II OSK 1821/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie sędzia NSA Anna Łuczaj sędzia del. WSA Renata Detka /spr./ Protokolant starszy asystent sędziego Anita Lewińska - Karwecka po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] S.A. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 kwietnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 133/16 w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [....] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 27 kwietnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 133/16, oddalił skargę [...] z siedzibą w [...] na decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] grudnia 2015 r. w przedmiocie choroby zawodowej. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z [...] października 2015 r. stwierdził u A.F. chorobę zawodową narządu słuchu - obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz, wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1367). Organ ustalił, że [...] od 26 sierpnia 1983 r. do 27 listopada 2012 r. zatrudniony był w [...] na stanowiskach: mechanik maszyn i urządzeń górniczych na odkrywce, ślusarz/robotnik torowy, pomocnik maszynisty, maszynista elektrowozu i maszynista kolei górniczej na odkrywce. Organ wskazał, że równoważny poziom hałasu wyznaczony dla pracowników zatrudnionych w brygadzie remontowej torów wynosił 81dB(A), natomiast dla pracowników brygady remontowej obsługujących również przez 4 godziny w ciągu zmiany roboczej podbijaki wibracyjne – 84 dB(A). W przypadku pracy na stanowisku maszynisty kolei górniczej oraz pomocnika maszynisty, podczas jazdy, załadunku i wyładunku pociągu oraz czasu oczekiwania, poziom hałasu nie przekracza 80 dB(A). Średni czas tych czynności to 475 minut na zmianę. Podczas używania sygnału dźwiękowego poziom hałasu osiąga 94-102 dB(A). Średni czas używania sygnału to 5 minut na zmianę. Poziomy ekspozycji odniesione do 8 godzinnego czasu pracy dla maszynisty kolei górniczej nie przekraczały Najwyższego Dopuszczalnego Natężenia hałasu tj. 85 dB(A) i wynosiły dla różnych elektrowozów od 78-83 dB(A), lokomotyw spalinowych od 78 do 84 dB(A), lokomotyw elektrycznych od 81 do 82 dB(A) oraz wózka motorowego do 85 dB(A). Praca maszynistów kolei górniczej obsługujących podbijarkę torową MATISA AlOC polega na wykonywaniu prac związanych z utrzymaniem podłoża i nawierzchni w ramach napraw głównych i bieżących toru. Wyniki pomiarów hałasu wykonane w latach 2006-2009 na stanowisku pracy A.F. wynosiły 97 dB(A). Pracownicy zatrudnieni na stanowisku maszynisty kolei górniczej na odkrywce wykonujący czynności operatora podbijarki, w celu zminimalizowania narażenia na hałas, wyposażeni byli w ochronniki słuchu typu H7A o zakresie tłumienia od 14,5 do 35,8 dB. Ponadto, zgodnie z opracowanym przez oddział kolei górniczej programem działań organizacyjno-technicznych ograniczających narażenie na hałas oraz kartą oceny ryzyka zawodowego, stosowano przerwy w pracy, ograniczenie czasu pracy oraz rotację operatorów na stanowiskach pracy. Odwołanie od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] października 2015 r. złożyła [...] z siedzibą w [...] zarzucając m.in.: - naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 40 § 2, art. 7 i 77 kpa poprzez: a) nie doręczenie pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie przez [....] wszystkich pism procesowych, b) nie przeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego w zakresie związku przyczynowego pomiędzy zdiagnozowanym u A.F. ubytkiem słuchu a wykonywaną przez niego w przedsiębiorstwie pracą, c) przekroczenie przez organ dokonujący oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego zasady swobodnej oceny dowodów, d) nie uwzględnienie wniosku o przeprowadzenie badań w jednostce orzeczniczej II stopnia, jaką jest Instytut Medycyny Pracy w Łodzi, e) nie wyjaśnienie okoliczności nagłego pogorszenia się słuchu u A.F. od momentu zaprzestania przez niego pracy w [...] oraz nie ustalenie czym był on spowodowany, Mając na uwadze powyższe [...] z siedzibą w [...] wniosła o: - przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie ustalenia związku przyczynowego pomiędzy zdiagnozowanym u A.F. ubytkiem słuchu, a wykonywaną przez niego pracą wyjaśniając wątpliwości wskazane szczegółowo w uzasadnieniu odwołania, - wyjaśnienie okoliczności nagłego pogorszenia się słuchu u A.F. po zaprzestaniu przez niego pracy w [...] oraz ustalenie czym był on spowodowany, - wystąpienie o przeprowadzenie badań i wydanie opinii przez Instytut Medycyny Pracy w Łodzi, ponieważ orzeczenie lekarskie nr [...] zawiera lakoniczne stwierdzenie bez wszechstronnego wyjaśnienia wątpliwości, jak również bez przekonującego i dostępnego dla stron uzasadnienia w sytuacji, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co do związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonym u A.F. znacznym ubytkiem słuchu a narażeniem go na czynniki szkodliwe, jak również ustalenie wpływu na powyższy związek czasu, który upłynął od momentu zaprzestania przez niego pracy. Nie został wyjaśniony także wpływ wieku A.F. na stwierdzony u niego ubytek słuchu. Wielkopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując, że A.F. w czasie całego okresu zatrudnienia w [...] pracował w narażeniu na hałas, w tym hałas ponadnormatywny, co potwierdzają wyniki pomiarów natężenia hałasu, z których wynika, iż równoważny poziom hałasu wynosił do 102 dB(A). Wobec powyższego kwestia narażenia zawodowego na czynnik szkodliwy - hałas, w tym ponadnormatywny, zdaniem organu, jest bezsporna i nie wymaga uzupełnienia. Organ podniósł, że w niniejszej sprawie wydane zostało orzeczenie lekarskie Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu Ośrodek w Koninie nr [....] z dnia [...] marca 2015 r., w którym sformułowano jednoznaczne wnioski o rozpoznaniu u A.F. choroby zawodowej narządu słuchu, wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych. W skardze na tę decyzję [....] wskazała na zarzuty tożsame z podniesionymi w odwołaniu i wniosła o uchylenie w całości decyzji obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wielkopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Poznaniu wniósł o oddalenie skargi. Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przywołał treść art. 2351 i art. 235² Kodeksu pracy oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r w sprawie chorób zawodowych i podniósł, że dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest spełnienie dwóch ustawowych przesłanek: 1. rozpoznanie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do ww. rozporządzenia; 2. stwierdzenie przynajmniej z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. W niniejszej sprawie, zgodnie z orzeczeniem lekarskim z 30 marca 2015 r. stwierdzono u [...] obustronny niedosłuch typu czuciowo-nerwowego o średnim ubytku słuchu: ucho prawe – 45 dB, ucho lewe – 46,7 dB. Powyższe schorzenie ujęte jest pod pozycją 21 załącznika do rozporządzenia stanowiącego wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej, pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Przedmiotem sporu jest natomiast kwestia, czy powyższe schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo ze sposobem wykonywania pracy przez uczestnika w [...] w [...] Sąd przedstawił ustalenia organów dotyczące stanowisk pracy na których pracował A.F. w skarżącej spółce i podkreślił, że jego zatrudnienie trwało do 27 listopada 2012 r., gdy miał on 52 lata. Zgłoszenie choroby zawodowej nastąpiło 5 listopada 2014 r., a postępowanie wszczęto 8 kwietnia 2015 r. Na żądanie organów inspekcji sanitarnej skarżąca przedstawiła wyniki pomiarów hałasu na stanowiskach pracy, karty oceny ryzyka zawodowego, wyniki badań audiometrycznych i zaświadczenia z poradni otolaryngologicznej. Wśród dokumentów przesłanych przez skarżącą brak jest danych o charakterystyce narażenia i wyników pomiarów z okresu zatrudnienia A.F. od 26 sierpnia 1983 r. do 30 września 1992 r. W świetle powyższych ustaleń poczynionych w oparciu o dokumentację dostarczoną przez skarżącą za niezrozumiały uznał Sąd zarzut, że organy nie przeprowadziły postępowania dowodowego w sposób wszechstronny. Organy inspekcji sanitarnej otrzymały od skarżącej zarówno informację o zajmowanych stanowiskach jak i o pomiarach hałasu, a to na skarżącej spoczywał obowiązek dostarczenia pełnej dokumentacji pracownika w związku z podejrzeniem choroby zawodowej. Organ odwoławczy słusznie wskazał, że A.F. pracował w narażeniu na hałas (w tym hałas ponadnormatywny), w związku z czym kwestia narażenia zawodowego na czynnik szkodliwy jakim jest hałas jest bezsporna i nie wymaga uzupełnienia. Wbrew stanowisku skarżącej, brak jest także podstaw do kwestionowania wydanego w niniejszej sprawie orzeczenia lekarskiego, a postępowanie organów w ocenie Sądu w niczym nie uchybia przepisom art. 7 i 77 kpa. Jeśli chodzi o zarzut naruszenia art. 84 kpa i zaniechanie przez organy ponownego badania medycznego byłego pracownika przez inną jednostkę medyczną, Sąd podkreślił, że rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych przewiduje udział jednostki orzeczniczej II stopnia wówczas, gdy treść orzeczenia lekarskiego kwestionuje pracownik (były pracownik), bądź z inicjatywy organu, gdy uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w § 8 ust. 1 jest niewystarczający. Za niezasadne Sąd uznał także pozostałe zarzuty skargi, w tym zarzut dotyczący niedoręczania pism pełnomocnikowi skarżącej. Organ faktycznie adresując pisma i decyzje nie wskazywał imienia i nazwiska pełnomocnika, jednak adres do doręczeń był taki jak wskazano w odwołaniu, czyli "[...]". W tych okolicznościach Sąd pierwszej instancji uznał, że wiedzę o toku postępowania w sprawie, w tym o wydaniu decyzji przez organy obu instancji, równocześnie ze skarżącą uzyskał także jej pełnomocnik, zatem w realiach sprawy powyższe naruszenie nie miało jakiegokolwiek wpływu na wynik postępowania i nie spowodowało dla strony żadnych negatywnych skutków. W złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skardze kasacyjnej [....] w [...] wniosła o uchylenie wyroku z 27 kwietnia 2016 r. w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając w oparciu o art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. poprzez jego nie zastosowanie i nie uwzględnienie zarzutów zawartych w skardze zarzucających zaskarżonej decyzji: 1. naruszenie § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych poprzez stwierdzenie u A.F. choroby zawodowej bez wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, 2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, w postaci obrazy art. 40 § 2 kpa oraz art. 7, 75 i 77 kpa polegających na: a) nie doręczeniu pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie przez skarżącego kasacyjnie wszystkich pism procesowych, b) nie przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie wskazanym przez skarżącego poprzez np.: - nie wyjaśnienie okoliczności nagłego pogorszenia się słuchu u A.F. po zaprzestaniu przez niego zatrudnienia w [...] oraz nie ustalenie, czym był on spowodowany, - nie uwzględnienie wniosku skarżącego o przeprowadzenie ponownych badań A.F. w innej jednostce orzeczniczej, względnie w jednostce orzeczniczej II stopnia, jaką jest Instytut Medycyny Pracy w Łodzi, przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy; 3. naruszenie art. 84 § 1 kpa poprzez nie wystąpienie o dodatkowe badanie i opinię do innej placówki orzeczniczej np. do Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi w sytuacji, gdy orzeczenie lekarskie nr 29/2015 wydane przez WCMP w Koninie zawiera lakoniczne stwierdzenia, bez wszechstronnego wyjaśnienia wątpliwości, jak również bez przekonującego i dostępnego dla stron uzasadnienia w sytuacji, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonym u [....] ubytkiem słuchu, a wykonywaną przez niego pracą, co w efekcie spowodowało wadliwe zastosowanie przez Sąd I instancji art. 151 p.p.s.a. i co doprowadziło do bezpodstawnego oddalenia skargi. W uzasadnieniu skarżąca kasacyjnie podniosła, że Sąd I instancji wydając orzeczenie nie uwzględnił zarzutu dotyczącego naruszenia przez organ art. 40 § 2 kpa. Stanowisko Sądu należy skrytykować, albowiem pełnomocnik, składając pełnomocnictwo w sprawie, wskazał jako adres dla doręczeń adres skarżącego kasacyjnie, aby ułatwić sobie korespondencję z organem, pomimo, iż nie jest on pracownikiem Spółki, a prowadzi kancelarię prawną w innym miejscu. [....] jest olbrzymim zakładem pracy z dużą ilością wpływającej i wypływającej korespondencji. Nie można wymagać od pracowników Kancelarii Głównej, aby posiadali wiedzę, że pisma kierowane przez PPIS do Spółki, dotyczące stwierdzenia choroby zawodowej u [...], powinny być doręczane pełnomocnikowi, mimo braku wskazania go jako adresata pisma. Pisma organu nie dość, że jako adresata wskazywały nie pełnomocnika, a stronę skarżącą, to nawet w ich treści nie było wzmianki, iż sprawa znajduje się w decenacie r. pr. D.W. i jest przez nią prowadzona. Brak prawidłowego i skutecznego doręczenia pism pełnomocnikowi miał wpływ na wynik sprawy, albowiem uniemożliwił mu czynny udział w postępowaniu, w szczególności zapoznanie się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie i złożenie ewentualnych wniosków przed podjęciem decyzji przez PPIS. Mając możliwość zapoznania się z aktami sprawy pełnomocnik mógłby wskazać okoliczności, które nie zostały przez organ wyjaśnione, lub które powinny być uzupełnione i na tę okoliczność złożyć odpowiednie wnioski dowodowe. Mógłby zawnioskować wówczas np. o przesłuchanie A.F. na okoliczność nagłego pogorszenia się jego słuchu po zakończeniu pracy i wskazanie przyczyny. Pełnomocnik mógłby zawnioskować także o uzupełnienie wydanego przez WCMP w Poznaniu orzeczenia z [...] marca 2015 roku, względnie o przeprowadzenie badań i wydanie nowej opinii przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, z treści orzeczenia z [...] marca 2015 r. nie wynika na jakich dokumentach lekarz wydający to orzeczenie oparł swoje stanowisko, albowiem w uzasadnieniu zawarł jedynie wskazanie wyników badań, jakie zostały przeprowadzone oraz stwierdził lakonicznie, że spełniona została przesłanka wieloletniej pracy A.F. w narażeniu na hałas w środowisku pracy. Ponadto orzeczenie z [...] marca 2015 r. opiera się na badaniach słuchu, które nie zostały wykonane tzw. "metodą obiektywną" i to w sytuacji, gdy badania wykonane w roku 2012 w [...] wykazały u A.F. ubytek słuchu znacznie mniejszy, niż ten stwierdzony w WCMP Ośrodek w Koninie. W ocenie skarżącego kasacyjnie, należałoby przeprowadzić dowód z opinii jednostki orzeczniczej II stopnia, gdyż wyniki badań audiologicznych słuchu wskazują na ubytek stanowiący próg minimalny dla uznania tego schorzenia za chorobę zawodową, co w świetle innych niewyjaśnionych okoliczności może stanowić podstawę do uzupełnienia materiału dowodowego. Nie można wykluczyć, że przeprowadzone badanie jest obarczone np. błędem. Ponadto Sąd I instancji nie uwzględnił zarzutu dotyczącego nie uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie ustalenia, jakiej wielkości ubytek słuchu nastąpił u A.F. od momentu zakończenia przez niego pracy zawodowej do dnia wydania zaskarżonej decyzji i czym był on spowodowany. Okoliczność ta ma w sprawie olbrzymie znaczenie, albowiem uszkodzenie słuchu wywołane hałasem ma charakter trwały i nie ulega poprawie ani progresji po ustaniu narażenia na hałas. Pogorszenie ubytku słuchu po ustaniu narażenia zawodowego na hałas może oznaczać, że mamy do czynienia z przyczynami pozazawodowymi. W sprawie nie została także wzięta pod uwagę okoliczność, że A.F. będąc zatrudniony na stanowisku maszynisty kolei górniczej na odkrywce, jak również obsługując podbijarkę, tak jak i inni pracownicy, był wyposażony w odpowiednio dobrane ochronniki słuchu, stosowano również system ograniczenia czasu pracy i przerw w pracy oraz rotacje operatorów na stanowiskach, co skutkowało znacznym ograniczeniem narażenia pracowników na szkodliwość warunków pracy. Po wdrożeniu tych środków ryzyko związane z narażeniem na hałas zostało zmniejszone do poziomu dopuszczalnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. Z uwagi na to, że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., skutkujące nieważnością postępowania, kontrola zaskarżonego wyroku mogła być dokonana tylko w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 40 § 2 kpa oraz powiązany z nim zarzut naruszenia art. 7, 75 i 77 kpa. Pierwszy z powołanych wyżej przepisów nakazuje organowi doręczanie wszelkich pism pełnomocnikowi, jeżeli strona go ustanowiła. Z akt sprawy wynika, że dokument pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącą spółkę dla radcy prawnego D.W. złożony został wraz z odwołaniem od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [.....] z [...] kwietnia 2015 r. (wskutek którego zapadła decyzja kasacyjna organu odwoławczego z [...] czerwca 2015 r.). Nie ulega też wątpliwości, że podjęta następnie kolejna decyzja organu I instancji z [...] października 2015 r. istotnie nie została doręczona w sposób zgodny z art. 40 § 2 kpa, gdyż skierowana została na adres [....] bez wskazania jako adresata ustanowionego pełnomocnika strony. Naruszenie wskazanego wyżej przepisu jest zatem bezsporne, jednak aby odniosło zamierzony skutek skarżąca kasacyjnie winna jeszcze wykazać, że uchybienie prawu procesowemu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), a z taką sytuacją nie mamy do czynienia w sprawie. Nie ma bowiem racji autor skargi kasacyjnej, kiedy uzasadniając omawiany zarzut powołuje się na to, że naruszenie art. 40 § 2 kpa uniemożliwiło mu czynny udział w postępowaniu, zapoznanie się z aktami sprawy i złożenie ewentualnych wniosków dowodowych. Wprawdzie pełnomocnik zapoznała się z aktami już po podjęciu decyzji przez organ I instancji (w dniu [...] października 2015 r.), jednak w złożonym w imieniu strony odwołaniu wskazała na wszystkie okoliczności, które – jej zdaniem – pozostawały niewyjaśnione, złożyła też stosowne wnioski dowodowe, w tym zawnioskowała m.in.: - o wydanie opinii przez "inną placówkę" powołując się na "lakoniczne stwierdzenia" zawarte w orzeczeniu lekarskim Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu Ośrodku w Koninie z [....] marca 2015 r. oraz - o ustalenie, jakiej wielkości ubytek słuchu nastąpił u [....] po zakończeniu przez niego pracy zawodowej tj. od listopada 2012 r. Strona kwestionowała także prawidłowość sporządzonej oceny narażenia zawodowego oraz zarzucała brak wyjaśnienia okoliczności, na podstawie których jednostka medyczna I stopnia dokonała ustaleń w zakresie narażenia badanego pracownika na hałas. Zdecydowaną większość tych zarzutów skarżąca powtórzyła zresztą w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, a następnie w skardze kasacyjnej. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu Wojewódzkiego, że naruszenie przez organ I instancji art. 40 § 2 kpa nie miało wpływu na wynik sprawy, aczkolwiek argumentacja przemawiająca za słusznością tego wniosku wymaga rozszerzenia, stanowiącego jednocześnie odniesienie się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Po pierwsze, mimo wadliwego doręczenia rozstrzygnięcia organu I instancji, strona przed podjęciem ostatecznej decyzji z [....] grudnia 2015 r. miała możliwość zgłoszenia wszystkich swoich zastrzeżeń i zarzutów oraz złożenia wniosków dowodowych, co uczyniła we wniesionym odwołaniu. Nie można zatem przyjąć, że naruszenie art. 40 § 2 kpa uniemożliwiło skarżącej czynny udział w postępowaniu administracyjnym, zakończonym podjęciem decyzji objętej skargą skierowaną do Sądu I instancji. Po drugie, powoływana w odwołaniu, a potem w skardze i następnie w skardze kasacyjnej argumentacja mająca świadczyć o naruszeniach prawa w zakresie przeprowadzonego postępowania dowodowego i co za tym idzie o konieczności jego uzupełnienia w zakresie wnioskowanym przez skarżącą, nie jest zasadna. W szczególności, dla rozpoznania choroby zawodowej w rozumieniu art. 2351 i art. 235² Kodeksu pracy oraz przepisów rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, nie było koniecznym ani wymaganym wyjaśnienie "okoliczności nagłego pogorszenia się słuchu u A.F. od momentu zaprzestania przez niego pracy w [...] oraz ustalenie, czym był spowodowany." Z przepisów tych wynika, że rozpoznanie choroby zawodowej, wymienionej w wykazie chorób zawodowych, jest prawnie dopuszczalne nie tylko w razie ustalenia bezspornego związku przyczynowego pomiędzy tą chorobą a czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi w środowisku pracy, ale również wtedy, gdy z wysokim prawdopodobieństwem można stwierdzić, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia pracownika. Poza tym, rozpoznanie choroby zawodowej nie musi nastąpić w okresie zatrudnienia w narażeniu zawodowym, ale także po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem jednak, że w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych wystąpią udokumentowane objawy chorobowe. W przypadku choroby zawodowej stwierdzonej u A.F., wymienionej pod poz. 21 wykazu chorób zawodowych, wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych winno nastąpić w ciągu 2 lat od ustania jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym i jak podkreślił to słusznie Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, sytuacja taka miała miejsce w sprawie. Przesłanki wymagane prawem do rozpoznania choroby zawodowej zostały w stanie sprawy spełnione, gdyż właściwa jednostka orzecznicza zdiagnozowała u A.F. chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, a w związku z wieloletnim, udokumentowanym narażeniem na hałas w środowisku pracy rozpoznała chorobę o charakterze zawodowym. W tej sytuacji, inne podnoszone przez autora skargi kasacyjnej kwestie, jak wyjaśnienie przyczyn "nagłego pogorszenia słuchu od momentu zaprzestania pracy", pozostają bez znaczenia prawnego dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w zw. z art. 84 § 1 kpa, który w postępowaniu w przedmiocie choroby zawodowej nie ma bezpośredniego zastosowania z uwagi na szczegółowe uregulowania zawarte w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. Rolę biegłego lub biegłych, o których mowa w art. 84 § 1 kpa, spełniają w tym postępowaniu uprawnieni lekarze spełniający określone wymagania kwalifikacyjne i zatrudnieni w jednej z jednostek orzeczniczych I i II stopnia (§ 5 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia). Zakres wiadomości specjalnych, do których nawiązuje art. 84 § 1 kpa, określony został natomiast w § 6 ust. 1 rozporządzenia. Przepisy tego rozporządzenia określają również przypadki, w których przeprowadzane są ponowne badania przez jednostki orzecznicze II stopnia, bo do takich należy Instytut Medycyny Pracy w Łodzi, o którym wzmiankuje skarżąca kasacyjnie. Z wnioskiem o przeprowadzenie takiego badania może wystąpić jedynie pracownik lub były pracownik, jeśli nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego (§ 7 ust. 1). Natomiast właściwy państwowy inspektor sanitarny może zwrócić się do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację, gdy uzna, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji (§ 8 ust. 2). Żaden z tych przypadków nie zachodził jednak w sprawie, dlatego słusznie Sąd Wojewódzki uznał, że nie było podstaw do przeprowadzenia ponownych, dodatkowych badań przez inną jednostkę orzeczniczą. Należy się również zgodzić ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który nie podzielił wyrażanych przez skarżącą wątpliwości co do rzetelności orzeczenia lekarskiego sporządzonego przez Wielkopolskie Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu Ośrodek w Koninie z [...] marca 2015 r. W treści tego orzeczenia nie powołano się wprawdzie na konkretną dokumentację dotyczącą narażenia zawodowego, jednak z akt sprawy wynika, że bazuje ono na karcie oceny narażenia zawodowego z 25 lutego 2015 r. sporządzonej przez lekarza zgłaszającego podejrzenie choroby zawodowej, stosownie do treści § 6 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. W aktach znajduje się też skierowane do A.F. pismo [...] z 10 grudnia 2014 r., zawierające informacje dotyczące zarówno okresu jego zatrudnienia w narażeniu na hałas, jak i wykaz wszystkich zajmowanych przez niego stanowisk ze wskazaniem konkretnych wielkości tego narażenia. Poza tym, słusznie Sąd I instancji zwrócił uwagę, że pełną dokumentację potwierdzającą wieloletnią pracę A.F. w narażeniu na hałas, w tym także ponadnormatywny, dostarczyła sama skarżąca spółka i w jej świetle nie może być wątpliwości co do tego, że był on zatrudniony w warunkach szkodliwych dla zdrowia, dających podstawę do stwierdzenia choroby zawodowej. Nie są także zasadne pozostałe zarzuty naruszenia przez organy art. 7, 75 i 77 kpa (niezależnie od tego, że autor skargi kasacyjnej nie sprecyzował, o którą jednostkę redakcyjną art. 77 kpa chodzi w tym zarzucie), których - w ocenie skarżącej kasacyjnie - miał nie dostrzec Sąd I instancji, kwestionujące rzetelność wydanego przez jednostkę medyczną orzeczenia lekarskiego. Nie ma żadnych podstaw do twierdzenia, że badanie słuchu przeprowadzone u A.F. obarczone jest błędem - tylko z tego powodu, że stwierdzony u niego ubytek słuchu w uchu lepiej słyszącym stanowi diagnostyczny próg minimalny. Opis choroby zawodowej zawarty pod poz. 21 wykazu chorób zawodowych wymaga, aby obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wyrażał się podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym i ten warunek u A.F. został spełniony. Okoliczność, że u badanego byłego pracownika stwierdzono podwyższenie progu słuchu na przewidzianym przez prawodawcę poziomie minimalnym dla ucha lepiej słyszącego, nie może mieć zatem znaczenia dla oceny wiarygodności orzeczenia lekarskiego. Nie zasługują także na uwzględnienie argumenty, że badania słuchu nie zostały wykonane tzw. "metodą obiektywną", tym bardziej, że autor skargi kasacyjnej nie wyjaśnia w żaden sposób, na czym owa metoda ma konkretnie polegać i dlaczego uznaje, że nie zastosowano jej w tym przypadku. Jak powiedziano już wyżej, słusznie podkreślił Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że wieloletnie narażenie zawodowe A.F. na hałas zostało wykazane w złożonej przez samą skarżącą dokumentacji i nie może budzić wątpliwości. W tej sytuacji bez znaczenia są także podnoszone w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące braku uwzględnienia faktu wyposażenia pracowników w ochronniki słuchu oraz programu działań organizacyjno-technicznych ograniczających narażenie. Tego rodzaju działania mogły zmniejszać wpływ szkodliwego środowiska pracy na zdrowie pracowników, ale to jeszcze nie oznacza – jak próbuje to wykazać strona skarżąca - że w omówionych wyżej okolicznościach sprawy były podstawy do przyjęcia, że A.F. nie był zatrudniony w narażeniu na hałas o takim natężeniu, które dawało podstawy do rozpoznania u niego choroby zawodowej. Tym samym za niezasadne uznać należy również zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w zw. z § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych oraz art. 151 p.p.s.a., gdyż w stanie sprawy nie było przesłanek do uwzględnienia skargi. Uznając zatem, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 p.p.s.a.