II OSK 1781/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur /spr./ sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Gd 667/17 w sprawie ze skargi P. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o zgodności zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zaskarżonym wyrokiem z 20 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Gd 667/17 oddalił skargę P. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o zgodności zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżący, reprezentowany przez adwokata, wniósł skargę kasacyjną od powołanego wyroku. Zaskarżając orzeczenie Sądu pierwszej instancji w całości, w oparciu o podstawę kasacyjną przewidzianą przez art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarzucił naruszenia przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 1 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez wadliwe zastosowanie, to jest nieprawidłowe przeprowadzenie kontroli legalności działalności administracji poprzez uchylenie się od wykonania pełnej kontroli legalności decyzji w zakresie prawa materialnego i procesowego; 2. art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7, art. 8, art. 9, art. 12 oraz art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi w miejsce jej uwzględnienia w oparciu o uchybienia popełnione w postępowaniu administracyjnym, które wpłynęły na treść rozstrzygnięcia organu, a polegające na naruszeniu zasady praworządności i prawdy obiektywnej, wskutek błędnej oceny materiału dowodowego, a w konsekwencji bezzasadną odmowy wydania zaświadczenia dotyczącego zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego usytuowanego na działce nr [...], obręb geodezyjny [...], poprzez przeznaczenie go na obiekt infrastruktury technicznej związany z pozyskiwaniem energii elektrycznej z ogniw fotowoltaicznych. Podnosząc powyższe zarzuty, P. K. wniósł o: 1. uchylenie prawomocności wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 20 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Gd 667/17; 2. uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku; 3. zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, za postępowanie przed Sądem drugiej instancji; 4. przeprowadzenie rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich w sprawach, w których strona wnosząca skargę kasacyjną nie zrzekła się rozprawy lub inna strona zażądała przeprowadzenia rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, jeżeli wszystkie strony w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze skierowania sprawy na posiedzenie niejawne wyrażą na to zgodę. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie trzech sędziów. P. K. w piśmie z 9 października 2020 r., a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w piśmie z 29 września 2020 r., zachowując termin 14 dni, wyrazili zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Następnie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej powoływana jako "P.p.s.a."), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Powołany przepis stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 P.p.s.a. i jednoznacznie określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca szczególny charakter, wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia zatem w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny ocenił zarzuty postawione wobec zaskarżonego wyroku, uwzględniwszy, że rozpoznaniu podlega sprawa w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), gdyż nie stwierdzono przesłanek nieważności postępowania sądowego określonych w art. 183 § 2 P.p.s.a. Odnosząc się do pierwszego zarzutu skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Powołany przepis ma charakter ustrojowy. Wyznacza ustrojowe granice funkcjonowania sądów administracyjnych, wskazując na podstawową funkcję tych sądów, jako sprawujących wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Przepis art. 3 § 1 P.p.s.a. jest z kolei regulacją wyznaczającą zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego. Określono w nim bowiem właściwość rzeczową sądów administracyjnych, która obejmuje m.in. orzekanie w sprawach ze skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 1 pkt 2). Przywołane regulacje mogłyby zostać naruszone, jeżeli Sąd pierwszej instancji uchyliłby się od obowiązku kontroli zaskarżonego postanowienia lub rozpoznał sprawę nienależącą do jego kognicji. Żadnego z tych naruszeń nie można zarzucić zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Sąd pierwszej instancji, działając w ramach przyznanej mu kognicji, dokonał kontroli zgodności z prawem postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lipca 2017 r. nr [...]. Ponieważ kontrola ta doprowadziła do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a. Odnosząc się do drugiego zarzutu skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, co następuje. Obszerne wywody wnoszącego skargę kasacyjną dotyczące kwalifikacji instalacji fotowoltaicznej, jako urządzenia infrastruktury technicznej nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Jak bowiem trafnie dostrzegł Sąd pierwszej instancji, urządzenia takiego nie stanowi z pewnością obiekt budowlany parterowy z poddaszem użytkowym i zadaszonym tarasem (przeznaczony zresztą do rozbiórki – zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 stycznia 2016 r. sygn. akt II OSK 1256/14), na którym skarżący chce zamontować ogniwa fotowoltaiczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie miał zatem podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, art. 77 § 1, ani 80 K.p.a. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Odnosząc się do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku "o uchylenie prawomocności wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 20 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Gd 667/17", należy zauważyć, że zgodnie z 191 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, na wniosek strony, rozpoznaje również te postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, które nie podlegały zaskarżeniu w drodze zażalenia, a miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Postanowienie o stwierdzeniu prawomocności wyroku z pewnością nie jest postanowieniem, o którym mowa w powołanym przepisie. W świetle art. 169 § 1 i § 2 P.p.s.a. prawomocność orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego stwierdza ten sąd lub referendarz sądowy na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zatem właściwy do uchylenia lub zmiany postanowienia o stwierdzeniu prawomocności wyroku z 20 grudnia 2017 r. W tym zakresie właściwy jest Sąd pierwszej instancji, który może wydać postanowienie na podstawie art. 165 P.p.s.a. Należy przy tym nadmienić, że z uwagi na oddalenie skargi kasacyjnej zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku jest prawomocny od 9 marca 2021 r.