II OSK 1864/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 24 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C. S. i S. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 kwietnia 2026 r. sygn. akt II SA/Wr 888/25 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi C. S. i S. S. na uchwałę Rady Gminy Mysłakowice z dnia 29 października 2025 r. nr XIX/117/25 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości Mysłakowice w gminie Mysłakowice – część 1 postanawia: oddalić skargę kasacyjną

Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2026 r. sygn. akt II SA/Wr 888/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę C. S. i S. S. (dalej "skarżący") na uchwałę Rady Gminy Mysłakowice z dnia 29 października 2025 r. w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości Mysłakowice w gminie Mysłakowice – część 1. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie skarżący wywodzą swój interes do zaskarżenia przedmiotowej uchwały z naruszenia przysługującego im prawa własności do nieruchomości, których są właścicielami, a które leżą na obszarze obowiązywania zaskarżonej uchwały. W ocenie Sądu strona skarżąca nie wykazała, że zaskarżoną uchwałą został naruszony jej interes prawny lub uprawnienie, a naruszenie to miało charakter bezpośredni i realny, a nie przyszły i niepewny, oparty na przewidywaniach i przypuszczeniach. Niemożność wykazania naruszenia konkretnego interesu prawnego lub uprawnienia prowadzi natomiast do wniosku, ze wnoszący skargę nie mają legitymacji procesowej do zaskarżenia uchwały. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożyli C. S. i S. S., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu strona skarżąca kasacyjnie zarzuciła: 1) naruszenie prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. przepisu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.Dz.U.2026.662, dalej u.s.g.) poprzez błędne uznanie przez Sąd, że interes prawny skarżących kasacyjnie nie został naruszony, albowiem w ocenie Sądu nie wykazali oni związku pomiędzy zaskarżonymi przepisami zaskarżonej uchwały a naruszeniem ich aktualnej, indywidualnej sytuacji prawnej, co w konsekwencji skutkowało brakiem merytorycznego rozpatrzenia skargi, podczas gdy skarżący wskazali, że wskutek uchwalenia zaskarżonej uchwały w inny sposób bezprawny naruszony został ich konkretny i aktualny interes prawny poprzez pozbawienie ich prawa zabudowy ich nieruchomości, wpływając tym samym negatywnie na ich sytuację prawną; 2) naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) przepisu art. 147 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz.U.2026.143 ze zm., dalej p.p.s.a.) poprzez błędne uznanie przez Sąd, że skarżący nie wykazali, że wskutek uchwalenia zaskarżonej uchwały naruszony został ich interes prawny, a w konsekwencji odrzucenie skargi i wydanie zaskarżonego postanowienia, podczas gdy przepisy zaskarżonej uchwały naruszają istotę prawa własności nieruchomości przysługującego skarżącym kasacyjnie, co potwierdza, że istnieje związek pomiędzy zaskarżonym przepisami zaskarżonej uchwały a naruszeniem aktualnej, indywidualnej sytuacji prawnej skarżących kasacyjnie; b) przepisów art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. poprzez rozpoznanie przez Sąd skargi wyłącznie w zakresie zarzutów i wniosków skargi oraz powołanych w niej podstaw prawnych, a więc bez zastosowania wszystkich przewidzianą ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do zaskarżonej uchwały w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Takim przepisem szczególnym, w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., jest art. 101 ust. 1 u.s.g. Przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. reguluje kwestię legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę lub zarządzenie podjęte przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej. Zgodnie z tym przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Podkreślić należy, iż w przeciwieństwie do legitymacji w postępowaniu administracyjnym określonym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, uprawnionym do wniesienia skargi z art. 101 u.s.g. może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Przystępując do oceny niniejszej sprawy Sąd miał na uwadze ugruntowany pogląd orzecznictwa, że podstawę legitymacji skargowej stanowi aktualny interes prawny ze względu na to, że podstawą zaskarżenia jest niezgodność uchwały z prawem przy równoczesnym naruszeniu przez nią konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy. Zagadnienie to stanowiło przedmiot rozważań Trybunału Konstytucyjnego (wyrok z 4 listopada 2003 r., sygn. akt SK 30/02 i z 16 września 2008 r., sygn. akt SK 76/06). W uzasadnieniach tych wyroków Trybunał Konstytucyjny podzielił argumentację sądów administracyjnych wskazując, że na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. legitymacja skargowa przysługuje tym podmiotom, które wykażą się konkretnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego. Podkreśla się, że źródłem interesu prawnego lub uprawnienia jest zawsze norma prawna ogólna i abstrakcyjna (akt normatywny) lub jednostkowa i konkretna (decyzja), mająca źródło w przepisach prawa materialnego (nie tylko prawa administracyjnego materialnego). Podstawę legitymacji procesowej strony musi zatem stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przedmiotowe ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego nie wpłynęły na sposób wykonywania przez skarżących prawa własności. Skarżący kasacyjnie podkreślili, że swój interes prawny w zaskarżeniu uchwały wywodzą z przysługującego im prawa własności nieruchomości. Przywołana w skardze kasacyjnej argumentacja wskazuje na naruszenie sytuacji prawnej skarżących poprzez pozbawienie ich prawa zabudowy własnej nieruchomości. Należy jednak zauważyć, że skarżący nie wykazali, aby była to sytuacja – jak twierdzą – aktualna, a nie jedynie potencjalna. W świetle art. 101 ust. 1 u.s.g. związek pomiędzy własną, indywidualną sytuacją prawną skarżącego a zaskarżoną uchwałą musi istnieć w dacie wniesienia skargi, nie zaś w przyszłości, a ponadto powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia danego podmiotu konkretnych uprawnień lub nałożenia na niego obowiązków. Naruszenie interesu prawnego wnoszącego skargę musi mieć charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Uchwała, czy też konkretne jej unormowania, muszą więc naruszać rzeczywiście istniejący w dacie podejmowania aktu interes prawny podmiotu skarżącego. Nie jest dopuszczalne wniesienie skargi w oparciu o potencjalne naruszenie interesu prawnego lub uprawnień związanych ze zmianą zagospodarowania działek, których skarżący są właścicielami. W tym stanie rzeczy zarzuty naruszenia art. 101 ust. 1 u.s.g., art. 147 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. oraz art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. nie mają usprawiedliwionych podstaw. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a.