II OSK 1565/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej "S." [...] we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 11/24 w sprawie ze skargi "S." [...] we W. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 listopada 2023 r., nr 1045/2023 w przedmiocie nakazu przeprowadzenia kontroli okresowej obejmującej sprawdzenie stanu technicznego budynku oraz sporządzenia ekspertyzy technicznej oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, dalej "WSA we Wrocławiu, Sąd I instancji", wyrokiem z 19 marca 2024 r., sygn. II SA/Wr 11/24 oddalił skargę S. [...] we W., dalej "skarżąca" na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, dalej "WINB" z 3 listopada 2023 r., nr 1045/2023 w przedmiocie nakazu przeprowadzenia kontroli okresowej obejmującej sprawdzenie stanu technicznego budynku. Zaskarżoną decyzją WINB utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia (dalej "PINB", "organ I instancji") z 31 sierpnia 2023 r., nr 1671/2023 nakazującą skarżącej - właścicielowi budynku magazynowego znajdującego się na terenie działki nr [...], [...], obręb [...] przy ul. [...] [...] we W. – przeprowadzenie kontroli okresowej obejmującej sprawdzenie stanu technicznego ww. budynku w trybie art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023, poz. 682) dalej "Pr.bud." oraz sporządzenie ekspertyzy stanu technicznego ww. budynku. Skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie wniosła skarżąca, dalej także "skarżąca kasacyjnie" zaskarżając powyższy wyrok w całości i zarzuciła mu naruszenie: 1. przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634) dalej "p.p.s.a."., tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735), dalej "k.p.a." w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez uznanie decyzji obu instancji za prawidłowe, pomimo że zostały one wydane z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej na skutek nieprzeprowadzenia przez organy właściwego postępowania dowodowego, mającego na celu pełne i wszechstronne wyjaśnienie sprawy oraz polegające na pominięciu wnikliwego rozpatrzenia przedłożonych przez stronę dowodów zgłoszonych w postępowaniu odwoławczym, a w szczególności ekspertyzy technicznej z 16 września 2023 r. sporządzonej przez uprawnionego rzeczoznawcę budowlanego mgr inż. C. S., z której wynikało, że elementy konstrukcyjne budynku magazynowego posadowionego we Wrocławiu przy ul. [...] [...] nie powodują zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia, a także pominięcie wnikliwego rozpatrzenia dowodu zgłoszonego w postępowaniu odwoławczym tj. protokołów badań elektrycznych wraz z opinią z 15 września 2023 r. sporządzonych przez J. M., z których wynikało, że instalacja elektryczna znajdująca się w przedmiotowym obiekcie nie zagraża bezpieczeństwu osób i mienia oraz podjęcie decyzji o pominięciu tych dowodów jedynie na podstawie argumentów formalnych, które w niniejszej sprawie nie powinny mieć zastosowania, co prowadziło w ocenie skarżącej do naruszenia powołanych przepisów, 2. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 62 ust. 3 Pr.bud. poprzez przyjęcie za prawidłowe rozstrzygnięcia organu administracji nakazującego sporządzenie ekspertyzy stanu technicznego budynku w zakresie innym niż konstrukcja obiektu tj. elementu, w którym zdaniem organów administracyjnych zachodzą nieprawidłowości mogące powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia i nakazanie dokonania ekspertyzy obejmującej, także stan techniczny, takich elementów jak: pokrycie dachu, warstwy elewacyjne budynku, system rynien i rur spustowych, obróbki blacharskie oraz instalacja elektryczna i piorunochronna w zakresie, w którym organ nie wykazał, aby występowały nieprawidłowości mogące powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku WSA we Wrocławiu i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od WINB kosztów postępowania, w tym kosztów z tytułu zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a. skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy i wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Skarżąca kasacyjnie w pismach z 1 października 2024 r. i 22 października 2024 r. (k. 86 i 90) wskazała, że obecnym właścicielem działki przy ul. [...] [...] i [...] jest Gmina [...], wobec tego w jej ocenie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania i jednocześnie podstawa do jego umorzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. (aktualny Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie skarżąca kasacyjnie złożyła stosowny wniosek, a strona przeciwna nie przedstawiła odmiennych wniosków procesowych, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. W przedmiotowej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził istnienia przesłanek skutkujących nieważnością postępowania sądowego. W pierwszej kolejności odnosząc się do pism skarżącej kasacyjnie z 1 października 2024 r. i 22 października 2024 r. wskazać trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska, zgodnie, z którym sprzedaż przedmiotowej działki, stanowi przeszkodę do kontroli zaskarżonej decyzji. Gmina [...] została natomiast uwzględniona jako strona postępowania zgodnie z zarządzeniem z 29 października 2024 r. (k.95). Dalej wskazać trzeba, że niezasadne są zarzuty, zarówno naruszenia przepisów postępowania, jak i prawa materialnego. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, w pełni podziela stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, a następnie ocenione przez sąd I instancji. Podstawę materialnoprawną decyzji stanowił art. 62 ust.3 Pr.bud. Zgodnie z treścią wskazanego przepisu organ nadzoru budowlanego - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. W orzecznictwie przyjmuje się, że działania organu nadzoru budowlanego mają przede wszystkim charakter prewencyjny. Ustawodawca nie uzależnił bowiem możliwości skorzystania przez organ nadzoru budowlanego ze wskazanego przepisu, od braku aktualnego przeglądu pięcioletniego obiektu. Uprawnienie do nakazania przeprowadzenia kontroli stanu technicznego jest niezależne od tego czy właściciel (zarządca) przeprowadził tego typu kontrolę oraz kiedy była ona ostatni raz przeprowadzana (zob. wyrok NSA z 30 kwietnia 2020 r., sygn. II OSK 1362/19, LEX nr 3111134). W analizowanej sprawie kluczowym aspektem mającym wpływ na wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia było stwierdzenie braku należytego i rzetelnego dokumentowania stanu przedmiotowego budynku. Dawało to podstawę do uznania, że elementy konstrukcyjne budynku, a także przegrody zewnętrzne, przez wiele lat nie były poddawane rzetelnej ocenie stanu technicznego, nie formułowano zaleceń naprawczych i ulegały one degradacji oraz zużyciu eksploatacyjnemu. Wbrew wywodom skargi kasacyjnej w analizowanej sprawie nie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. Przeprowadzono wymagane postępowanie wyjaśniające, w którym zebrano potrzebny materiał dowodowy, niezbędny do podjęcia rozstrzygnięcia meriti. W toku prowadzonego postępowania zabezpieczono realizację zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), podejmując wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jak również zbierając i rozpatrując w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77§1 k.p.a.). Podstawę dla stwierdzenia nieprawidłowości przedmiotowego budynku stanowiły ustalenia przeprowadzonej kontroli, z której został sporządzony protokół kontroli wraz z załączoną dokumentacją fotograficzną. Kontrola wykazała, że budynek znajduje się w stanie mogącym powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, a zagrożenie to związane jest z niewłaściwą pracą konstrukcji, objawiającą się pęknięciami ścian, uszkodzeniami elementów ramowych, pęknięciami przy belkach stropowych. Przegrody zewnętrzne oraz elementy konstrukcyjne budynku posiadają uszkodzenia, które wymagają dokonania szczegółowych i specjalistycznych oględzin (np. odkrywek, pomiarów, obliczeń). W obiekcie występują wady w zakresie elementów ogólnobudowlanych (dotyczące pokrycia dachu, tynków zewnętrznych, rynien, rur spustowych oraz obróbek blacharskich) oraz instalacji elektrycznej (odsłonięte luźne kable, pourywane przewody, nieuporządkowane podłączenia, brakujące pokrywy puszek elektroinstalacyjnych), które są wynikiem wieloletnich zaniedbań w utrzymaniu obiektu. Także przedstawione protokoły z okresowych kontroli w zakresie elementów ogólnobudowlanych są niekompletne, nieprecyzyjne, ogólnikowe, nie zawierają opisu i zakresu występujących w obiekcie wad i uszkodzeń, nie precyzują jednoznacznych zaleceń odnośnie niezbędnych do wykonania robót w celu usunięcia nieprawidłowości. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a także wymienione wady budynku, wbrew odmiennemu stanowisku skarżącej dawały podstawę do stwierdzenia, iż przedmiotowy budynek jest w nieodpowiednim stanie technicznym mogącym spowodować zagrożenie życia, zdrowia i bezpieczeństwa mienia, co stanowiło podstawę do nałożenia obowiązków określonych w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Za chybiony uznać należy zatem zarzut naruszenia art. 62 ust. 3 Pr.bud. Autorka skargi kasacyjnej nie ma także racji twierdząc, że motywy zaskarżonej decyzji nie zawierają stosownego uzasadnienia, w którym wyjaśniono w sposób przekonujący przesłanki do nakazu przeprowadzenia kontroli okresowej obejmującej sprawdzenie stanu technicznego budynku oraz sporządzenia ekspertyzy stanu technicznego budynku. Ponadto niezasadnie zarzuca, że organ odwoławczy pominął złożone przez nią dowody, podczas gdy na str. 7 zaskarżonej decyzji szczegółowo odniesiono się do przedłożonej ekspertyzy wykonanej przez C. S., a także opinii J. M. Przedstawiona ocena prowadzi do wniosku, iż skarga kasacyjna i jej wnioski nie zasługiwały na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja w pełni odpowiada prawu, a Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli jej legalności Nie doszło zatem do naruszenia art. 151 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.