II OSK 1708/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 czerwca 2024 r., sygn. akt II SAB/Po 63/24 w sprawie ze skargi D. H. na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę Wielkopolskiego postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy oddala skargę kasacyjną.

1. Wyrokiem z 6 czerwca 2024 r., sygn. akt II SAB/Po 63/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: "WSA w Poznaniu") oddalił skargę obywatela Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej D. B., (dalej: "cudzoziemiec", "strona", "skarżący kasacyjnie") na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę Wielkopolskiego (dalej: "Wojewoda", "organ") postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. 2. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył cudzoziemiec, zaskarżając go w całości, zarzucając naruszenie: 1) art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. w związku z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP w związku z art. 5 ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/98/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie procedury jednego wniosku o jedno zezwolenie dla obywateli państw trzecich na pobyt i pracę na terytorium państwa członkowskiego oraz w sprawie wspólnego zbioru praw dla pracowników państw trzecich przebywających legalnie w państwie członkowskim (Dz. U. UE L. z 2011 r. nr 343, poz. 1; dalej: "dyrektywa 2011/98/UE") w związku z art. 112a ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2023 r. poz. 519 ze zm.; dalej: "ustawa o cudzoziemcach" lub "u.o.c.") poprzez ich niezastosowanie, mianowicie organ zobowiązany był wydać decyzję "w najkrótszym możliwym terminie", co oznacza w terminie do 60 dni, 2) art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. w związku z art. 12 § 1 w związku z art. 35 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, mianowicie organ winien był działać szybko i bez zbędnej zwłoki, a okresy bezczynności są znaczne. Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżący kasacyjnie wniósł, aby WSA w Poznaniu uchylił skarżone orzeczenie i uwzględnił skargę. Na wypadek, gdyby WSA w Poznaniu uznał, że nie zachodzą przesłanki wskazane w art. 179a p.p.s.a., wniesiono, aby NSA uchylił skarżone orzeczenie i orzekł co do istoty sprawy, względnie przekazał sprawę sądowi pierwszej instancji. Jednocześnie skarżący kasacyjnie oświadczył, że zrzeka się rozprawy i wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu sądowoadministracyjnym w obu instancjach. 3. Pismem z 3 lipca 2024 r. Wojewoda podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 4.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżony wyrok, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. 4.2. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie nie występują, wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. 4.3. Dalej należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł w niniejszej sprawie zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu pierwszej instancji (por. np. wyrok NSA z 24 stycznia 2023 r. sygn. akt II OSK 1511/22, CBOSA). 4.4. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że WSA w Poznaniu uznał, że art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 103 ze zm.; dalej: "ustawa o pomocy" lub "specustawa ukraińska") stanowi rozwiązanie generalne, dotyczące wszystkich cudzoziemców – niezależnie od ich obywatelstwa, a nie tylko obywateli Ukrainy, których pobyt w Polsce jest wywołany wojną w Ukrainie, o których mowa w art. 2 ust. 1 tej ustawy. Dodać należy, że pogląd ten jest już ugruntowany w orzecznictwie NSA (zob. np. wyroki z: 5 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 2059/22; 4 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 2421/22; 10 sierpnia 2023 r., sygn. akt II OSK 2521/22; 25 lipca 2024 r., sygn. akt II OSK 206/24; 28 sierpnia 2024 r., sygn. akt II OSK 226/24; 13 listopada 2023 r., sygn. akt II OSK 821/24 - CBOSA). Równocześnie WSA w Poznaniu pominął ten przepis specustawy ukraińskiej, albowiem uznał, że art. 100d specustawy ukraińskiej jest niezgodny z art. 5 ust. 2 dyrektywy 2011/98/UE, która nie przewiduje zawieszenia biegu terminów na wzór tego przewidzianego w art. 100 ust. 1 specustawy ukraińskiej, a także z uwagi na niezgodność art. 100d ust. 4 tej ustawy z konstytucyjnym, traktatowym i konwencyjnym prawem do sądu. Konkluzja ta otworzyła WSA w Poznaniu drogę do oceny, czy w sprawie organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania. Ostatecznie WSA w Poznaniu uznał, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych podania nastąpiło w 61 dniu postępowania, lecz mając na uwadze wynikający z art. 5 dyrektywy 2011/98/UE czteromiesięczny termin załatwienia sprawy od daty złożenia wniosku, nie można przyjąć, że Wojewoda dopuścił się zarzucanej mu przewlekłości. Zarzuty skargi kasacyjnej koncentrują się na zwalczaniu tego ostatniego poglądu WSA w Poznaniu, jako niezgodnego, zdaniem skarżącego, m.in. art. 5 ust. 2 dyrektywy 2011/98/UE, z art. 112a ust. 1 u.o.c. oraz art. 12 § 1 i art. 35 § 1 k.p.a. W takim układzie procesowym kwestią o znaczeniu pierwotnym wobec zarzutów skargi kasacyjnej, determinującą możliwość przejścia do analizy zasadności argumentacji skarżącego co do wadliwego przyjęcia przez WSA w Poznaniu, że Wojewoda nie dopuścił się przewlekłości, jest ocena zgodności z prawem pominięcia art. 100d ustawy o pomocy. W świetle bowiem art. 100d ust. 4 tej ustawy, skarga na przewlekłość postępowania prowadzonego w okresie obowiązywania tego przepisu winna podlegać oddaleniu a limine, bez potrzeby analizowania, czy organ działał w sposób przewlekły w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. np. wyrok NSA z 13 lutego 2024 r., sygn. akt II OSK 2362/23, ONSAiWSA 2024/3/40). Zależność tą zresztą zdaje się dostrzegać WSA w Poznaniu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, gdzie w końcowej części uzasadnienia (s. 22), skrótowo wskazano na możliwy alternatywny sposób uzasadnienia rozstrzygnięcia o oddaleniu skargi z powołaniem się na art. 100d ust. 4 specustawy ukraińskiej. 4.5. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela poglądu wyrażonego w zaskarżonym wyroku, że w sprawie należało pominąć art. 100d specustawy ukraińskiej z uwagi na jego niezgodność z aktami prawnymi wyższego rzędu. 4.6. Jeżeli chodzi o zarzut niezgodności art. 100d ustawy o pomocy z art. 5 ust. 2 i 4 dyrektywy 2011/98/UE to należy przypomnieć, że jednym z podstawowych celów tej dyrektywy (w jej aspekcie proceduralnym) jest ustanowienie procedury jednego wniosku służącej wydawaniu obywatelom państw trzecich jednego zezwolenia w celu wykonywania pracy na terytorium państwa członkowskiego. To jedno zezwolenie ma łączyć w jednym akcie administracyjnym zezwolenie na pobyt i na pracę celem przyczynienia się do uproszczenia i zharmonizowania przepisów mających obecnie zastosowanie w państwach członkowskich (zob. motywy 3 i 30 dyrektywy 2011/98/UE). Procedura rozpatrywania wniosku o jedno zezwolenie powinna charakteryzować się skutecznością i funkcjonalnością, powinna uwzględniać zwykłe obciążenie pracą administracji państw członkowskich oraz powinna być przejrzysta i sprawiedliwa, po to by oferować zainteresowanym odpowiednią pewność prawa (zob. motyw 5 dyrektywy 2011/98/UE). Z kolei w art. 5 ust. 2 akapit pierwszy dyrektywy 2011/98/UE przewidziano, że właściwy organ wydaje decyzję w sprawie kompletnego wniosku w najkrótszym możliwym terminie, lecz w każdym razie w terminie czterech miesięcy od daty złożenia wniosku. W myśl zaś art. 5 ust. 2 akapit drugi wspomnianej dyrektywy wskazano, że termin, o którym mowa w akapicie pierwszym, można przedłużyć w wyjątkowych okolicznościach, jeżeli rozpatrywanie danego wniosku jest skomplikowane. Regulację art. 5 ust. 2 dyrektywy 2011/98/UE zamyka akapit trzeci, zgodnie z którym wszelkie skutki niepodjęcia decyzji w terminie przewidzianym w tym ustępie określa się w prawie krajowym. Z kolei w art. 5 ust. 4 dyrektywy 2011/98/UE przewidziano, że w przypadku niekompletności informacji lub dokumentów właściwy organ winien wyznaczyć stronie rozsądny termin na ich dostarczenie. Wówczas bieg terminu, o którym mowa w art. 5 ust. 2, wstrzymuje się do czasu otrzymania przez właściwy organ lub przez inne odpowiednie organy wymaganych dodatkowych informacji. Jeżeli dodatkowe informacje lub dokumenty nie zostaną dostarczone w wyznaczonym terminie, właściwy organ może odrzucić wniosek. 4.7. Analiza przywołanych wyżej postanowień dyrektywy 2011/98/UE prowadzi do wniosku, że ten akt prawny nie przewiduje prawa zaskarżania do sądu bezczynności lub przewlekłości organu rozpoznającego wniosek o jedno zezwolenie. Dyrektywa ta nie reguluje zresztą również zasad sądowej kontroli rozstrzygnięć wydanych na skutek rozpoznania wniosku o jedno zezwolenie, ograniczając się do obowiązku pouczenia strony, wobec której wydano negatywne rozstrzygnięcie, o sądzie lub organie administracyjnym, do którego dana osoba może złożyć odwołanie, oraz o terminie takiego odwołania (zob. art. 8 ust. 2 dyrektywy 2011/98/UE). Wspomniana dyrektywa w przywołanym wyżej art. 5 ust. 2 akapit trzeci wprost zresztą przewiduje, że wszelkie skutki niepodjęcia decyzji w terminie przewidzianym w tym ustępie określa się w prawie krajowym. Regulacja ta potwierdza tylko zasadę autonomii proceduralnej państw członkowskich, zgodnie z którą zagadnienia proceduralne związane ze stosowaniem prawa unijnego nieuregulowane wyraźnie w tym prawie podlegają prawu krajowemu. 4.8. W krajowym porządku prawnym zagadnienia związane z terminowym rozpoznawaniem wniosku u udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy zostały uregulowane przede wszystkim w art. 112a ustawy o cudzoziemcach oraz, w zakresie nieuregulowanym w tym przepisie, w odpowiednich przepisach k.p.a. dotyczących terminów załatwiania spraw oraz usuwania braków formalnych podań. W realiach niniejszej sprawy to jednak nie kwestia prawidłowej implementacji art. 5 ust. 2 i 4 dyrektywy 2011/98/UE w art. 112a ustawy o cudzoziemcach lub kwestia wykładni art. 112a ustawy o cudzoziemcach w zgodzie z postanowieniami wspomnianej dyrektywy miała kluczowe znaczenie z punktu widzenia oceny zasadności skargi na przewlekłość. Zasadnicze znaczenie miał tu bowiem art. 100d ustawy o pomocy, a ściślej rzecz ujmując art. 100d ust. 1 i 4 tej ustawy. W art. 100d ust. 1 ustawy o pomocy uregulowano instytucję okresowego wstrzymania biegu terminów na załatwienie m.in. spraw dotyczących zezwolenia na pobyt czasowy. Z kolei w art. 100d ust. 4 ustawy o pomocy przewidziano, że zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. 4.9. W art. 100d ustawy o pomocy nie uregulowano kwestii długości terminów, w jakich powinien być rozpoznany wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy. Podobnie, przepis ten nie dotyczy zasad wydłużania terminów rozpoznania sprawy z uwagi na jej skomplikowany charakter, a także implikacji wynikających z braku przedłożenia przez stronę wymaganych przez prawo informacji lub dokumentów. Ergo, art. 100d nie dotyczy materii, która została uregulowana w art. 5 ust. 2 i 4 dyrektywy 2011/98/UE. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w istocie dostrzeżono, że w takim przypadku trudno mówić o bezpośrednim naruszeniu postanowień art. 5 ust. 2 i 4 dyrektywy 2011/98/UE przez art. 100d ustawy o pomocy. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdza się bowiem, że przywołany art. 100d ustawy o pomocy stanowi "praktycznie równoważne w skutkach" rozwiązanie legislacyjne wydłużające terminy załatwiania spraw przewidziane w art. 5 ust. 2 i 4 dyrektywy 2011/98/UE. 4.10. Odnosząc się do tego zagadnienia trzeba na wstępie wskazać, że z niezgodnością prawa krajowego z prawem unijnym możemy mieć do czynienia również w przypadku, kiedy przepisy prawa krajowego, przyjmowane w ramach zasady autonomii proceduralnej, naruszają zasadę niedyskryminacji (inaczej: równoważności, ekwiwalentności) lub zasadę efektywności (inaczej: skuteczności). Innymi słowy, krajowe regulacje proceduralne, w przypadku stosowania unijnego prawa materialnego, nie mogą być mniej korzystne od uregulowań dotyczących podobnych roszczeń opartych na prawie krajowym, a nadto regulacje te nie mogą czynić realizację prawa unijnego niemożliwą lub nadmiernie utrudnioną (zob. np. wyrok TSUE z 16 stycznia 2014 r., C-429/12, SIEGFRIED POHL v. ÖBB - INFRASTRUKTUR AG, pkt 23; R. Widdershoven, National Procedural Autonomy and General EU Law Limits, "Review of European Administrative Law", 2019, nr 2, s. 8-12). 4.11. W realiach niniejszej sprawy, z uwagi na specyfikę regulacji dotyczącej uprawnień przyznawanych cudzoziemcom w oparciu o postanowienia ustawy o cudzoziemcach, bezprzedmiotowe jest analizowanie ewentualnego naruszenia zasady równoważności (niedyskryminacji). 4.12. Jeżeli zaś chodzi o zasadę efektywności, to ocena art. 100d winna uwzględniać cel oraz epizodyczny charakter tej regulacji, a także uwarunkowania systemowe, dotyczące praw gwarantowanych przez Kartę Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz. U. UE C. z 2007 r. nr 303, poz. 1; dalej: "KPP"). Otóż regulacje zawarte w art. 100d ustawy o pomocy, a wcześniej w art. 100c tej ustawy, miały na celu chociażby częściowe odciążenie służb migracyjnych w aspekcie kryzysu migracyjnego wywołanego masowym napływem do Polski obywateli Ukrainy w związku z wojną rosyjsko-ukraińską rozpoczętą 24 lutego 2022 r. W tym aspekcie należy zauważyć, że od wybuchu tej wojny do 30 listopada 2023 r. do Polski z Ukrainy wjechało 17,428 miliona osób, z czego blisko 1,767 miliona wystąpiło o ochronę czasową (zob. Raport na temat obywateli Ukrainy – stan na 30 listopada 2023 r., Urząd do Spraw Cudzoziemców 2023, https://www.gov.pl/attachment/666c43d8-3e85-41b9-a684-eaa6b04b811a). Regulacje zawarte w art. 100d ustawy o pomocy miały i mają nadal charakter czasowy (epizodyczny). W szczególności, na dzień wyrokowania przepis ten obowiązuje do dnia 30 września 2025 r. (zob. art. 1 pkt 3 ustawy z 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. poz. 854). Wymaga podkreślenia, że przedłużenie obowiązywania tego przepisu nie jest przy tym dowolne, ale skorelowane z przedłużaniem przez Radę Unii Europejskiej tymczasowej ochrony udzielanej wysiedleńcom z Ukrainy, o których mowa w art. 2 decyzji wykonawczej Rady (UE) 2022/382 z dnia 4 marca 2022 r. stwierdzającej istnienie masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy w rozumieniu art. 5 dyrektywy 2001/55/WE i skutkującej wprowadzeniem tymczasowej ochrony (zob. decyzję wykonawczą Rady (EU) 2023/2409 z dnia 19 października 2023 r. przedłużającą ochronę czasową do 4 marca 2025 r., Dz.U. L, 2023/2409). W tym kontekście należy zauważyć, że w uzasadnieniu do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 342, X Kadencja, s. 68) wskazano m.in., że uzasadnieniem dla przedłużenia obowiązywania ustawy o pomocy do dnia 30 września 2025 r. jest zapewnienie sprawnego i nieobciążającego dodatkowo organów administracji rządowej, procesu przechodzenia przez obywateli Ukrainy, korzystających obecnie z ochrony czasowej, na pobyt czasowy. 4.13. Jeżeli chodzi z kolei o wspomniane wyżej uwarunkowania systemowe, to należy w pierwszej kolejności zauważyć, że w art. 5 ust. 2 dyrektywy 2011/98/UE jest mowa o "zwykłym obciążeniu pracą administracji państw członkowskich". Z takiego brzmienia przepisu wynika, że nie dotyczy on problematyki sytuacji nadzwyczajnych, w tym poważnych kryzysów migracyjnych. Po drugie, prawa zagwarantowane w Traktatach oraz w Karcie Praw Podstawowych, w tym w art. 47 KPP, a także we wtórnym prawie unijnym, mogą podlegać ograniczeniom z uwagi na konieczność ochrony m.in. interesu publicznego (zob. art. 52 ust. 1 KPP; por. np. wyrok TSUE z 13 września 2018 r., UBS Europe i in., C 358/16, EU:C:2018:715, pkt 62; wyrok NSA z 12 listopada 2024 r., sygn. akt II OSK 2172/24, CBOSA). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, kwestionowana przez WSA w Poznaniu regulacja zawarta w art. 100d ustawy o pomocy stanowi proporcjonalne ograniczenie uprawnień cudzoziemców, uwzględniając opisane wyżej cele i charakter tej regulacji. Zauważyć przy tym należy, że w art. 100d ustawy o pomocy ustawodawca nie zwolnił organów administracji od obowiązku przestrzegania zasady szybkości postępowania przewidzianej w art. 12 k.p.a., ale tylko przez pewien okres wyłączył możliwość domagania się przez cudzoziemca stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości za okres obowiązywania tej szczególnej regulacji oraz dochodzenia roszczeń związanych ze stwierdzeniem takiej bezczynności lub przewlekłości. Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu jest wiadome z urzędu z licznych spraw rozpoznawanych w okresie obowiązywania art. 100c i 100d ustawy o pomocy, że organy wydają w tym okresie decyzje dotyczące zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy. Prawo do poddania takich decyzji kontroli sądowej nie zostało w jakikolwiek sposób ograniczone. 4.14. Te same racje, które legły u podstaw przyjęcia, że art. 100d ustawy o pomocy stanowi przejaw uzasadnionego, proporcjonalnego ograniczenia m.in. prawa do sądu gwarantowanego w art. 47 KPP, przemawiają za uznaniem, że wspomniany przepis ustawy o pomocy nie narusza art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 oraz art. 13 EKPC (zob. np. wyroki z: 23 października 2024 r., sygn. akt II OSK 801/24; 24 października 2024 r., sygn. akt II OSK 1182/24 i II OSK 1183/24; 30 października 2024 r., sygn. akt II OSK 1303/24; 18 listopada 2024 r., sygn. akt II OSK 926/24 - CBOSA). 4.15. Końcowo należy zastrzec, że sformułowane wyżej oceny dotyczące dopuszczalnego, proporcjonalnego ograniczenia prawa do sądu, zostały poczynione z uwzględnieniem nadzwyczajnych okoliczności aktualnych na dzień oceny bezczynności lub przewlekłości dokonanej w zaskarżonym wyroku (por. np. wyrok NSA z 18 listopada 2024 r., sygn. akt II OSK 926/24 – CBOSA). Tym samym, ewentualna istotna zmiana tych okoliczności może doprowadzić do odmiennej oceny spełnienia przesłanki niezbędności wprowadzenia ograniczeń przewidzianych w art. 100d specustawy ukraińskiej. Rozwiązania legislacyjne uwarunkowane nadzwyczajnymi okolicznościami mogą bowiem być uznane za proporcjonalne tylko wówczas, gdy trwają te okoliczności. Wymóg niezbędności ograniczeń stanowi, obok przesłanek przydatności i proporcjonalności sensu stricto, nieodzowny element testu proporcjonalności (zamiast wielu zob. np. wyrok TK z 22 września 2005 r., Kp 1/05, OTK-A 2005/8/93). Konkluzja ta koresponduje również z ogólną zasadą prawa cessante ratione legis, cessat lex ipsa (gdy ustaje przyczyna, dla której wydano ustawę, traci moc sama ustawa). 4.16. W świetle powyższych rozważań należy przyjąć, że pominięcie przez WSA w Poznaniu art. 100d ustawy o pomocy nie miało wystarczających podstaw faktycznych i prawnych. Tym samym, WSA w Poznaniu zasadnie oddalił skargę, chociaż powołana przez ten Sąd argumentacja okazała się częściowo błędna. Konkluzja ta uzasadniała z kolei oddalenie skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, NSA oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.