II OSK 1416/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant sekretarz sądowy Agata Stolarska po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 marca 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 922/16 w sprawie ze skargi A. F. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 marca 2017 r. oddalił skargę A. F. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej MWINB) z dnia [...] lutego 2016 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Zaskarżoną decyzją MWINB, po rozpatrzeniu odwołania A. F. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] listopada 2015 r., nakazującej M. i A. F. dokonanie całkowitej rozbiórki dwóch wiat namiotowych, znajdujących się na działce położonej w miejscowości N., gm. S., nr ewid. [...] - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A. F. Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji podniósł, że decyzja została wydana niezgodnie z kodeksem postępowania administracyjnego, gdyż organ powinien zastosować procedurę zgodną z art. 29, a nie z art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.; dalej p.b.). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając ustalenia i argumentację organu, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonej decyzji. Sąd stwierdził, że wiaty, o których mowa w zaskarżonej decyzji, powstały bez decyzji o pozwoleniu na ich budowę, stanowią zatem samowolę budowlaną, do której zastosowane ma art. 48 p.b. Przewiduje on możliwość legalizacji obiektów wzniesionych bez pozwolenia na budowę. Organ taką procedurę wdrożył. Wydał postanowienie zobowiązując inwestorów do złożenia stosownych dokumentów. Inwestorzy nie złożyli dokumentów niezbędnych do postępowania legalizacyjnego. Sąd zaznaczył, że legalizacja jest uprawnieniem, z którego inwestor działający w warunkach samowoli budowlanej może, ale nie musi skorzystać. Rezygnacja z legalizacji w ww. trybie oznacza jednak obligatoryjny nakaz rozbiórki. Organ musi wydać takie rozstrzygnięcie na podstawie art. 48 ust. 4 p.b. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł A. F., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie: I. przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) w zw. z art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez niedokonanie prawidłowej kontroli legalności decyzji MWINB pomimo naruszeń przez organ przepisów postępowania ze sfery gromadzenia i oceny dowodów, a mianowicie błędną kwalifikację namiotów posadowionych na działce nr [...] jako obiektów budowlanych (budowli), wbrew jednoznacznym cechom namiotów, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ spowodowało nieprawidłowe zastosowanie przepisów prawa budowlanego dotyczących pozwolenia na budowę oraz rozbiórki; II. prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie: - art. 3 pkt 5 w zw. z pkt 3 p.b. poprzez nieprawidłowe zastosowanie w sytuacji, w której namioty posadowione na dz. ew. nr [...] nie stanowią obiektów budowlanych w rozumieniu ustawy prawo budowlane, - art. 28 ust. 1 p.b. poprzez zastosowanie w sytuacji, w której namiot nie jest obiektem budowlanym wymagającym pozwolenia na budowę, - art. 48 ust. 1 p.b. poprzez zastosowanie i nakazanie rozbiórki namiotów w sytuacji, w której namioty nie stanowią obiektów budowlanych wymagających pozwolenia na budowę, a zatem nie jest możliwe wydanie w odniesieniu do nich nakazu rozbiórki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować. Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach. Stosownie do art. 3 pkt 3 i 5 p.b., ilekroć w tej ustawie jest mowa o: 3) budowli - należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową; 5) tymczasowym obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli legalności decyzji MWINB, w wyniku której słusznie uznał za poprawną kwalifikację namiotów posadowionych na działce nr [...] jako obiektów budowlanych, podlegających unormowaniom prawa budowlanego. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, przedmiotowe wiaty namiotowe to obiekty o wymiarach zewnętrznych 19,00 x 10,10 m i wysokości 6,15 m (pierwsza wiata) oraz 20,00 x 12,00 m i wysokości 6,75 m (druga wiata). Wiaty te posiadają blokowe elementy betonowe, posadowione na gruncie i są przekryte plandeką na konstrukcji stalowej. Mają zatem cechy obiektów budowlanych objętych wskazanymi wyżej uregulowaniami prawa budowlanego. Odnosząc się do argumentacji zawartej w skardze kasacyjnej podkreślić trzeba, że nie można stawiać znaku równości pomiędzy namiotem, np. turystycznym, o stosunkowo niewielkich wymiarach, a namiotem posiadającym blokowe elementy betonowe ustawione na gruncie, o znacznych rozmiarach. Zauważyć nadto wypada, że jak wynika z prospektu reklamowego "S.", przedmiotowe wiaty namiotowe mogą wymagać "uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia robót budowlanych. Stosowne informacje w tym zakresie nabywca powinien uzyskać we właściwym urzędzie". W tym stanie rzeczy nie mają usprawiedliwionych podstaw zarzuty naruszenia zarówno przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a., jak i przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 5 w zw. z pkt 3 p.b., art. 28 ust. 1 p.b. oraz art. 48 ust. 1 p.b. W tym stanie rzeczy, skoro wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie znalazły usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.