II OSK 1755/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 27 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku K.B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej K.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 2564/22 w sprawie ze skargi K.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia 22 września 2022 r., znak SKO.4000-1204/2022 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 2564/22, oddalił skargę K.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 22 września 2022 r., nr ... w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła K.B., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Wyrok zaskarżono w całości. Jednocześnie w skardze kasacyjnej zawarto wniosek, na podstawie art. 61 § 3 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości, wskazując w uzasadnieniu, że skoro w zaskarżonym wyroku w pełni podzielono wykładnię przyjętą w decyzji, która skutkuje trwałym wyzuciem skarżącej z uprawnień wiążących się ze własnością, wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji traktuje jako środek ochrony praw, o którym mowa w art. 77 Konstytucji. Przyjęta w zaskarżonym wyroku wykładnia właściwa dla przyszłych planowanych przedsięwzięć inwestycyjnych do przedmiotu prawa własności nieruchomości narusza istotę prawa własności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd, na wniosek skarżącego, może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W postępowaniu kasacyjnym wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. w związku z art. 193 tej ustawy. (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z 16.04.2007 r., I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 77). Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu została powołana w celu ochrony tymczasowej przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiego aktu, zanim zostanie on zbadany przez sąd administracyjny pod kątem jego legalności. Ochrona tymczasowa ma służyć temu, aby w okresie do rozpatrzenia skargi strona, z uwagi na skutki, jakie może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu, nie poniosła znacznej szkody lub by nie doszło do wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z 14.11.2018 r., II OZ 1129/18). Ochrona tymczasowa w toku postępowania sądowoadministracyjnego ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. W każdej tego typu sprawie musi być zatem zbadana kwestia zaistnienia przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej w kontekście konkretnych okoliczności sprawy i argumentacji skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd ugruntowany w dotychczasowym orzecznictwie sądowym, zgodnie z którym ochrona tymczasowa można być udzielna wyłącznie w stosunku do aktu posiadającego przymiot wykonalności. Zaskarżony akt musi zatem wywoływać skutki materialnoprawne. Natomiast decyzja o warunkach zabudowy, ma co do zasady charakter deklaratoryjny i związany, co oznacza, że stwierdza istnienie pewnego stanu faktycznego i prawnego oraz nie wymaga wykonania. Decyzja o warunkach zabudowy nie stanowi o legalizacji samowoli budowlanej. Nie może też sama w sobie powodować niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niezależenie od powyższego należy zaznaczyć, że skarżąca kasacyjnie we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie wykazała ani nie uprawdopodobniła, że w wyniku wykonania tej decyzji powstanie niebezpieczeństwo spowodowania znacznej szkody lub nieodwracalnych skutków. W sytuacji, gdy skarżący nie wskazuje we wniosku na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, ani tych przesłanek nie uzasadnia, to nie jest obowiązkiem sądu poszukiwanie tych okoliczności (por. postanowienie NSA z 10.10.2013 r., I OZ 876/13). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.