Sygnatura
II OSK 1673/18
II OSK 1673/18 - Wyrok NSA z 2021-03-18
Wynik
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę Zasądzono zwrot kosztów postępowania
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 18 marca 2021
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Dnia 18 marca 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz Spółdzielni [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2765/16 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2016 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; II. zasądza od M. S. na rzecz Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. zasądza od M. S. na rzecz Spółdzielni [...] kwotę 837 (osiemset trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 6 listopada 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2765/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "GINB", w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco. Decyzją z dnia [...] maja 2016 r., Nr [...], Wojewoda [...] umorzył, wszczęte na wniosek m.in. skarżącej, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2014 r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Spółdzielni [...] pozwolenia na budowę sieci wodno-kanalizacyjnej, ciepłowniczej, gazowniczej, teletechnicznej i elektroenergetycznej na działkach nr [...], nr [...], nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...][...], w rejonie ulic [...],[...] w W. w zw. z planowaną zabudową mieszkaniową z garażem podziemnym i usługami. Odwołanie od ww. decyzji złożyła m.in. skarżąca jako współużytkownik wieczysty działki nr [...], której udział w gruncie związany jest z prawem odrębnej własności lokalu mieszkalnego znajdującego się w budynku zlokalizowanym na tej działce. Działka ta stanowi część wspólną nieruchomości, w ramach której funkcjonuje Spółdzielnia [...]. Zaskarżoną decyzją GINB utrzymał w mocy ww. decyzję Wojewody. Organ odwoławczy wskazał, że m.in. skarżąca nie brała udziału w postępowaniu dotyczącym wydania ww. decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ II instancji wskazał, że okoliczności prawne wskazywane przez innych wnioskodawców, jak i skarżącą nie dają podstaw do istnienia w tej sprawie interesu prawnego, który uzasadniałby przyznanie tym podmiotom, w tym skarżącej, przymiotu strony postępowania o stwierdzenie nieważności ww. decyzji o pozwoleniu na budowę, a więc wszczęcia na ich wniosek tego postępowania. W odniesieniu do działki, której współużytkownikiem wieczystym jest skarżąca organ wskazał, że projekt budowlany zakłada przebudowę istniejących przyłączy gazu dla budynków mieszkalnych wielorodzinnych przy ul. [...] (położonych na działkach nr [...] i [...]) oraz likwidację istniejącej sieci i przyłączy gazowych (zob. Projekt budowlany, Część 2.3 Sieć gazowa str. 4). Likwidowany odcinek sieci gazowej będzie odcięty od dopływu gazu z sieci oraz z instalacji. W związku z powyższym projekt budowlany przewiduje tymczasowe zamknięcie zasuwy nr [...] na przyłączy gazu 080 stal do budynku przy ul. [...], znajdującego się na działce nr [...]. Następnie GINB scharakteryzował na czym polega zarząd nieruchomością wspólną wykonywany przez spółdzielnię mieszkaniową. W tym zakresie powołał się na treść art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali i art. 48 § 1 ustawy – Prawo spółdzielcze oraz wyrok NSA o sygn. akt II OSK 694/10. W oparciu o powyższe organ skonstatował, że na gruncie przedmiotowej sprawy zarząd nieruchomością wspólną sprawuje Spółdzielnia [...]. W ocenie GINB, warunkiem uznania podmiotu, uprawnionego do nieruchomości wspólnej z tytułu posiadania prawa odrębnej własności danego lokalu, za stronę postępowania jest wykazanie, że planowana inwestycja będzie wpływać na ten konkretny lokal oraz godzić w uprawnienia dotyczące korzystania z niego. Podmiot ten musi, więc wykazać posiadanie swego indywidualnego interesu prawnego, którego nie wywodzi się jednak z samego faktu bycia współwłaścicielem nieruchomości wspólnej, lecz z faktu, iż jego lokal znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, o którym mowa art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Innymi słowy, że dane przedsięwzięcie dotyczy również lokalu stanowiącego jego odrębną własność. Zdaniem organu odwoławczego, analiza projektu zagospodarowania terenu wykazała, że sporna inwestycja nie dotyczy lokalu mieszkalnego należącego do skarżącej. Projektowane przedsięwzięcie, w żadnym wypadku nie obejmuje swym zakresem tego lokalu. Również skarżąca nie wykazała swojego indywidualnego interesu prawnego w kwestionowaniu ww. decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ podobnie ocenił kwestię braku interesu prawnego również w odniesieniu do pozostałych wnioskodawców. Skoro ww. decyzja o pozwoleniu na budowę nie dotyczy interesu prawnego wnioskodawców, w tym skarżącej, stosownie do treści art. 28 K.p.a. w związku z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, nie mogą być oni uznani za strony postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji organu stopnia podstawowego. Stosownie do brzmienia art. 105 § 1 K.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części (por. wyrok NSA z 14 października 2010 r., II OSK 1581/09). Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca. Wskazywała w niej na wadliwość rozstrzygnięcia organu odwoławczego twierdząc, że niewątpliwie ma interes prawy w kwestionowaniu wadliwego rozstrzygnięcia, tj. ww. decyzji o pozwoleniu na budowę. W odpowiedzi na skargę GINB wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Uczestnik postępowania Spółdzielnia [...] wnosiła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 listopada 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2765/16, uwzględniając skargę, wskazał, że przedmiotowa inwestycja w żaden sposób nie oddziałuje na lokal mieszkalny stanowiący własność skarżącej. W tym zakresie skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów, które by wskazywały na takie oddziaływanie. Jednak należy rozważyć, czy interesu tego można poszukiwać we współużytkowaniu wieczystym działki nr [...]. Sąd wskazał, że przepisy prawa nie różnicują użytkowania wieczystego związanego z własnością lokalu w zakresie istotnym dla rozstrzyganej sprawy od zwykłego użytkowania wieczystego (art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego). Wobec tego, skoro inwestycja dotyczy również ww. działki, będącej we współużytkowaniu wieczystym między innymi skarżącej, nie można uznać, że nie ma ona interesu prawnego w tym postępowaniu. Problem jednak polega na tym czy w takim postępowaniu może występować samodzielnie, czy też wyłącznie uprawniona do reprezentowania wszystkich współużytkowników wieczystych będzie Spółdzielnia Mieszkaniowa. W ocenie Sądu, za kluczowe w tej materii należy uznać stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uchwale o sygn. akt II OPS 2/15. Zgodnie z tą uchwałą zarząd nieruchomością wspólną stanowiącą współwłasność spółdzielni, na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1222 ze zm.), zwanej dalej "u.s.m.", obejmuje czynności w zakresie eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej. Przez "nieruchomości wspólne" należy rozumieć grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali – art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali w związku z art. 27 ust. 1 i 2 u.s.m. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że przedmiotem inwestycji objętej ww. decyzją o pozwoleniu na budowę. jest budowa sieci wodno-kanalizacyjnej, ciepłowniczej, gazowniczej, teletechnicznej i elektroenergetycznej m.in. na ww. działce w związku z planowaną zabudową mieszkaniową z garażem podziemnym i usługami. Mając zatem na uwadze to, że co do zasady skarżąca nie jest pozbawiona możliwości udziału w przedmiotowym postępowaniu, rzeczą organu II instancji winno być ustalenie, czy wskazana wyżej inwestycja mieści się w zakresie eksploatacji i utrzymania nieruchomości stanowiącej przedmiot współużytkowania. Tylko wówczas zarząd nieruchomością wspólną sprawowany przez Spółdzielnię [...] uniemożliwi osobisty udział skarżącej w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Skargi kasacyjne od ww. wyroku wnieśli Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego oraz Spółdzielnia [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego swoją skargę kasacyjną oparł na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; ewentualnie – uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi; oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi GINB zarzucił naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 157 § 2 K.p.a. przez uchylenie decyzji GINB pomimo braku rozpatrzenia wszystkich okoliczności sprawy i odniesienia się do jej stanu faktycznego, a wobec powyższego braku kontroli zaskarżonej decyzji w pełnym zakresie. Ponadto zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 27 ust. 2 u.s.m. w zw. z art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali, art. 28 ust. 2 oraz art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego przez jego błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że charakter robót budowlanych prowadzonych na działce nr ew. [...] nie mieścił się w zakresie pojęcia "eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej" składających się na treść zarządu nieruchomością wspólną, a wobec powyższego nie pozbawiał skarżącą możliwości udziału w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji o pozwoleniu na budowę podczas, gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisów powinna prowadzić do wniosku, że zakres wspomnianych robót uzasadniał sprawowanie zarządu nieruchomością wspólną i reprezentowanie współużytkowników wieczystych nieruchomości wspólnej przez spółdzielnię mieszkaniową oraz wykluczał samodzielny udział skarżącej w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Spółdzielnia [...] swoją skargę kasacyjną oparła na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi Spółdzielnia zarzuciła naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 27 ust. 2 u.s.m. i uznanie, że sprawowany przez spółdzielnię mieszkaniową zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni, o którym mowa w ww. przepisie, nie uprawnia Spółdzielni do samodzielnego dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawo budowlane, bez uzyskania przez zarządcę zgody właścicieli lokali mieszkalnych stanowiących odrębny przedmiot własności. Ponadto zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), zwanej dalej "p.u.s.a.", przez oparcie się na błędnie ustalonym stanie faktycznym i pominięcie w swych rozważaniach okoliczności, iż Spółdzielnia jako inwestor dołączyła do wniosku o pozwolenie na budowę postanowienie Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. sygn. [...], którym Sąd zezwolił na "dokonanie przez Spółdzielnię [...] robót budowlanych na działce o numerze [...] (...) polegających na ułożeniu ich pod powierzchnią wyżej wymienionej nieruchomości wzdłuż przebiegu sieci, zgodnie z mapą sytuacyjno-wysokościową (...)", które stało się prawomocne z dniem 11 czerwca 2013 r. zaś postępowanie to odbywało się z udziałem M. S., zatem Sąd I instancji uchylił zaskarżoną decyzję błędnie gdyż przyjął, że należy zbadać, czy "wskazana wyżej inwestycja mieści się w zakresie eksploatacji i utrzymania nieruchomości stanowiącej przedmiot współużytkowania", co jest okolicznością bez znaczenia, skoro Spółdzielnia prawo zabudowy wywiodła nie z zasady ustawowej reprezentacji współwłaścicieli nieruchomości, w tym skarżącej, lecz z prawomocnego orzeczenia Sądu Rejonowego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną M. S. potwierdziła, że swój interes prawy w niniejszej sprawie wywodzi z tytułu prawnego przysługującego jej do ww. działki. Ponadto przedstawiła swoje uwagi dotyczące braku legalności wydanego pozwolenia na budowę. Wniosła też o przeprowadzenie rozprawy. W związku z zarządzeniem z dnia 14 stycznia 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), poinformował strony postępowania o skierowaniu sprawy ze skargi kasacyjnej na posiedzenie niejawne z uwagi na intensyfikację rozwoju epidemii, w związku z czym przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazaniem obrazu i dźwięku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargi kasacyjne zasługiwały na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W tej jednak sprawie nie zaistniały okoliczności skutkujące nieważnością postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.), dlatego Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami obu skarg kasacyjnych. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skarg kasacyjnych, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę "zwykłą", jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. W tym przypadku Sąd orzeka na podstawie art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za zasadne uznał zarzuty obu skarg kasacyjnych. Należy wskazać, że w orzecznictwie utrwalił się pogląd, zgodnie z którym przyjęcie jako zasady, że w sprawach z zakresu prawa budowlanego mających związek z nieruchomością wspólną, stroną postępowania jest wyłącznie wspólnota mieszkaniowa, którą reprezentuje zarząd, a jako wyjątek – uznanie za stronę tego postępowania, niezależnie od występującej w tym postępowaniu wspólnoty, właściciela lokalu, który wykaże się własnym, indywidualnym interesem prawnym. W związku z treścią art. 27 ust. 2 u.s.m. pogląd ten odpowiednio dotyczy także spółdzielni mieszkaniowych. Z powyższego wynika, że to na podmiocie, który powołuje się na przysługujący mu tytuł prawny do gruntu ciąży obowiązek wykazania własnego indywidualnego interesu prawnego, co w tego rodzaju sprawach, w sytuacji gdy zarząd nieruchomością wspólną sprawuje zarząd spółdzielni, nawet z uwagi na przysługujące danemu podmiotowi prawo do nieruchomości, to on reprezentuje taki podmiot na zewnątrz. A zatem dla wykazania przez dany podmiot, że realizacja danej inwestycji dotyczy jego interesu prawnego nie może li tylko zostać oparta na wskazaniu, że temu podmiotowi przysługuje, np. prawo do gruntu – w tej sprawie wskazywany przez skarżącą udział w prawie użytkowania wieczystego działki nr [...], stanowiącej część wspólną nieruchomości będącej w zarządzie Spółdzielni, ale związany z odrębną własnością lokalu mieszkalnego. W tej zaś sprawie organy administracyjne obu instancji niewadliwie oceniły, że kwestionowana przez skarżącą inwestycja dotycząca budowy infrastruktury technicznej m.in. na działce nr [...], nie dotyczy lokalu mieszkalnego skarżącej, a tym samym skarżąca nie wykazała swojego indywidualnego interesu prawnego w kwestionowaniu w postępowaniu nieważnościowym ww. decyzji o pozwoleniu na budowę. W uzupełnieniu tego stanowiska należy wskazać, że skarżąca nie może samodzielnie dysponować prawem do gruntu, ponieważ z istoty prawnej przysługujący jej udział w gruncie związany jest z odrębną własnością lokalu mieszkalnego i w konsekwencji taki grunt wchodzi w skład nieruchomości wspólnej, stąd wymagane prawem odpowiednie formy zarządzania nieruchomością wspólną – w tej sprawie przez spółdzielnię mieszkaniową. W tym miejscu należy wskazać, że przed 9 września 2017 r. w odniesieniu do poprzedniego brzmienia art. 27 ust. 2 u.s.m., który ma znaczenie z punktu widzenia oceny legalności zaskarżonej decyzji GINB kontrolowanej na datę jej wydania (tj. [...] października 2016 r.), w orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalił się pogląd, zgodnie z którym kwestia zarządzania nieruchomością przez spółdzielnię mieszkaniową nie rozróżniała czy mamy do czynienia z czynnościami dotyczącymi zwykłego zarządu nieruchomością wspólną czy też czynnościami przekraczającymi zwykły zarząd. Przyjęto, że spółdzielnia mieszkaniowa jest uprawniona do sprawowania obu rodzajów zarządu. A mianowicie, zarząd powierzony, o którym mowa w art. 27 u.s.m., obejmuje zarówno czynności zwykłego zarządu, jak i te, które przekraczają zakres zwykłego zarządu w odniesieniu do nieruchomości wspólnej (zob. uchwałę SN z 27 marca 2014 r., III CZP 122/13, OSNC 2015, Nr 1, poz. 3; postanowienie SN z 13 listopada 2020 r., I CSK 255/17). Natomiast w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w odniesieniu do dysponowania przez spółdzielnię mieszkaniową nieruchomością wspólną na cele budowlane, jako zasadę prawną przyjęto, że kwestię zarządu nieruchomością wspólną przez spółdzielnię ograniczono do czynności w zakresie "eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej". Jednak przywołania uchwała NSA o sygn. akt II OPS 2/15 nie dotyczy kwestii ustalenia interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym podmiotów, których udział w nieruchomości wspólnej zarządzany jest przez spółdzielnię mieszkaniową, lecz – zakresu przysługującego takiej spółdzielni prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W tym zaś zakresie Spółdzielnia w swojej skardze kasacyjnej trafnie powołała się na prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego, które w okolicznościach tej sprawy stanowiło tytuł prawny, z którego wynikało prawo Spółdzielni do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgodnie z art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego – orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W tym miejscu należy zaś wskazać, że w postępowaniu, które dotyczyło uzyskania ww. prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przesądzono, że budowa ww. infrastruktury technicznej polega m.in. na modernizacji dotychczasowej sieci na działce nr [...], która istnieje tam od lat sześćdziesiątych minionego wieku i w związku z tym istnieje przyczyna temporalna, która uzasadnia dokonanie takiej modernizacji. Wynika z tego, że realizacja tego typu inwestycji przez Spółdzielnię [...] mieści się w zakresie eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej (niezależnie od tego, że inwestycja ta jest związana także z planowaną zabudową mieszkaniową z garażem podziemnym i usługami na sąsiedniej działce), co, wbrew ocenie Sądu I instancji, nie wymaga przeprowadzenia dodatkowo postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy. Brak zaś uwzględnienia tej okoliczności przez organ odwoławczy nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, tym bardziej w sytuacji gdy skarżąca w tej sprawie nie wykazała skutecznie swojego indywidualnego interesu prawnego w kwestionowaniu w postępowaniu nieważnościowym ww. decyzji o pozwoleniu na budowę, o czym wyżej była mowa. Ponadto okoliczność, że przedmiotowa inwestycja ma prowadzić w przyszłości do powstania sąsiedniej zabudowy nie stanowi wystarczającej podstawy do wykazania istnienia po stronie skarżącej interesu prawnego. Są to raczej interesy faktyczne, bo związane z potencjalną możliwością realizacji w przyszłości danej inwestycji, i należy je odróżnić od interesu prawnego, a tylko taki mógłby stanowić przesłankę do przyznania skarżącej przymiotu strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. w związku z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. W konsekwencji przedstawionej powyżej argumentacji trafne okazały się zarzuty obu skarg kasacyjnych dotyczące naruszenia art. 151 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i art. 1 § 2 p.u.s.a., a także art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 157 § 2 K.p.a. przez oparcie się na błędnie ustalonym stanie faktycznym i pominięcie w swych rozważaniach wszystkich okoliczności sprawy. Tego zaś rodzaju wada procesowa doprowadziła do wskazywanego w obu skargach kasacyjnych naruszenia prawa materialnego, tj. art. 27 ust. 2 u.s.m. w zw. z art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali, art. 28 ust. 2 oraz art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, a także art. 27 ust. 2 u.s.m., ponieważ stan faktyczny i prawny sprawy dawał podstawy do stwierdzenia, że przedmiotowa inwestycja, której dotyczy postępowanie nieważnościowe, mieścił się w zakresie pojęcia "eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej" (por. wyrok NSA z 6 listopada 2019 r., II OSK 3117/17), co powoduje, że skarżąca w odpowiednich postępowaniach związanych z przedmiotową inwestycją na działce nr [...] nie mogła występować samodzielnie, a tym samym skutecznie kwestionować legalności decyzji; zaś widoczny w niniejszej sprawie konflikt interesów należy rozpatrywać w kategoriach wewnątrzorganizacyjnych w ramach relacji Spółdzielni z podmiotami, którym przysługuje odrębna własność lokalowa, w tym określona forma współwłasności w gruncie (w tej sprawie współużytkowanie wieczyste). Ponadto uzyskanie orzeczenia w trybie art. 199 Kodeksu cywilnego wywołuje skutki w sferze prawnej tych współwłaścicieli, w tym sensie, że uzyskane na tej podstawie przez osobę trzecią (tu: Spółdzielnię) prawo do rzeczy wspólnej jest skuteczne również wobec nich. W tym kontekście ma drugorzędne znaczenie, że przepisy prawa nie różnicują użytkowania wieczystego związanego z własnością lokalu w zakresie istotnym dla rozstrzyganej sprawy od zwykłego użytkowania wieczystego, a co wskazał Sąd I instancji. Nie jest to bowiem okoliczność, która w świetle powyższego wywodu miałaby wpływ na wynik sprawy administracyjnej dotyczącej oceny braku interesu prawnego skarżącej w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Mając powyższe na względzie, skoro uwzględnieniu podlegały zarzuty obu skarg kasacyjnych i jednocześnie wypowiedziana powyżej ocena w tym zakresie przemawia za uznaniem wadliwości oceny zawartej w zaskarżonym wyroku, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny uprawniony był do zastosowania art. 188 p.p.s.a. Tym samym zaistniały podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku i oddalenia skargi "zwykłej" na zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Z tych względów, na podstawie art. 188 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 11 czerwca 2018
- Symbol z opisem
- 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
- Hasła tematyczne
- Administracyjne postępowanie
- Skarżony organ
- Inspektor Nadzoru Budowlanego
- Sędziowie
- Jerzy Stankowski Maciej Dybowski Paweł Miładowski /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych - tekst jednolity
art. 27 ust 2 · Dz.U. 2013 poz. 1222
- Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego - tekst jedn.
art. 365 § 1 · Dz.U. 2016 poz. 1822
- Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
art. 199 · Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny