II OSK 1528/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Z. L. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 9 października 2023 r. w sprawie ze skargi kasacyjnej Z. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2025r. sygn. akt VII SA/Wa 2883/24 oddalającego skargę Z. L. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 12 września 2024 r. znak: ... w przedmiocie nakazu przeprowadzenia robót budowlanych postanawia: oddalić wniosek.

Wyrokiem z dnia 6 marca 2025r. sygn. akt VII SA/Wa 2883/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), oddalił skargę Z. L. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 12 września 2024 r. w przedmiocie nakazu przeprowadzenia robót budowlanych. W skardze kasacyjnej Z. L. działając na podstawie przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z przepisem art. 193 p.p.s.a., wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 12 września 2024 i wstrzymanie natychmiastowego wykonania decyzji Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 9 października 2023 r. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że w wydanych decyzjach nie wskazano, jakie elementy zabytkowe dawnego młyna parowego uległyby dalszemu zniszczeniu i w jakim stopniu miałoby to miejsce, czyli nie wskazano dokładnie przedmiotu ochrony z punktu widzenia wartości zabytkowych oraz tego, czy z punktu widzenia technicznego istnieje możliwość wykonania w tym obiekcie jakichkolwiek robót budowalnych remontowo-zabezpieczających. W ocenie skarżącego istnieje tutaj oczywista sprzeczność, bowiem w sytuacji zniszczenia obiektu w stopniu, który zagraża życiu i zdrowiu ludzkiemu, zgodnie z przepisem art. 13 ust. 1 u.o.z. obiekt taki powinien być skreślony z rejestru zabytków, a nie w to miejsce stosowany przepis art. 49 ust. 1 u.o.z. nakazujący wykonanie robót budowlanych remontowo-zabezpieczających. Skarżący wskazał, że logicznym jest, iż z uwagi na zły stan techniczny obiektu, powodujący zagrożenie dla życia, zdrowia i mienia, nadaje się decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, zmierzający ewentualnie do rozbiórki obiektu, a nie, jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawę, do podjęcia prac zabezpieczających, w sytuacji gdy nie jest to możliwe technicznie a dodatkowo skarżący nie ma na to środków pieniężnych i nigdy nie użytkował obiektu, a więc w żadnym zakresie nie przyczynił się do powstania stanu technicznego, w jakim obiekt się aktualnie znajduje. Dlatego też, w ocenie skarżącego, w pełni zasadny jest wniosek o natychmiastowe wstrzymanie wykonalności ww. decyzji oraz powołanie stosownych biegłych, gdyż z uwagi na stan budynku, samo wejście do jego środka stwarza zagrożenie dla życia i zdrowia, nie mówiąc już o wykonywaniu w nim jakichkolwiek prac. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzją z dnia 9 października 2023 r. nakazał skarżącemu przeprowadzenie - w terminie do 30 stycznia 2024 r. - robót budowlanych remontowo-zabezpieczających w budynku dawnego młyna parowego przy ul. M. w P., natomiast zaskarżoną decyzją z 12 września 2024 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, na podstawie art. 49 ust. 1, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz art. 17 pkt 2 i art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania Z. L., uchylił ww. decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nakazanych prac i wyznaczył nowy termin do 30 czerwca 2025 r. oraz utrzymał w mocy decyzję w pozostałej części. Zaznaczyć należy, że skarżący wnioskując o wstrzymanie wykonania przedmiotowych decyzji, przedstawił argumentację sprowadzającą się do negowania ich prawidłowości. Zasadniczo uzasadnienie wniosku zbieżne jest z głównymi zarzutami skargi kasacyjnej i odnosi się do okoliczności, które będą oceniane w ramach merytorycznego rozpoznania sprawy. W ramach postępowania incydentalnego nie jest możliwa weryfikacja możliwości technicznych wykonania nakazanych robót remontowo-zabezpieczających przy budynku, bądź oceny zagrożeń związanych z realizacją tych prac. Ponadto zauważyć należy, że techniczne uwarunkowania i wymogi bezpieczeństwa wykonania nakazanych prac wiążą się z dalszym etapem postępowania (podlegającym nadzorowi budowlanemu), stosownie do art. 49 ust. 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Przesłanką do udzielenia ochrony tymczasowej nie mogło być również ogólnikowe stwierdzenie o braku środków pieniężnych na realizację przedmiotowych robót. Zauważyć również trzeba, że wstrzymanie wykonania decyzji wydanej na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków, której dodatkowo nadano rygor natychmiastowej wykonalności, niweczyłoby cel tego uregulowania, jakim jest ochrona zabytku ze względu na zagrożenie jego zniszczenia. Z tych względów orzeczono, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., o oddaleniu wniosku. ----------------------- 3