II OSK 1788/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) sędzia del. WSA Piotr Broda Protokolant starszy asystent sędziego Sylwia Misztal po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 15 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Rz 1353/20 w sprawie ze skargi J. B. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 12 października 2020 r. nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 1353/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), oddalił skargę J. B. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 12 października 2020 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. J. B. złożył skargę kasacyjną, którą zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1. naruszenie art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. z 17 grudnia 2020 r., Dz.U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a, przez niewnikliwe wykonanie obowiązku kontroli legalności zaskarżonego postanowienia i w efekcie oddalenie skargi zamiast jej uwzględnienia, mimo że organ przy jego wydawaniu: - uchybił przez niezastosowanie: art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 17 czerwca 1966 r. (w mającej zastosowanie do sprawy stanie prawnym obowiązującym przed 30 lipca 2020 r., dalej jako: u.p.e.a.) w zw. z art. 20 § 1 pkt. 3 u.p.e.a,, art. 26 § 3 u.p.e.a., art. 1a pkt 7 u.p.e.a., art. 1a pkt 13 u.p.e.a., art. 7 Konstytucji RP, art. 6 k.p.a i art. 19. k.p.a., nie znajdując podstawy do umorzenia postępowania w sytuacji, gdy postępowania egzekucyjne przeciwko skarżącemu wszczął i prowadził organ niewłaściwy tj. przez Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego dla Miasta Rzeszowa, - uchybił przez niezastosowanie: art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z art. 1a pkt 20 u.p.e.a. oraz art. 67 ust. 1 ustawy Prawa budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1333), nie znajdując podstawy do umorzenia postępowania w zakresie obowiązku uporządkowania terenu po rozbiórce, mimo że prowadzenie egzekucji w tym zakresie od chwili wydania tytułu wykonawczego było bezpodstawne wskutek braku wymagalności tego obowiązku, 2. naruszenie art. 7 § 3 u.p.e.a. przez jego pominięcie i niezastosowanie, mimo że stanowi on samodzielną podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego zwłaszcza w sytuacji protokolarnego stwierdzenia przez organ wykonania obowiązku rozbiórki, co miałoby wpływ na wynik sprawy w przypadku uwzględnienia tej okoliczności przez Sąd. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: p.p.s.a.) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo orzekł o oddaleniu skargi na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) z 12 października 2020 r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB) z 20 sierpnia 2020 r. odmawiające skarżącemu umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z 14 października 2015 r. dotyczącego obowiązku nałożonego decyzją z 30 kwietnia 2014 r., zgodnie z którą WINB uchylił decyzję PINB z 14 lutego 2014 r. w całości i jednocześnie nakazał J. B. wykonać rozbiórkę części budynku zlokalizowanej na działce nr ..., J. O. wykonać rozbiórkę części budynku zlokalizowanej na działce nr ... oraz uporządkować teren po rozbiórce, przy czym określono termin rozpoczęcia robót rozbiórkowych po 31 lipca 2014 r. i ich zakończenia do 31 grudnia 2014 r. W pierwszej kolejności wskazać należy na niezasadność zarzutu skargi kasacyjnej, w którym podniesiono, iż postępowanie egzekucyjne przeciwko skarżącemu wszczął i prowadził organ niewłaściwy, tj. Powiatowy Inspektor Budowlany, podczas gdy zdaniem skarżącego właściwym był Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, stosownie do przepisów art. 20 § 1 pkt 3, art. 26 § 3, art. 1a pkt 7, art. 1a pkt 13 u.p.e.a. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, Sąd Wojewódzki odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do kwestii właściwości organów nadzoru budowlanego w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym wskazując, że to Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Rzeszowa jest wierzycielem egzekwowanego obowiązku rozbiórki, jako organ administracji publicznej, który w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej jest właściwy do orzekania jako organ I instancji, stosownie do art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Zaznaczyć należy, że w skardze kasacyjnej pominięto w zarzutach art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a., ani też nie przedstawiono żadnej argumentacji odnoszącej się do oceny Sądu Wojewódzkiego, zgodnie z którą to właśnie ten przepis był podstawą do działania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jako wierzyciela i organu egzekucyjnego w sprawie nakazanego na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego obowiązku rozbiórki części budynku i uporządkowania terenu. Tym samym błędnie wywodzono w skardze, a następnie w skardze kasacyjnej, że postępowanie egzekucyjne powinno być umorzone na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r.) Przypomnieć również trzeba, że już we wcześniejszym prawomocnym wyroku z 4 marca 2020 r. sygn. II SA/Rz Sąd Wojewódzki wypowiedział się w zakresie właściwości organu powiatowego na mocy art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a., tymczasem skarżący powielił w niniejszej sprawie nietrafny zarzut co do niewłaściwości organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji. Chybiony okazał się także zarzut kasacyjny odnoszący się do przepisów art. 59 § 1 pkt 2 w zw. z art. 1a pkt 20 u.p.e.a. oraz art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, których naruszenie polegało zdaniem skarżącego na wydaniu postanowienia o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy nie był wymagalny obowiązek w zakresie uporządkowania terenu po rozbiórce. Przede wszystkim nietrafnie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w decyzji rozbiórkowej wydanej przez WINB nie określono terminu wykonania obowiązku uporządkowania terenu po rozbiórce. Jak trafnie stwierdził Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu wyroku, egzekwowany w sprawie obowiązek w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r.) dotyczył całości robót budowlanych obejmujących rozbiórkę części obiektu budowlanego i uporządkowanie terenu po rozbiórce. W rezultacie należało przyjąć, że określony w myśl art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego termin rozpoczęcia i zakończenia robót rozbiórkowych odnosił się zarówno do rozbiórki części budynku, jak też uporządkowania terenu po rozbiórce. Ponadto słusznie Sąd Wojewódzki zwrócił uwagę na to, że kwestia treści egzekwowanego obowiązku i jego wykonalności przesądzona została wymienionymi prawomocnymi wyrokami, w tym wyrokiem z 4 marca 2020 r. sygn. II SA/Rz 117/20, w którym Sąd Wojewódzki stwierdził, że wyznaczony decyzją ostateczną termin wykonania robót rozbiórkowych dotyczył również uporządkowania terenu po rozbiórce. W konsekwencji prawidłowe było wnioskowanie organów obu instancji oraz Sądu Wojewódzkiego, że nie było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy obowiązek wynikający z tytułu wykonawczego nie został wykonany w całości, przy czym trafnie Sąd Wojewódzki wyjaśnił w uzasadnieniu wyroku, że wykonanie obowiązku w całości albo części po wszczęciu postępowania egzekucyjnego nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania. Z tych względów nie zasługiwał na uwzględnienie również zarzut kasacyjny odnoszący się do art. 7 § 3 u.p.e.a. W konsekwencji skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, zgodnie z art. 184 p.p.s.a. ----------------------- 4