Sygnatura
II OSK 1476/25
Wyrok NSA z 28 maja 2026 r., II OSK 1476/25 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Wynik
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 28 maja 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. WSA Jan Szuma (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 1530/24 w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 26 września 2024 r., nr WINB.WOA.7721.242.2024.DS w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, 2. zasądza od M.S. na rzecz Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach kwotę 610 (sześćset dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu skargi M.S., uchylił zaskarżoną decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zwanego dalej: "Wojewódzkim Inspektorem") z dnia 26 września 2024 r., nr WINB.WOA.7721.242.2024.DS, oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. (zwanego dalej: "Powiatowym Inspektorem") z dnia 28 czerwca 2024 r., nr 172/2024, a także zasądził od Wojewódzkiego Inspektora na rzecz skarżącej kwotę 980 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powyższy wyrok wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. W dniu 23 maja 2019 r. do Powiatowego Inspektora wpłynęło pismo Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, Zarządu Zlewni w Z., informujące, że na działce nr [...] w miejscowości C., gmina W., będącej w zarządzie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie, znajdują się część budynku mieszkalnego, ogrodzenie oraz altana z grillem. Pozostałe obiekty objęto odrębnym postępowaniem. Po tym zawiadomieniu wszczęto postępowanie dotyczące altany z grillem. Podczas oględzin w dniu 12 lipca 2019 r. ustalono, że obiekt ten stanowi drewnianą wiatę z grillem. Wiata miała wymiary 4,68 m x 3,12 m, powierzchnię zabudowy 14,60 m², wysokość około 2,80 m do kalenicy oraz około 2,15 m do okapu. Była usytuowana 14,40 m od budynku mieszkalnego i 80 cm od ogrodzenia. Miała dach dwuspadowy kryty blachą dachówkową, znajdowała się na wybrukowanym terenie, a pod wiatą od strony północnej znajdował się grill ogrodowy. Według oświadczenia inwestora obiekt został wykonany około 2012 r. bez wymaganego zgłoszenia. Powiatowy Inspektor ustalił również, że działka nr [...] nie jest przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe, a sąsiedni budynek mieszkalny znajduje się w całości na działce nr [...]. Z tego powodu organ wykluczył zastosowanie art. 29 ust. 1 pkt 2c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. "Prawo budowlane" (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 1333, dalej: "P.b."), stosowanej w brzmieniu dotychczasowym na podstawie art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471). Organ przyjął, że budowa wiaty wymagała zgłoszenia na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1 P.b., a obiekt powstał w warunkach samowoli budowlanej. Po analizie ustaleń uchwały Rady Gminy W. z dnia 6 czerwca 2005 r., nr XXII/226/2005, w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa C. (Dz. Urz. Woj. Śl. z 2019 r. poz. 6985), Powiatowy Inspektor uznał, że obiekt nie jest zgodny z przeznaczeniem terenu, ponieważ nie może zostać zakwalifikowany jako urządzenie rekreacyjne. Decyzją z dnia 27 września 2019 r., nr 244/2019, organ nakazał rozbiórkę obiektu. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora z dnia 10 grudnia 2019 r. Wyrokiem z dnia 3 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 102/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 września 2023 r., sygn. akt II OSK 2957/20, uchylił jednak wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 lipca 2020 r., a także decyzje organów obu instancji. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że objętą postępowaniem wiatę z grillem należało traktować jako urządzenie rekreacyjne w rozumieniu § 40 ust. 2 pkt 2 lit. c miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa C.. Ponownie rozpoznając sprawę, Powiatowy Inspektor uwzględnił ocenę prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego i przyjął, że sporny obiekt jest zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Jednocześnie stwierdził, że wiata o powierzchni zabudowy 14,60 m² wymagała dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W konsekwencji Powiatowy Inspektor uznał, że do obiektu ma zastosowanie procedura legalizacyjna przewidziana w art. 49b P.b. Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2023 r. Powiatowy Inspektor nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia dokumentów wymienionych w art. 49b ust. 2 P.b. w terminie do dnia 30 kwietnia 2024 r. W dniu 29 lutego 2024 r. do organu wpłynął wniosek M.S. o wyłączenie "od udziału w sprawie M.F. oraz wszystkich osób mu podległych bezpośrednio lub pośrednio". Wniosek ten został przesłany Wojewódzkiemu Inspektorowi, który pismem z dnia 12 marca 2024 r. przekazał go do rozpatrzenia Powiatowemu Inspektorowi jako organowi właściwemu. Postanowieniem z dnia 22 marca 2024 r. Powiatowy Inspektor odmówił wyłączenia od udziału w postępowaniu administracyjnym wskazanego we wniosku M.F. oraz pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Z.. Po bezskutecznym upływie terminu do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych Powiatowy Inspektor decyzją z dnia 28 czerwca 2024 r., działając na podstawie art. 49b ust. 3 P.b., nakazał M.S. rozbiórkę altany z grillem usytuowanej na działce nr [...] w miejscowości C., gmina W.. Powiatowy Inspektor wskazał również, że skarżąca nie posiadała prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Decyzja została doręczona skarżącej w dniu 3 lipca 2024 r. Odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora wniosła M.S., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Zarzuciła naruszenie przepisów o właściwości organu, podnosząc, że do dnia rozpoznania sprawy przez Powiatowego Inspektora jej wniosek o wyłączenie pracownika nie został przekazany organowi właściwemu. Wskazała, że wniosek dotyczył osoby zajmującej stanowisko powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, wobec czego nie mógł zostać rozpoznany przez tę samą osobę, skoro sprawa miała jej dotyczyć bezpośrednio. Skarżąca zarzuciła ponadto naruszenie prawa do czynnego udziału stron w postępowaniu, nieprawidłowe ustalenie kręgu stron, prowadzenie postępowania mimo śmierci jednej z osób uznawanych wcześniej za inwestora, a także naruszenie przepisów prawa materialnego przez przyjęcie, że organy nadzoru budowlanego były właściwe w sprawie obiektu niezwiązanego trwale z gruntem. Decyzją z dnia 26 września 2024 r. Wojewódzki Inspektor, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (na datę zaskarżonej decyzji tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "K.p.a."), utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Powiatowego Inspektora. Wojewódzki Inspektor wyjaśnił, że obiekt objęty postępowaniem prawidłowo został zakwalifikowany jako wiata. W świetle przepisów P.b. obowiązujących w dacie powstania obiektu budowa wiat i altan o powierzchni do 25 m² nie wymagała pozwolenia na budowę, lecz wymagała zgłoszenia. Z tego względu właściwym trybem była procedura legalizacyjna przewidziana w art. 49b P.b. Wojewódzki Inspektor podkreślił przy tym, że zgodnie z wiążącą oceną prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego obiekt jest zgodny z planem miejscowym. Skarżąca nie przedłożyła jednak dokumentacji legalizacyjnej w wyznaczonym terminie. W takiej sytuacji Powiatowy Inspektor był zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki. Odnosząc się do zarzutów dotyczących adresata nakazu, Wojewódzki Inspektor wskazał, że inwestorami obiektu byli M.S. i J.S.. W toku postępowania J.S. zmarł. Wojewódzki Inspektor przyjął, że obowiązek rozbiórki, jako obowiązek administracyjnoprawny wynikający z P.b., nie podlega dziedziczeniu. W konsekwencji jedynym podmiotem zobowiązanym do wykonania nakazu pozostaje M.S.. Wojewódzki Inspektor odniósł się także do pisma M.S. z dnia 27 czerwca 2024 r., wniesionego jako skarga w trybie art. 227 K.p.a. i dotyczącego braku wyłączenia organu. Wojewódzki Inspektor wskazał, że pismo to zostało włączone do postępowania odwoławczego. Dokonał analizy okoliczności podnoszonych przez skarżącą z punktu widzenia art. 24 i art. 25 K.p.a. oraz uznał, że okoliczności te nie uzasadniają wyłączenia organu ani pracowników. Według Wojewódzkiego Inspektora skarżąca prezentowała subiektywne odczucia związane ze sposobem prowadzenia sprawy, które nie stanowią podstawy zastosowania instytucji wyłączenia. Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora wniosła M.S.. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego, to jest art. 49b ust. 1 i 3 P.b., przez ich niewłaściwe zastosowanie w sposób sprzeczny z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2023 r., sygn. akt II OSK 2957/20. Zarzuciła również naruszenie art. 8 § 1, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 79 § 1 i 2, art. 80 oraz art. 81 K.p.a. przez oparcie ustaleń faktycznych na dowodach przeprowadzonych w poprzednich etapach sprawy i niezapewnienie udziału aktualnym stronom postępowania w czynnościach dowodowych. Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów o właściwości w związku z rozpoznaniem przez osobę zajmującą stanowisko Powiatowego Inspektora wniosku o wyłączenie tej osoby od udziału w sprawie, a także naruszenie właściwości instancyjnej, ponieważ kwestia wyłączenia została następnie oceniona przez Wojewódzkiego Inspektora w uzasadnieniu decyzji. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz postanowień wydanych w przedmiocie wyłączenia, a także o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor wniósł o jej oddalenie. Pismem z dnia 24 grudnia 2024 r. uczestnik postępowania, Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, wniósł o oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę za zasadną. Wskazał, że decyzja o nakazie rozbiórki wydawana na podstawie art. 49b ust. 3 P.b. ma charakter związany. Organ nadzoru budowlanego jest obowiązany wydać taką decyzję w sytuacji niespełnienia obowiązków legalizacyjnych. Mimo to, w ocenie Sądu pierwszej instancji, w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa uniemożliwiającego kontrolę prawidłowości zastosowania art. 49b ust. 3 P.b. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wniosek M.S. z dnia 29 lutego 2024 r. o wyłączenie M.F. oraz wszystkich osób mu podległych został rozpoznany przez organ pierwszej instancji, który postanowieniem z dnia 22 marca 2024 r. odmówił wyłączenia Powiatowego Inspektora oraz pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Z.. Sąd uznał, że instytucje wyłączenia pracownika i organu, uregulowane w art. 24 i art. 25 K.p.a., służą zagwarantowaniu bezstronności i obiektywizmu postępowania. W ocenie Sądu zgłoszenie wniosku o wyłączenie rodzi obowiązek jego rozpoznania przez organ właściwy, niezależnie od tego, czy wniosek okaże się zasadny. Zdaniem Sądu pierwszej instancji w okolicznościach sprawy, z uwagi na brak bezpośredniego przełożonego osoby piastującej funkcję powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, organem właściwym do rozpoznania wniosku o wyłączenie był organ wyższego stopnia, to jest Wojewódzki Inspektor. Sąd wskazał, że rozstrzygnięcie w przedmiocie wyłączenia powinno zapaść w formie postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie, lecz które może być kwestionowane w odwołaniu od decyzji, stosownie do art. 142 K.p.a. W sytuacji, w której organem właściwym do rozpoznania wniosku o wyłączenie jest organ wyższego stopnia, będący zarazem organem drugiej instancji, rozstrzygnięcie to podlega następnie kontroli sądu administracyjnego na etapie rozpatrywania skargi na decyzję kończącą postępowanie. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 24-26 K.p.a. Z tego powodu uchylił decyzje organów obu instancji bez oceny pozostałych zarzutów skargi. Jednocześnie wskazał, że organ ponownie rozpoznający sprawę jest obowiązany uwzględnić stanowisko dotyczące konieczności rozpoznania wniosku o wyłączenie powiatowego inspektora nadzoru budowlanego przez organ wyższego stopnia. Sąd pierwszej instancji dodał, że organ powinien także rozważyć prawidłowość wyznaczenia kręgu stron postępowania z uwzględnieniem art. 52 P.b. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Wojewódzki Inspektor, zarzucając naruszenie: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (na datę zaskarżonego wyroku tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") w związku z art. 24 § 3 i art. 17 pkt 3 K.p.a. przez błędne przyjęcie, że organem właściwym do rozpoznania wniosku o wyłączenie "od udziału w sprawie M.F. oraz wszystkich osób mu podległych bezpośrednio lub pośrednio" był organ wyższego stopnia, to jest Wojewódzki Inspektor, podczas gdy właściwym organem do załatwienia wniosku był Powiatowy Inspektor; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 24 § 3, art. 17 pkt 3 i art. 142 K.p.a. przez błędne uchylenie zaskarżonej decyzji z powołaniem się na naruszenie art. 24 i art. 25 K.p.a., bez wykazania, na czym miał polegać istotny wpływ tego uchybienia na wynik sprawy, przy oczywistym braku takiego wpływu, skoro wniosek o wyłączenie został w rzeczywistości rozpoznany zarówno przez Powiatowego Inspektora, jak i przez Wojewódzkiego Inspektora w postępowaniu odwoławczym; 3. art. 141 § 4 w związku z art. 153 P.p.s.a. przez enigmatyczne, jednozdaniowe wskazanie, że organ powinien rozważyć prawidłowość wyznaczenia kręgu stron postępowania z uwzględnieniem art. 52 P.b., bez wyjaśnienia, na czym polegał dotychczasowy błąd organów i w jaki sposób powinien zostać usunięty. Wojewódzki Inspektor wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi przez jej oddalenie, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. Wniósł również o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie wniosło o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania sądowego, o których mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 24 § 3, art. 17 pkt 3 i art. 142 K.p.a., przez błędne uchylenie zaskarżonej decyzji z powołaniem się na naruszenie art. 24 i art. 25 K.p.a. Zarzut ten należało uznać za zasadny. Sąd pierwszej instancji nie nadał właściwego znaczenia temu, że Wojewódzki Inspektor w istocie dokonał oceny żądania M.S. dotyczącego wyłączenia pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Z.. W sprawie nie było sporne, że w dniu 29 lutego 2024 r. skarżąca wniosła o wyłączenie "od udziału w sprawie M.F. oraz wszystkich osób mu podległych bezpośrednio lub pośrednio". Wniosek ten został najpierw rozpoznany przez Powiatowego Inspektora, który postanowieniem z dnia 22 marca 2024 r. odmówił wyłączenia Powiatowego Inspektora oraz pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Z.. Następnie jednak kwestia ta została podniesiona w odwołaniu od decyzji Powiatowego Inspektora. Wojewódzki Inspektor odniósł się do niej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dokonał oceny argumentacji skarżącej przez pryzmat art. 24 i art. 25 K.p.a. oraz wyjaśnił, dlaczego nie dostrzega podstaw do wyłączenia organu ani pracowników. Wskazał w szczególności, że okoliczności powoływane przez M.S. mają charakter subiektywnych ocen dotyczących sposobu prowadzenia sprawy i nie uzasadniają zastosowania instytucji wyłączenia. W tych okolicznościach nie można przyjąć, że żądanie skarżącej pozostało bez merytorycznej reakcji organu odwoławczego. Abstrahując nawet od tego, czy wcześniejsze przekazanie wniosku przez Wojewódzkiego Inspektora do Powiatowego Inspektora odpowiadało prawidłowemu modelowi procesowemu, a także od tego, czy kwestia ta powinna zostać ujęta w odrębnym rozstrzygnięciu, zasadnicze znaczenie ma to, że Wojewódzki Inspektor wypowiedział się co do podstaw wyłączenia pracowników organu. Żądanie M.S. zostało więc ocenione także przez organ drugiej instancji. Skoro Sąd pierwszej instancji przyjął, że organem właściwym do rozpoznania wniosku o wyłączenie był Wojewódzki Inspektor, to powinien był uwzględnić, że stanowisko tego organu w sprawie zostało w rzeczywistości wyrażone. W takiej sytuacji wymóg, aby Wojewódzki Inspektor ponownie i odrębnie badał wniosek o wyłączenie pracowników, jawi się jako nadmiernie formalny. Nie może on sam przez się uzasadniać uchylenia decyzji administracyjnych, jeżeli Sąd nie wykaże, że sposób załatwienia tej kwestii mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. wymaga stwierdzenia takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił, na czym wpływ ten miałby polegać. Nie przesądził, że okoliczności wskazane przez skarżącą rzeczywiście uzasadniały wyłączenie pracownika albo pracowników. Nie ocenił też merytorycznie stanowiska Wojewódzkiego Inspektora przedstawionego w zaskarżonej decyzji. Poprzestał na stwierdzeniu wadliwości formalnej (braku odrębnego postanowienia dotyczącego wniosku o wyłączenie pracowników), nie wiążąc jej z wynikiem postępowania zakończonego decyzją nakazującą rozbiórkę. Takie stanowisko Sądu pierwszej instancji nie mogło zostać zaakceptowane. Jeżeli bowiem Wojewódzki Inspektor odniósł się do żądania skarżącej dotyczącego wyłączenia i uznał je za bezzasadne, to obowiązkiem Sądu było skontrolowanie tego stanowiska. Sąd powinien był ocenić, czy argumenty M.S., podnoszone w odwołaniu i następnie w skardze, mogły uzasadniać zastosowanie art. 24 albo art. 25 K.p.a. Jeżeli Sąd nie dopatrzyłby się w tym zakresie nieprawidłowości, powinien był przejść do merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji. Jeżeli zaś uznałby, że stanowisko Wojewódzkiego Inspektora było wadliwe, powinien był wskazać, z jakich przyczyn i jaki wpływ miało to na wynik sprawy. Nie było zatem podstaw do uchylenia decyzji organów obu instancji wyłącznie z przyczyn wskazanych w zaskarżonym wyroku. Kwestia wyłączenia pracowników została bowiem w sprawie podjęta przez organy i doprowadziła do zajęcia przez nie stanowiska, w szczególności przez Wojewódzkiego Inspektora w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W takich okolicznościach Sąd pierwszej instancji powinien był merytorycznie ocenić to stanowisko, a nie uchylać decyzje z powodu samego braku odrębnego rozpoznania wniosku przez Wojewódzkiego Inspektora. Pierwszy zarzut skargi kasacyjnej, dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 24 § 3 i art. 17 pkt 3 K.p.a., nie ma samodzielnie przesądzającego znaczenia dla wyniku sprawy. Dotyczy on bowiem przede wszystkim tego, który organ powinien był rozpoznać wniosek o wyłączenie. W realiach niniejszej sprawy istotniejsze jest jednak to, że wniosek ten został w gruncie rzeczy oceniony zarówno przez Powiatowego Inspektora, jak i przez Wojewódzkiego Inspektora. Spór o właściwy model formalny rozpoznania tego wniosku nie zwalniał Sądu pierwszej instancji z obowiązku oceny stanowiska zajętego przez organ odwoławczy. Inaczej rzecz ujmując, nawet przy przyjęciu założenia Sądu pierwszej instancji, że organem właściwym do oceny wniosku był Wojewódzki Inspektor, nie można było pominąć, że organ ten w zaskarżonej decyzji przedstawił swoje stanowisko. To stanowisko powinno stać się przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. Dopiero wynik tej kontroli mógłby przesądzić, czy naruszenie przepisów dotyczących wyłączenia wystąpiło i czy mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pośrednio zasadny jest również zarzut naruszenia art. 141 § 4 w związku z art. 153 P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji wskazał, że organ powinien rozważyć prawidłowość wyznaczenia kręgu stron postępowania z uwzględnieniem art. 52 P.b. Uwaga ta została jednak sformułowana lakonicznie. Jeżeli Sąd dostrzegł w tym zakresie uchybienie po stronie organów, powinien był dokładniej wyjaśnić, w czym je upatruje i z czego ono wynika. Samo ogólne zalecenie ponownego rozważenia określonej kwestii nie stanowi dostatecznego wskazania co do dalszego postępowania w rozumieniu art. 153 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł zarazem podstaw do rozpoznania skargi M.S. na podstawie art. 188 P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji uchylił decyzje organów obu instancji z przyczyny procesowej i nie rozpoznał pozostałych zarzutów skargi i nie przeprowadził pełnej merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji. Sprawa wymaga zatem ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, stosownie do oceny prawnej przedstawionej wyżej w niniejszym uzasadnieniu. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1. sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w punkcie 2. sentencji wyroku na podstawie art. 203 pkt 2, art. 205 § 2, art. 207 § 1 i art. 209 P.p.s.a. Na zasądzoną od M.S. na rzecz Wojewódzkiego Inspektora kwotę 610 zł złożyły się: wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł, ustalony na podstawie § 3 w związku z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 535), oraz wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym w wysokości 360 zł, odpowiadające stawce określonej w § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2026 r. poz. 118). Wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 182 § 2 P.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 16 czerwca 2025
- Symbol z opisem
- 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
- Hasła tematyczne
- Budowlane prawo
- Skarżony organ
- Inspektor Nadzoru Budowlanego
- Sędziowie
- Andrzej Jurkiewicz Jan Szuma /sprawozdawca/ Wojciech Mazur /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
art. 29 ust. 1 pkt 2c, art. 30 ust. 1 pkt 1, art. 30 ust. 1 pkt 1, art. 49b ust. 1 i 3, art. 52 · Dz.U. 2020 poz. 1333
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
art. 138 § 1 pkt 1, art. 227, art. 24, art. 25, art. 8 § 1, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 79 § 1 i 2, art. 80 oraz art. 81, art. 142 · Dz.U. 2024 poz. 572
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II OZ 533/26 · 28 maja 2026
Postanowienie NSA z 28 maja 2026 r., II OZ 533/26 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Sygnatura: II OSK 1409/25 · 28 maja 2026
Wyrok NSA z 28 maja 2026 r., II OSK 1409/25 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Sygnatura: II OSK 1421/25 · 28 maja 2026
Wyrok NSA z 28 maja 2026 r., II OSK 1421/25 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny