II OSK 1779/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia NSA Artur Mudrecki (spr.) Sędzia NSA Jacek Brolik Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędzia NSA Zbigniew Łoboda po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A.A. o o zbadanie spełnienia przez sędziego WSA w Warszawie (obecnie delegowanego do Naczelnego Sądu Administracyjnego) Grzegorza Antasa wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie ze skargi kasacyjnej A.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 189/22, oddalającego skargę A.A. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 22 września 2021 r., nr DL.WIIIPO.410.2099.2019/EKo/II w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej postanawia: oddalić wniosek.

1. Pismem z dnia 5 grudnia 2022 r. A.A. (dalej: Skarżący) wystąpił z wnioskiem do Naczelnego Sądu Administracyjnego o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (delegowanego do Naczelnego Sądu Administracyjnego) Grzegorza Antasa, a w konsekwencji o wyłączenie sędziego Grzegorza Antasa od rozpoznawania sprawy o sygn. akt II OSK 1779/22. We wniosku Skarżący stwierdził, że "nie kwestionuje niezależności wewnętrznej sędziego Grzegorza Antasa". To jednak w sprawie wystąpiły przesłanki z art. 5a § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137, dalej: P.u.s.a.) w związku z: - powołaniem Grzegorza Antasa na stanowisko sędziego przez upolityczniony organ; - przyjęciem przez tego Sędziego nominacji, pomimo pojawienia się orzeczeń sądowych wskazujących na wadliwość takiego powołania; - tym, że Skarżący jest cudzoziemcem i muzułmaninem, a polityka migracyjna przedstawicieli władzy wykonawczej ma charakter krzywdzący i dyskryminacyjny. Uwzględnienie wniosku jest zaś niezbędne w celu zapewnienia Skarżącemu możliwości realizacji prawa do rzetelnego rozpatrzenia sprawy przez niezależny i niezawisły sąd. Na wykazanie powołanych we wniosku okoliczności Skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z: - wykazu osób w stosunku do których KRS w dniach 26-27 lutego 2018 r. podjęła uchwały w przedmiocie przedstawienia wniosków o powołaniu do pełnienia urzędu na stanowiskach sędziego; - postanowienia Prezydenta RP z dnia 26 marca 2019 r. o powołaniu Grzegorza Antasa do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego WSA w Warszawie; - komunikatu o wręczeniu przez Prezydenta RP nominacji sędziowskiej dla Grzegorza Antasa; - artykułów prasowych z dnia 17 listopada 2017 r. pt.: "Błaszczak o społecznościach muzułmańskich: Nie integrują się z europejskimi" i z dnia 10 października 2019 r. pt.: "Zamknięte drzwi. Polityka migracyjna PiS to chaos i kampania strachu". 2. Sędzia WSA w Warszawie Grzegorz Antas przedłożył do sprawy pismo z dnia 13 grudnia 2022 r. W piśmie tym, odnosząc się do treści wniosku Skarżącego, wniósł o oddalenie tego wniosku. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Wniosek Skarżącego o zbadanie w odniesieniu do sędziego WSA w Warszawie Grzegorza Antasa wymogów niezawisłości i bezstronności podlega oddaleniu. 3.2. Z dniem 15 lipca 2022 r., na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1259), wszedł w życie przepis art. 5a P.u.s.a. Przepis ten przewiduje możliwość zbadania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, przy uwzględnieniu dalszych wymienionych w § 1 tego przepisu okoliczności. Badania dokonuje się na wniosek strony skarżącej lub uczestnika postępowania na prawach strony (art. 5a § 3). Uwzględniając wniosek sąd wyłącza sędziego od rozpoznania sprawy (art. 5a § 13). Natomiast jeżeli wniosek jest bezzasadny sąd oddala taki wiosek (art. 5a § 12). Przepis art. 5a P.u.s.a. wprowadza zatem szczególną podstawę wyłączenia sędziego - związaną ściśle z okolicznościami jego powołania na stanowisko - oraz reguluje postępowanie w tym przedmiocie. Postępowanie to jest postępowaniem odrębnym od postępowania o wyłączenie sędziego z art. 18-24 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. 3.3. Wniosek o wyłączenie sędziego WSA w Warszawie Grzegorza Antasa (delegowanego do Naczelnego Sądu Administracyjnego) zasadniczo motywowany był powołaniem tej osoby na stanowisko sędziego przez tzw. nowy KRS, tj. organ ukształtowany ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. W odniesieniu do motywów o takim charakterze Skarżący przywoływał okoliczności, które jego zdaniem świadczą o zasadności wniosku w tej sprawie. Przy czym Skarżący, jak to ujął we wniosku "nie kwestionował niezależności wewnętrznej sędziego Grzegorza Antasa". Sędzia Grzegorz Antas przedłożył do sprawy, w trybie art. 5a § 11 P.u.s.a., pismo z dnia 13 grudnia 2022 r. ustosunkowujące się do wniosku Skarżącego. W piśmie tym sędzia Grzegorz Antas wyjaśnił, że "wbrew zamieszczonym we wniosku zarzutom, nie zostałem powołany na urząd sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym ww. ustawą z 8 grudnia 2017 r., której upolitycznienie stanowi, jak wynika z uzasadnienia wniosku, istotę zgłoszonych przez stronę zastrzeżeń. Uchwała Krajowej Rady Sądownictwa z 26 lutego 2018 r. nr 50/2018 przedstawiająca Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej z wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu na wolne stanowisko sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie moją kandydaturę została podjęta na posiedzeniu tego organu, w którym brali udział członkowie Krajowej Rady Sądownictwa wybrani w sposób wynikający z przepisów ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa w brzmieniu sprzed jej nowelizacji ustawą z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. Jakkolwiek w dacie podjęcia ww. uchwały, tj. 26 lutego 2018 r. przepisy wskazanej ustawy z 8 grudnia 2017 r. miały charakter obowiązujący, albowiem akt ten wszedł w życie z dniem 3 (17) stycznia 2018 r., tym niemniej art. 6 cyt. ustawy przewidywał, że mandat członków Krajowej Rady Sądownictwa, o których mowa w art. 187 ust. 1 pkt 2 Konstytucji, wybranych na podstawie przepisów dotychczasowych, trwa do dnia poprzedzającego rozpoczęcie kadencji nowych członków Krajowej Rady Sądownictwa (nie dłużej jednak niż przez 90 dni od dnia wejścia w życie). Z ogólnie dostępnych informacji wynika, ze ostatnimi posiedzeniami Krajowej Rady Sądownictwa działającej w powyższym trybie były posiedzenia, które odbyły się w dniach 26-27 lutego 2018 r. oraz 3 marca 2018 r., natomiast pierwsze posiedzenie Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. miało miejsce 27 kwietnia 2018 r." W świetle podanych przez sędziego WSA w Warszawie Grzegorza Antasa okoliczności stwierdzić należało, że zasadnicze motywy wniosku Skarżącego o powołaniu Sędziego przez tzw. nowy KRS, nie zostały wykazane. Z wyjaśnień sędziego Grzegorza Antasa jednoznacznie wynika, że został on powołany przez Prezydenta RP na stanowisko sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w procedurze, w której przedstawienie kandydatury nastąpiło w wykonaniu uchwały Krajowej Rady Sądownictwa nr 50/2018 z dnia 26 lutego 2018 r. - a więc aktu wydanego przez Radę w dawnym składzie. W takich uwarunkowaniach złożony przez Skarżącego wniosek jako bezzasadny podlegał oddaleniu. 3.4. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 5a § 12 P.u.s.a., postanowił jak w sentencji.