonania decyzji doszło do znacznej szkody w jej sytuacji finansowej. Oprócz ogólnego twierdzenia o utracie płynności finansowej, brak jest bardziej szczegółowych danych, które umożliwiłyby ocenę tej okoliczności przez pryzmat art. 61 § 3 p.p.s.a. W tym miejscu odnotować trzeba, że na etapie sprawy przed Sądem pierwszej instancji, w sprawie wpadkowej o wstrzymanie wykonania decyzji zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II OZ 1146/20 - postanowieniem z dnia 12 stycznia 2021r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji z dnia 28 września 2020 r. w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji. Jest to o tyle istotne, że w aktualnie rozpoznawanym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organów obu instancji skarżąca podniosła w sposób ogólny te same okoliczności, które były przedmiotem analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego w postanowieniu z dnia 12 stycznia 2021 r. Rozważania te nadal zachowują swoją aktualność. A nowych okoliczności wskazujących na zagrożenie zaistnienia skutków o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. strona we wniosku nie przedstawiła. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.