II OSK 1673/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 14 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 maja 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 579/21 w sprawie ze sprzeciwu K. M. od decyzji M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 maja 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 579/21 oddalił sprzeciw K. M. od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 lutego 2021 r. nr 195/2020 w przedmiocie nałożenia obowiązku doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył K. M., zaskarżając wyrok w całości, zarzucając: I. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.) w zw. z art. 28 ust. 1, 29 ust. 1 pkt 2c (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania przez organ I instancji, czyli Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. (dalej jako "PINB") decyzji nr 121/2020 z dnia 23 października 2020 r. (znak: PINB.7355.11.2a.2020) (dalej jako "decyzja PINB") oraz art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, przez ich niewłaściwe zastosowanie oraz błędną wykładnię polegające na uznaniu, że na podstawie tych przepisów WINB zasadnie poddał w wątpliwość dokonaną przez PINB kwalifikację prawną spornego obiektu budowlanego jako wiaty, z uwagi na jego cechy, konstrukcję i pełnioną funkcję garażową, a tym samym zasadnie wydał w dniu 15 lutego 2021 r. decyzję WINB uchylającą decyzję PINB, podczas gdy prawidłowa wykładnia określenia "wiata" zawartego w przepisie art. 29 ust. 1 pkt 2c Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji PINB) skutkowałaby prawidłowym zastosowaniem przepisów art. 28 ust. 1, 30 ust. 1b, 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a w konsekwencji oddaleniem odwołania Pani B. O. od decyzji PINB oraz utrzymaniem w mocy decyzji PINB; II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 151a § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a.") w związku z art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 - dalej jako "k.p.a."), przez niewłaściwe zastosowanie polegające na niezasadnym oddaleniu sprzeciwu wniesionego przez skarżącego od decyzji WINB, pomimo że ziściła się podstawa do jego uwzględnienia z uwagi na fakt, iż sporny obiekt budowlany wzniesiony przez skarżącego jest wiatą, o której jest mowa w przepisie art. 29 ust. 1 pkt 2c Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji PINB), a zatem brak było podstaw prawnych do uchylenia decyzji PINB, a tym samym decyzja WINB została wydana z naruszeniem przepisu art. 138 § 2 k.p.a.; wskazane powyżej uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uwzględnienie wskazanego błędu w decyzji WINB skutkowałoby uwzględnieniem sprzeciwu skarżącego przez WSA w Warszawie; 2) art. 151a § 1 p.p.s.a. w związku z przepisem art. 138 § 2 k.p.a., przez jego błędne niezastosowanie polegające na braku uwzględnienia sprzeciwu wniesionego przez skarżącego od decyzji WINB, pomimo że ziściła się podstawa do jego uwzględnienia z uwagi na fakt, iż sporny obiekt budowlany wzniesiony przez skarżącego jest wiatą, o której jest mowa w przepisie art. 29 ust. 1 pkt 2c Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji PINB), a zatem brak było podstaw prawnych do uchylenia decyzji PINB, a tym samym decyzja WINB została wydana z naruszeniem przepisu art. 138 § 2 k.p.a.; wskazane powyżej uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uwzględnienie wskazanego błędu w decyzji WINB skutkowałoby uwzględnieniem sprzeciwu skarżącego przez WSA w Warszawie; 3) art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2021 r., poz. 137, dalej jako "p.u.s.a.") w związku z art. 7, 77, 80 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie przez WSA w Warszawie wnikliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz oddalenie sprzeciwu, pomimo że w toku postępowania administracyjnego nie dokonano prawidłowego ustalenia w zakresie zakwalifikowania spornego obiektu budowlanego jako wiaty, o której jest mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2c Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji PINB); wskazane powyżej uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uwzględnienie wskazanego błędu w decyzji WINB skutkowałoby uwzględnieniem sprzeciwu skarżącego przez WSA w Warszawie. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie sprzeciwu wniesionego przez skarżącego od decyzji WINB poprzez jej uchylenie w całości, rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 182 § 2a p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego oddalającego sprzeciw od decyzji na posiedzeniu niejawnym. Na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego (art. 182 § 3 p.p.s.a.). NSA zgodnie z powyższą regulacją wydał wyrok w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w składzie jednoosobowym. Stosownie do art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W niniejszej sprawie prawidłowo Sąd I instancji stwierdził, że zaistniały przesłanki do wydania przez organ odwoławczy decyzji kasatoryjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Organ I instancji dokonał bowiem błędnej kwalifikacji spornego obiektu jako wiaty, co skutkowało uznaniem przez ten organ, że w świetle art. 29 ust. 1 pkt 2c Prawa budowlanego na wykonanie spornego obiektu nie było konieczne uzyskanie pozwolenia na budowę oraz wydaniem decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Wskazać należy, że przepisy ustawy Prawo budowlane oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy nie zawierają definicji pojęcia "wiata". W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że wiata to samodzielna, lekka budowla, posiadająca dach, niekiedy ściany, której celem jest ochrona miejsca lub rzeczy przed oddziaływaniem atmosferycznym - deszczem, śniegiem, wiatrem (zob. wyroki NSA: z dnia 24 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 1973/20; z dnia 17 marca 2020 r. sygn. akt II OSK 603/19, orzeczenia.nsa.gov.pl). Według Słownika Języka Polskiego (sjp.pwn.pl), wiata to lekka budowla w postaci dachu wspartego na słupach. Z akt sprawy, w szczególności ze zgromadzonej dokumentacji fotograficznej wynika – co słusznie stwierdził organ odwoławczy, a następnie zaakceptował Sąd I instancji – że sporny obiekt stanowi budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, a nie wiatę. Sposób wykonania obiektu jednoznacznie przemawia za zakwalifikowaniem go jako budynku. Został on bowiem wykonany na fundamencie, wsparty jest na masywnych słupach murowanych, wzmocniony podciągiem żelbetowym, posiada ponadto z trzech stron ściany wykonane częściowo z desek, częściowo murowane (słupy) oraz dach dwuspadowy z blachodachówki z rynnami i rurami spustowymi. Z przedstawionego opisu wynika, że wybudowany obiekt jest trwale związany z gruntem, został wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiada fundamenty i dach, a zatem wypełnia definicję budynku z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Powyższe cechy spornego obiektu nie pozwalają na zakwalifikowanie go jako wiaty, która stanowi lekką konstrukcję wspartą na słupach. W żadnym bowiem razie nie można uznać za lekką konstrukcję obiektu wzmocnionego podciągiem żelbetowym, posadowionego na masywnych murowanych słupach. Z uwagi na pełnioną funkcję prawidłowo organ odwoławczy zakwalifikował sporny obiekt jako budynek garażowy, a ze względu na ustaloną powierzchnię zabudowy – ok. 40 m2 zasadnie uznał, że na realizację obiektu wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę stosownie do art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Mając powyższe na względzie stwierdzić trzeba, że z uwagi na błędną kwalifikację obiektu przez organ I instancji, zachodzi konieczność prowadzenia ponownego postępowania i rozpatrzenia sprawy we właściwym trybie, zatem zasadne było wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasatoryjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Z tych przyczyn, uznając podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty za niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2a i § 3 p.p.s.a.