II OSK 1731/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie Sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon (spr.) Sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant starszy asystent sędziego Małgorzata Mańkowska po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 2246/21 w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 sierpnia 2021 r. nr ... w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 2 lutego 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2246/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), oddalił skargę J. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 sierpnia 2021 r. nr ... w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. J. K. złożyła skargę kasacyjną, którą zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie: I. przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na podjęte rozstrzygnięcie, tj.: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 przez błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, że organ - Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Warszawie prawidłowo ocenił materiał dowodowy i przyjął, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. - art. 151 p.p.s.a. przez jego zastosowanie, mimo że materiał dowodowy zebrany w sprawie uzasadniał uwzględnienie skargi. II. Przepisów prawa materialnego tj.: - art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez jego niezastosowanie w omawianej sprawie, tj., nieuznanie wystąpienia przesłanki zawartej w w/w przepisie. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw. Niezasadnie zarzucono w skardze kasacyjnej naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: u.p.e.a.). Strona skarżąca mylnie upatruje naruszenia powyższych przepisów w tym, że Sąd Wojewódzki zaaprobował stanowisko organów obu instancji, zgodnie z którym ocena zarzutu określonego w art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a., nie była zależna od wyniku postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) z 21 grudnia 2015 r., którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB) z 10 listopada 2015 r. nakazującą skarżącej rozbiórkę budynku gospodarczo-składowego. Zgodnie z art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określone w lit. a) i b). W uzasadnieniu postanowienia wydanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego trafnie wyjaśniono, że fakt podejmowania działań zmierzających do wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji w trybie nadzwyczajnym (poprzez złożenie wniosku o wznowienie postępowania jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie) sam w sobie nie powoduje trwałej przeszkody do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, mającego na celu przymuszenie zobowiązanej do wykonania nałożonego obowiązku. Jedynie wydane w toku takiego nadzwyczajnego postępowania, postanowienie o wstrzymaniu wykonania takiej decyzji obliguje organ do niepodejmowania jakichkolwiek czynności, a w przypadku już wszczętego postępowania egzekucyjnego – do jego zawieszenia. W sprawie nie było sporne, że w toku wszczętego postępowania wznowieniowego nie wydano postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji ostatecznej nakazującej rozbiórkę przedmiotowego obiektu. Tym samym organ powiatowy zobowiązany był do podjęcia środków celem wyegzekwowania obowiązku nałożonego ostateczną decyzją. Z kolei organ wojewódzki w uzasadnieniu wydanego postanowienia słusznie zaznaczył, że decyzji ostatecznej służy domniemanie legalności, a więc do czasu, kiedy nie zostanie ona wycofana z obrotu prawnego, może być egzekwowana przy użyciu środków przewidzianych przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie wskazał, że próba wzruszenia decyzji ostatecznej w trybie postępowania nadzwyczajnego nie wstrzymuje jej wykonalności, a zatem egzekwowany obowiązek jest nadal wymagalny. Zgodzić się należało z wnioskowaniem organu wojewódzkiego, że w sytuacji, gdy nie zapadło rozstrzygnięcie administracyjne lub sądowe skutkujące wycofaniem z obrotu prawnego egzekwowanej decyzji ostatecznej, to tym samym nie nastąpiła sytuacja pozbawiająca cech wykonalności obowiązku nałożonego na skarżącą decyzją organu powiatowego. W takim stanie sprawy Sąd Wojewódzki prawidłowo ocenił zaskarżone postanowienie jako zgodne z prawem. Słusznie Sąd Wojewódzki zaakcentował w uzasadnieniu wyroku, że skoro w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja o nakazie rozbiórki, to podlega ona wykonaniu, tak więc zarzut z art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a. nie mógł być uwzględniony przez organ powiatowy. Podkreślić należy, że zarówno organy obu instancji, jak też Sąd Wojewódzki, odniosły się wyczerpująco do okoliczności toczącego się postępowania w trybie wznowieniowym. Nie ulega wątpliwości, że organ powiatowy, rozpatrując zarzut określony w art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a., miał obowiązek uwzględnić aktualny stan faktyczny, a konkretnie fakt istnienia decyzji ostatecznej nakazującej rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego. Całkowicie nieuprawniony jest pogląd strony skarżącej, że sam fakt trwania postępowania sądowego w sprawie dotyczącej decyzji o odmowie uchylenia decyzji w trybie nadzwyczajnym stanowił przeszkodę do prowadzenia egzekucji. Jak słusznie wskazał Sąd Wojewódzki, dopóki w postępowaniu nadzwyczajnym nie wyeliminowano z obrotu decyzji ostatecznej w przedmiocie nakazu rozbiórki, to brak było podstawy do uwzględnienia przez organ powiatowy zarzutu z art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) p.p.s.a. Niezależnie od powyższego należy odnotować, że powołany w skardze kasacyjnej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2021 r. VII SA/Wa 1116/20 stał się prawomocny w następstwie oddalenia skargi kasacyjnej wyrokiem NSA z 14 lutego 2024 r. II OSK 1233/21. W rezultacie w postępowaniu sądowym przesądzone zostało, że zgodnie z prawem Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił we wznowionym postępowaniu uchylenia własnej decyzji z 21 grudnia 2015 r., którą utrzymał w mocy decyzją PINB z 10 listopada 2015 r. nakazującą skarżącej rozbiórkę przedmiotowego budynku gospodarczo-składowego. Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. ----------------------- 4