II OSK 1639/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie Sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon (spr.) Sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant starszy asystent sędziego Małgorzata Mańkowska po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 165/22 w sprawie ze skargi I. B. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 listopada 2021 r. nr ... w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 25 marca 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 165/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), oddalił skargę I. B. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 listopada 2021 r. nr 1700/2021 w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. I. B. złożył skargę kasacyjną, którą zaskarżył powyższy wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2021 r. poz. 735, dalej k.p.a.) przez rozpoznanie przez sąd I instancji sprawy i wydanie wyroku nie biorąc pod uwagę wyłącznie okoliczności, które wynikają z akt sprawy i materiału dowodowego zebranych przez organy nadzoru budowlanego oraz dokonanie samodzielnej, niepopartej postępowaniem dowodowym oceny stanu faktycznego co miało istotny wpływ na wynik sprawy i wydane orzeczenie. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonej w niej podstawy. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem niezasadny okazał się zarzut odnoszący się do naruszenia przez Sąd Wojewódzki art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Wbrew stanowisku strony skarżącej, Sąd Wojewódzki zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. uczynił podstawą rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne, które wynikają z materiału zgromadzonego w aktach sprawy. Mianowicie zasadnie przyjął Sąd Wojewódzki, że brak było podstaw, aby do budowy przedmiotowego pawilonu kontenerowego zastosować przepis art. 12 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020 poz. 374 ze zm., dalej: ustawa covidowa), który w brzmieniu obowiązującym od dnia 31 marca 2020 r. stanowił w ust. 1, że do projektowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych, w tym zmiany sposobu użytkowania, w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, nie stosuje się m.in. przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zaś według ust. 2: "Prowadzenie robót budowlanych oraz zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części w związku z przeciwdziałaniem COVID-19 wymagają niezwłocznego poinformowania organu administracji architektoniczno-budowlanej". Wobec tego, że bezsporna była okoliczność ustawienia przedmiotowego obiektu w dniu 9 lipca 2020 r., w sprawie znajdował zastosowanie przytoczony przepis art. 12 ust. 2 ustawy covidowej, zgodnie z którym inwestor miał obowiązek niezwłocznego poinformowania właściwego organu o prowadzeniu robót budowlanych w związku z przeciwdziałaniem COVID-19. Niezawarcie w skardze kasacyjnej zarzutu dotyczącego wykładni i zastosowania art. 12 ust. 1 i 2 ustawy covidowej sprawił, że niepodważone zostało stanowisko Sądu Wojewódzki wskazujące, że brak informacji wymaganej przepisem art. 12 ust. 2 ustawy covidowej oznacza niemożność skorzystania z unormowania art. 12 ust. 1 ustawy covidowej, a tym samym zrealizowane roboty budowlane podlegają ogólnemu reżimowi ustawy Prawo budowlane. Sąd Wojewódzki, opierając się na aktach sprawy, wywiódł prawidłowo, że inwestor (udziałowcy Spółki cywilnej – Klinika Weterynaryjna "P.") nie poinformowali organu administracji architektoniczno-budowlanej o posadowieniu kontenerowego pawilonu na przedmiotowej nieruchomości, a tym samym realizacja tego obiektu odbyła się w warunkach samowoli budowlanej. Jako bezzasadny należało uznać zarzut skargi kasacyjnej, w którym podniesiono, iż organy nadzoru budowlanego obu instancji nie przeprowadziły żadnego postępowania dowodowego na okoliczność budowy przedmiotowego obiektu w warunkach ustawy covidowej, w efekcie czego Sąd Wojewódzki nie był uprawniony do dokonania samodzielnych ustaleń w tym zakresie. Odnosząc się do argumentacji przedstawionej w skardze kasacyjnej stwierdzić należy, że na żadnym etapie postępowania, w szczególności w skardze oraz w skardze kasacyjnej nie powołano się na okoliczność poinformowania właściwego organu o realizacji inwestycji w trybie przepisów ustawy covidowej. Skoro skarżąca nie udokumentowała dokonania tej czynności, a nawet nie twierdzi, że wypełniła obowiązek z art. 12 ust. 2 ustawy covidowej, to nie ma znaczenia fakt braku ustaleń w tym zakresie. Inna sytuacja miałaby miejsce, gdyby inwestor zgłosił tę okoliczność, a organy w toku postępowania jej nie wyjaśniły. Ponadto wskazać należy, że o ile inwestor chciał skorzystać ze szczególnych uprawnień wprowadzonych ustawą covidową, to powinien zasygnalizować to organowi nadzoru oraz zaoferować stosowne dokumenty. Organ powiatowy prowadząc niniejsze postępowanie nie miał bowiem obowiązku z urzędu dociekać, czy przedmiotowy obiekt zrealizowano na podstawie przepisu art. 12 ust. 1 i 2 ustawy covidowej. Podniesiony zarzut niewyjaśnienia tej kwestii przez organy obu instancji jest całkowicie chybiony w sytuacji, gdy jednocześnie skarżący w żaden sposób nie udokumentował, a nawet nie uprawdopodobnił, iż inwestor poinformował właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej o prowadzeniu robót budowlanych w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, co następnie warunkowałoby skorzystanie z uprawnień przewidzianych w art. 12 ust. 1 ustawy covidowej. Brak jakiejkolwiek inicjatywy dowodowej ze strony inwestora czynił nieskutecznym zarzut naruszenia przez organy obu instancji reguł proceduralnych wynikających z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. W konsekwencji uprawniona była ocena Sądu Wojewódzkiego, że organy obu instancji nie uchybiły przepisom prawa procesowego, a wydanie decyzji poprzedziło wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Tym samym bezzasadny okazał się zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. W rezultacie prawidłowa okazała się ocena Sądu Wojewódzkiego, że pozostawienie przedmiotowego obiektu tymczasowego na danej nieruchomości powyżej okresu 180 dni, bez uprzedniego pozwolenia na budowę (art. 37a ust. 1 Prawa budowlanego), skutkować musiało wszczęciem postępowania legalizacyjnego w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Nietrafnie w skardze kasacyjnej zarzucono, iż nie zostały wyjaśnione okoliczności istotne dla oceny legalności zrealizowanych robót budowlanych, podczas gdy ustalenia faktyczne przyjęte w zaskarżonym wyroku były wystarczające do stwierdzenia samowoli budowlanej, wymagającej podjęcia czynności w kierunku legalizacji obiektu, w tym wydania postanowienia na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 Prawa budowlanego. Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, zgodnie z art. 184 p.p.s.a. ----------------------- 4