II OSK 1769/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie Sędzia NSA Robert Sawuła Sędzia del. WSA Marta Laskowska - Pietrzak (spr.) Protokolant asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Gd 389/19 w sprawie ze skargi K. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia określonych dokumentów dotyczących wybudowania obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 19 lutego 2020 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 389/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, oddalił skargę K. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia określonych dokumentów dotyczących wybudowania obiektu budowlanego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł K. S. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. z 2023 r., poz. 259, dalej jako "p.p.s.a.") zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik postępowania tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., w zw. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego w zakresie ustalenia, że sporny obiekt nie posiada jednej ze ścian, niewzięcia pod uwagę wyjaśnień skarżącego wskazujących na używanie obiektu do celów m.in. rekreacyjnych, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego zakwalifikowania obiektu jako budynku gospodarczego, a nie wiaty; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w zw. z art 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2c ustawy Prawo budowlane poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że sporny obiekt jest budynkiem gospodarczym w sytuacji gdy prawidłowe zastosowanie przepisów powinno prowadzić do ustalenia, że obiekt jest wiatą, a nie budynkiem gospodarczym; 3. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nakazanie skarżącemu przedłożenie dokumentów: a. opisu określającego rodzaj, zakres i sposób wykonania robót budowalnych, odpowiednie szkice lub rysunki, a w razie potrzeby także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami; b. zaświadczenia Prezydenta Miasta [...] o zgodności budowy budynku gospodarczego przy ul. [...] [...] w [...], z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] dla działki nr [...]; c. projektu zagospodarowania działki nr [...]; d. oświadczania, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością, tj. częścią działki nr [...] na cele budowlane - - w sytuacji gdy powyższe dokumenty nie są wymagane przez przepisy prawa budowlanego w stosunku do wiaty. W oparciu o tak sformułowane zarzuty pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku; 2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie podkreślić należy, że w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej, obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy postawione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego czy też procesowego w rzeczywistości zaistniały. Nie ma on natomiast prawa badania, czy w sprawie wystąpiły inne niż podniesione w skardze kasacyjnej naruszenia prawa, które mogłyby prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Stosowanie do art. 193 zd. 2 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, z tego względu w uzasadnieniu pominięto opis przebiegu postępowania i wydanych w sprawie rozstrzygnięć, elementy te zawiera uzasadnienie Sądu I instancji. Powołany przepis stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 p.p.s.a. i jednoznacznie określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Spór prawny jaki zaistniał w rozpoznawanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia określonych dokumentów dotyczących wybudowania obiektu budowlanego stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu I instancji wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jest prawidłowe. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r., poz. 2018 – obowiązujący w dacie orzekania przez organy administracji – "p.b.") poprzez uznanie, że zrealizowany obiekt jest budynkiem a nie wiatą. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawił szczegółową i wyczerpującą argumentację przemawiającą za zakwalifikowaniem zrealizowanego obiektu jako budynku, którą zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy w pełni podzielić. W art. 29 ust. 1 i 2 p.b. wymieniono enumeratywnie budowy oraz roboty budowlane, których wykonanie nie wymaga pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 p.b. pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Zgodnie zaś z art. 29 ust. 1 pkt 2c p.b. pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. Przepisy ustawy Prawo budowlane nie zawierają definicji pojęcia wiaty. W orzecznictwie przyjmuje się, że jest ona obiektem budowlanym, ale nie budynkiem. Od budynku odróżnia ją przede wszystkim to, że wiata pozbawiona jest wszystkich albo większości przegród zewnętrznych, a także najczęściej jej podstawowym elementem konstrukcyjnym (konstrukcją nośną), na którym osadzony jest dach, są słupy wiążące budowlę z gruntem. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny podstawowe cechy obiektu (budowli) pozwalające na uznanie go za wiatę to posiadanie fundamentów, dachu, nieposiadanie ścian oraz posadowienie budowli na słupach (vide: wyrok z dnia z dnia 26 kwietnia 2019 r. sygn. akt II OSK 1091/18, wyrok NSA z dnia 16 lutego 2016 r. sygn. akt II OSK 1481/14), przy czym bez znaczenia pozostaje fakt wybudowania wiaty w bezpośrednim zbliżeniu do budynku, wiata może bowiem przylegać do budynku (por. wyrok NSA z dnia 10 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 794/10). Uznać należy, że sporny budynek nie jest wiatą w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, ale budynkiem zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 2 p.b., która określa ten obiekt, jako obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Jak wynika z akt sprawy (w tym przede wszystkim protokołu z oględzin obiektu budowlanego z dnia 18 lipca 2018 r. oraz załączonych fotografii) obiekt stanowi budynek wydzielony przegrodami zewnętrznymi z trzech stron, pokryty dachem i połączony z gruntem w sposób trwały za pomocą kotew typu U. Sposób wykonania obiektu jednoznacznie przemawia za zakwalifikowaniem go jako budynku. Posiada z trzech stron ściany, ocieplane styropianem o grubości 5 cm oraz dach dwuspadowy. Z przedstawionego opisu wynika, że wybudowany obiekt jest trwale związany z gruntem, został wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiada dach, a zatem wypełnia definicję budynku z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Powyższe cechy spornego obiektu nie pozwalają na zakwalifikowanie go jako wiaty, która stanowi lekką konstrukcję wspartą na słupach. Wobec faktu, iż kwalifikacja zrealizowanego obiektu jako budynku jest prawidłowa za niezasadne uznać należy pozostałe podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty. Zarzuty te opierają się bowiem na założeniu, że zrealizowany obiekt jest wiatą nie zaś budynkiem, co jak zostało wyżej wskazane jest założeniem nieuzasadnionym. Z tych względów skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 p.p.s.a.