II OSK 1397/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) sędzia del. WSA Magdalena Dobek-Rak Protokolant starszy asystent sędziego Anita Lewińska-Karwecka po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych S. [...] z siedzibą w W. oraz P. [...] z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 stycznia 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 1292/21 w sprawie ze skarg S. [...] z siedzibą w W. oraz P. [...] z siedzibą w W. na decyzję Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z dnia 16 kwietnia 2021 r. znak DWIM-WA.550.20.2018.ZD w przedmiocie stwierdzenia reprezentatywności organizacji zbiorowego zarządzania w zakresie praw autorskich 1. oddala skargi kasacyjne, 2. zasądza od S. [...] z siedzibą w W. oraz od P. [...] z siedzibą w W. na rzecz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego kwoty po 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 4 stycznia 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 1292/21, oddalił skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. (Z.) oraz P. [...] z siedzibą w W. (P.) na decyzję Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu (Minister) z 16 kwietnia 2021 r., znak: DWIM-WA.550.20.2018.ZD, w przedmiocie stwierdzenia reprezentatywności organizacji zbiorowego zarządzania w zakresie praw autorskich. Minister powyższym aktem, na podstawie 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., zwana dalej: "k.p.a."), utrzymał w mocy decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 24 lipca 2020 r., znak: DWIM-WA.550.20.2018.JB, wydaną na podstawie art. 137 ust. 2 w zw. z art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 15 czerwca 2018 r. o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1293, zwana dalej: "u.z.z."), stwierdzającą, że Stowarzyszenie [...] (S.) jest organizacją zbiorowego zarządzania reprezentatywną w zakresie praw autorskich do scenariuszy utworów audiowizualnych na następujących polach eksploatacji: 1) zwielokrotnianie, 2) wprowadzanie do obrotu, 3) publiczne odtwarzanie, 4) publiczne wyświetlanie, 5) najem, 6) użyczenie, 7) nadawanie, 8) reemitowanie, 9) publiczne udostępnianie utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym. Skargi kasacyjne od powyższego wyroku złożyli Z. i P. Zaskarżonemu orzeczeniu Z., na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), zarzuciło naruszenie prawa materialnego, tj. art. 1, 2, 8 w zw. z art. 70 ust. 21 i art. 18 ust. 3 "ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych" oraz art. 10 ust. 2 i 3 u.z.z., "przez ich błędną wykładnię i zastosowanie". Z. stwierdziło, że S. posiada zezwolenie na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi tylko w odniesieniu do utworów audiowizualnych, a nie do utworów wkładowych, w tym scenariuszy, wykorzystywanych w utworach audiowizualnych. Z. wniosło o uchylenie wyroku oraz o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 24 lipca 2020 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, jak również o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego. P. zarzuciło natomiast zaskarżonemu wyrokowi: 1) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 151 w zw. z art. 50 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 31 § 1 k.p.a., przez ich błędną wykładnię i w konsekwencji ich niewłaściwe zastosowanie, poprzez uznanie przez WSA, że P. nie miała legitymacji procesowej do wniesienia skargi, przejawiające się w tym, że w ocenie WSA P. nie spełniła przesłanki materialnoprawnej wynikającej z art. 50 § p.p.s.a., to znaczy nie wykazała interesu społecznego, który by uzasadniał jej udział w postępowaniu administracyjnym, w wyniku czego WSA uznał, że P. nie posiadała legitymacji procesowej do wniesienia skargi do WSA i oddalił skargę, podczas gdy art. 50 § 1 p.p.s.a. nie wymaga wykazywania posiadania przez organizację społeczną interesu społecznego w celu wniesienia skargi do WSA, co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez oddalenie skargi P., nierozpoznanie zarzutów P. względem decyzji, a w konsekwencji niestwierdzenie jej nieważności jako wydanej bez podstawy prawnej, względnie nieuwzględnienie wniosku P. o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ, pomimo istnienia wykazanych przez P. podstaw dla takiego rozstrzygnięcia; b) art. 151 w zw. z art. 50 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 31 § 1 k.p.a., przez ich błędną wykładnię i w konsekwencji ich niewłaściwe zastosowanie, poprzez oddalenie skargi z uwagi na rzekomy brak legitymacji skargowej P., spowodowany rzekomym brakiem interesu społecznego w dopuszczeniu P. do udziału w postępowaniu administracyjnym przed organem, podczas gdy adresatem art. 31 § 1 k.p.a. był "MKDNiS", który prawidłowo zastosował ten przepis stwierdzając interes społeczny w dopuszczeniu P. do udziału w postępowaniu administracyjnym, a nie WSA, który zastosował go nieprawidłowo, bezpodstawnie stwierdzając brak interesu społecznego w dopuszczeniu P. do udziału w postępowaniu administracyjnym przez "MKDNiS", co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez oddalenie skargi P., nierozpoznanie zarzutów P. względem decyzji, a w konsekwencji niestwierdzenie jej nieważności jako wydanej bez podstawy prawnej, względnie nieuwzględnienie wniosku P. o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ, pomimo istnienia wykazanych przez P. podstaw dla takiego rozstrzygnięcia; c) art. 151 w zw. z art. 50 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 31 § 1 k.p.a., przez ich błędną wykładnię i w konsekwencji ich niewłaściwe zastosowanie, poprzez błędne uznanie, że P. nie przysługuje legitymacja procesowa do wniesienia skargi, ponieważ nie wykazała interesu społecznego, który by uzasadniał jej udział w postępowaniu administracyjnym, pomimo że interes społeczny w dopuszczeniu P. do postępowania administracyjnego istniał i został on przez P. wykazany, co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez oddalenie skargi P., nierozpoznanie zarzutów P. względem decyzji, a w konsekwencji niestwierdzenie jej nieważności jako wydanej bez podstawy prawnej, względnie nieuwzględnienie wniosku P. o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ, pomimo istnienia wykazanych przez P. podstaw dla takiego rozstrzygnięcia; d) art. 134 § 1 p.p.s.a., przez jego błędną wykładnię i w konsekwencji jego niewłaściwe zastosowanie, poprzez nierozpoznanie przez WSA podniesionych przez P. w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 10 ust. 2 u.z.z., co doprowadziło do naruszeń (mających wpływ na wynik sprawy): art. 8 § 2 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 10 ust. 2 u.z.z., art. 9 i 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a., art 80 k.p.a. oraz zarzutów naruszenia prawa materialnego, tj.: art. 10 ust. 2 u.z.z. (dwukrotne - wraz z zarzutem ewentualnym), art. 10 ust. 2 u.z.z. w zw. z art. 70 ust. 21 pkt 1) - 4) ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1231 ze zm., zwana dalej: "u.p.a.p.p."), a jedynie stwierdzenie przez WSA braku legitymacji skargowej P., podczas gdy nie była kwestionowana przez organ oraz nierozpatrzenie zarzutów skargi P. pod względem merytorycznym, pomimo rozpoznania skargi Z. pod względem merytorycznym, której zarzuty pozostawały w związku z zarzutami P. i powinny zostać rozpoznane przez WSA łącznie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez oddalenie skargi P., nierozpoznanie zarzutów P. względem decyzji, a w konsekwencji niestwierdzenie jej nieważności jako wydanej bez podstawy prawnej, względnie nieuwzględnienie wniosku P. o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ, pomimo istnienia wykazanych przez P. podstaw dla takiego rozstrzygnięcia. 2) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 45 § 1 Konstytucji, przez jego błędną wykładnię i w konsekwencji jego niezastosowanie, poprzez pozbawienie P. konstytucyjnego prawa do sądu, przejawiające się w odmowie prawa do zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji wydanych w postępowaniu administracyjnym, w którym P. uczestniczyła, podczas gdy konstytucyjnie zagwarantowano każdemu prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd, co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez oddalenie skargi P., nierozpoznanie zarzutów P. względem decyzji, a w konsekwencji niestwierdzenie jej nieważności jako wydanej bez podstawy prawnej, względnie nieuwzględnienie wniosku P. o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ, pomimo istnienia wykazanych przez P. podstaw dla takiego rozstrzygnięcia. Minister w odpowiedzi na skargę kasacyjną Z. wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. S. w piśmie procesowym z 30 maja 2022 r. wniosło o oddalenie obu skarg kasacyjnych. Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców, który w oparciu o art. 8 § 3 p.p.s.a. przystąpił do postępowania toczącego się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w piśmie procesowym z 13 czerwca 2022 r., przychylając się do argumentacji zawartej w skardze kasacyjnej P., wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. S. w piśmie procesowym z 8 lipca 2022 r. ponownie zajęło stanowisko w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji. W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadne odniesienie się do skargi kasacyjnej P., gdyż zawiera na zarzuty najdalej idące, skutkujące, w przypadku ich uwzględnienia, koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Na wstępie podkreślić trzeba, że sąd w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie jest związany zarzutami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd dokonuje kontroli legalności decyzji stosując przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Badając dopuszczalność wniesienia skargi przez organizację społeczną, sąd powinien ustalić, czy dopuszczenie do udziału tej organizacji odbyło się zgodnie z prawem tj. w zakresie przesłanek z art. 31 § 1 k.p.a. Organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny (art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a.). Ocena ta wchodzi w zakres badania legalności zaskarżonej decyzji. Ustalenie, że dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu przed organem było wadliwe skutkuje tym, że organizacja społeczna nie może skorzystać z uprawnienia do złożenia skargi w trybie art. 50 § 1 p.p.s.a. Wykluczenie możliwości badania przez sąd rozpoznający skargę prawidłowości dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym jest równoznaczne z brakiem właściwej oceny jej legitymacji skargowej. By ocenić legitymację skargową organizacji społecznej niezbędne jest sprawdzenie prawidłowości zastosowania art. 31 § 1 k.p.a. przez organ. Wynik tej oceny musi być pozytywny, gdyż w przeciwnym razie skargę do sądu mogłaby wnieść organizacja społeczna, która została wadliwie dopuszczona do udziału w sprawie, a zatem skargę mógłby wnieść podmiot do tego nieuprawniony. Takie ustalenia determinują jednocześnie dopuszczalność rozpoznania skargi. Skarga wniesiona przez podmiot nieuprawniony podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.), a jeśli ustalenia te sąd poczyni rozpoznając skargę będzie ona podlegała oddaleniu. Dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym daje prawa procesowe wyłączanie w postępowaniu administracyjnym. Nie daje tych praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sąd administracyjny nie jest związany postanowieniem organu administracji publicznej o dopuszczeniu organizacji społecznej do postępowania administracyjnego (zob. wyroki NSA: z 15 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1864/15 ; z 18 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2099/12; postanowienie NSA z 27 września 2013 r., sygn. akt II OSK 1005/12). W niniejszej sprawie Sąd I instancji oddalił skargę P. (podmiot ten mocą postanowienia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 7 sierpnia 2019 r., w oparciu o art. 31 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a., został dopuszczony do udziału w postępowaniu administracyjnym) uznając, że nie ma ona legitymacji do wniesienia skargi, w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a., na opisaną wyżej decyzję Ministra z 16 kwietnia 2021 r. Sąd nie stwierdził związku rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji z działalnością statutową P., której cele polegają na "reprezentacji i ochronie interesów gospodarczych zrzeszonych w P. przedsiębiorców telekomunikacyjnych" (§ 6 pkt 1 statutu P.). Podkreślił, mając na uwadze cele statutowe P., że nie jest ona bezinteresownie zaangażowana w ochronę ogólnie pojmowanych interesów społecznych. Czym innym jest bowiem działanie w interesie społecznym, a czym innym działanie w celach statutowych organizacji społecznej dla osiągnięcia najbardziej korzystnego wyniku finansowego zrzeszonych w niej członków. Sąd wskazał, że P. nie działa w interesie społecznym, co znalazło potwierdzenie w orzecznictwie sądowym (wyroki NSA: z 14 listopada 2018 r., sygn. akt II OSK 499/17 i II OSK 295/17). Zauważył także, że WSA w Warszawie w wyrokach z 25 października 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 910/21 i VII SA/Wa 911/21, rozpoznając skargi na decyzje Ministra Kultury w przedmiocie rewizji zezwoleń, stwierdził brak legitymacji skargowej P. i z tej przyczyny skargi oddalił. W ocenie Składu orzekającego, powyższe stanowisko należy zaaprobować. Prawidłowo Sąd Wojewódzki przyjął, biorąc pod uwagę charakter organizacji (P.), jako reprezentującej i chroniącej interesy gospodarcze zrzeszonych w niej członków ("użytkowników praw autorskich"), że cele P. określone w statucie nie są zbieżne z przedmiotem postępowania, który dotyczy stwierdzenia reprezentatywności określonej organizacji zbiorowego zarządzania określonymi prawami, w tym przypadku prawami autorskimi do scenariuszy utworów audiowizualnych. W myśl art. 5 ust. 2 u.z.z., w zakresie, w jakim art. 21-213, art. 25 ust. 4 oraz art. 70 ust. 3 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych przewidują obowiązek zawarcia umowy lub zapłaty wynagrodzenia za pośrednictwem organizacji zbiorowego zarządzania, prawami danej kategorii uprawnionych do danego rodzaju utworów lub przedmiotów praw pokrewnych na danym polu eksploatacji, którzy nie zawarli umowy o zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi z żadną organizacją, zbiorowo zarządza ta organizacja, która jest reprezentatywna w odniesieniu do tych praw. Zgodnie z art. 10 ust. 2 u.z.z., jeżeli zezwolenie na zbiorowe zarządzanie prawami danej kategorii uprawnionych do danego rodzaju utworów lub przedmiotów praw pokrewnych na danym polu eksploatacji posiada więcej niż jedna organizacja zbiorowego zarządzania, organizacją reprezentatywną jest ta, która w tym zakresie reprezentuje największą liczbę uprawnionych na podstawie umowy o zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi oraz umowy o reprezentacji. Reprezentatywność organizacji zbiorowego zarządzania w przypadku, o którym mowa w ust. 2, stwierdza z urzędu minister właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego w drodze decyzji, o czym stanowi art. 10 ust. 3 u.z.z. Zauważyć należy, że powyższe przepisy są wyrazem dążenia do uporządkowania kwestii zarządzania prawami niepowierzonymi żadnej organizacji w przypadkach, w których pośrednictwo jest obowiązkowe, zarówno przy zawarciu umowy, jak i zapłacie wynagrodzenia. Zarządzanie prawami autorskimi i prawami pokrewnymi obejmuje udzielanie licencji użytkownikom, kontrolowanie użytkowników, monitorowanie korzystania z praw, egzekwowanie praw autorskich i praw pokrewnych, pobieranie przychodów z praw z tytułu ich eksploatacji oraz podział między podmiotami uprawnionymi należnych im kwot. Podstawowym zadaniem organizacji jest zatem udzielanie licencji i pobór wynagrodzeń od użytkowników, a następnie podział i wypłata zainkasowanych środków pomiędzy uprawnionych. Organizacje działają co do zasady na podstawie powierzenia praw albo upoważnienia udzielonego przez uprawnionych, ale w wielu przypadkach - dla zapewnienia możliwości korzystania z szerokiego czy wręcz globalnego repertuaru - przepisy prawa uprawniają organizacje do reprezentowania także repertuaru niepowierzonego. Temu służyć ma instytucja reprezentatywności, umożliwiającej organizacji reprezentatywnej zarząd prawami niepowierzonymi w interesie uprawnionych, którzy ze względu na skalę eksploatacji praw, nie byliby w stanie samodzielnie kontrolować ich wykorzystania lub egzekwować należnego wynagrodzenia. Rozszerzony zarząd zbiorowy polega zatem na prowadzeniu zarządu, obok praw powierzonych organizacjom przez podmioty uprawnione, także prawami podmiotów, które nie zawarły umowy o zarząd z żadną organizacją i umożliwia ochronę ich interesów poprzez pobieranie wynagrodzenia z tytułu korzystania z ich utworów. Uchwalenie u.z.z. miało za zadanie rozwiązanie problemów i niejasności związanych z działalnością organizacji zbiorowego zarządzania, których działalność (niektórych z nich) jest postrzegana jako nieskuteczna i nieprzejrzysta, a samo pośrednictwo traktowane jako obciążenie - a nie ułatwienie - w prowadzeniu działalności przez użytkowników (zob. uzasadnienie rządowego projektu ustawy o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi, druk sejmowy nr 2232 Sejmu VIII kadencji). Reprezentatywność jest w istocie jednym z rozwiązań w systemie zbiorowego zarządzania prawami autorskimi i pokrewnymi służącym uprawnionym w rozumieniu art. 3 pkt 4 u.z.z., a irrelewantnym względem sfery prawnej użytkowników (art. 3 pkt 10 u.z.z.), których obowiązki związane z eksploatacją praw autorskich i pokrewnych są niezależne od podmiotu zarządzającego tymi prawami, albowiem wynikają z mocy samego prawa, tj. z przepisów u.p.a.p.p. Wybór spośród kilku organizacji zarządzania tej, która jest reprezentatywna w rozumieniu art. 10 ust. 2 u.z.z., pozostaje bez wpływu na sytuację prawną użytkowników zobowiązanych do kooperacji z właściwą organizacją w celu zadośćuczynienia prawnym wymogom eksploatacji praw autorskich i pokrewnych (uzyskanie licencji, zapłata wynagrodzenia). Niniejsze postępowanie nie dotyczy praw i obowiązków członków P. Zrzeszeni członkowie P. nie są członkami organizacji zbiorowego zarządzania, a stwierdzenie reprezentatywności nie wpływa na istnienie ich obowiązków związanych z korzystaniem z utworów lub przedmiotów praw pokrewnych. Stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy jest odmienny niż ukazany w sprawie sygn. akt II OSK 2445/19, która została przywołana przez P., jak i Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców, a która dotyczyła zatwierdzenia tabel stawek wynagrodzeń za korzystanie z artystycznych wykonań objętych zbiorowym zarządzaniem. Zresztą w tego typu sprawach (zatwierdzenia tabel wynagrodzenia) ustawodawca wprost przewiduje możliwość udziału organizacji społecznych zrzeszających użytkowników - art. 78 ust. 2 pkt 2 u.z.z. Tak też było w stanie obowiązywania art. 11012 ust. 6 pkt 3 u.p.a.p.p. O ile na sferę prawną użytkowników mogą mieć rozstrzygnięcia dotyczące tabel stawek wynagrodzenia, o tyle wpływu takiego nie można się doszukać w wyznaczeniu organizacji reprezentatywnej zbiorowego zarządzania prawami danej kategorii uprawnionych do danego rodzaju utworów lub przedmiotów praw pokrewnych na danym polu eksploatacji. Jeszcze raz należy podkreślić, że obowiązek jej wyznaczenia wynika z obowiązującego przepisu prawa, nie jest pozostawiony uznaniu organu administracji. Na gruncie niniejszej sprawy, podobnie jak w sprawach dotyczących udzielenia zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi (np. II OSK 71/23; II OSK 1181/23), interesy gospodarcze członków P. (użytkowników) w sprawie udzielenia zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi są zaangażowane jedynie w sposób pośredni. W ww. sprawach akcentowano, że zezwolenie na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi, jako element zbiorowego zarządzania prawami autorskimi i prawami pokrewnymi, ma przede wszystkim służyć uprawnionym, a nie użytkownikom. W interesie uprawnionych jest to, aby zbiorowe zarządzanie było skutecznie realizowane tam, gdzie jest ono potrzebne. W tym celu konieczne jest przede wszystkim udzielanie zezwoleń na zbiorowy zarząd prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi bez zbędnej zwłoki. Udział w postępowaniu administracyjnym dodatkowych podmiotów w sposób oczywisty powoduje przedłużanie tego postępowania. W interesie społecznym leży zatem, aby w postępowaniach w sprawach dotyczących udzielania zezwoleń na zbiory zarząd prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi nie brały udziału dodatkowe podmioty i to takie, które nie reprezentują i nie chronią interesów bezpośrednio zaangażowanych w tym postępowaniu - interesów, które bezpośrednio mogą być chronione w innych postępowaniach. Powyższe ma także przełożenie na przedmiotową sprawę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego za niesłuszne uznać zatem należało zarzuty skargi kasacyjnej oparte na naruszeniu art. 151 w zw. z art. 50 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 31 § 1 k.p.a. (autor skargi kasacyjnej powinien był wskazać na art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. przywołać przepis według adekwatnej najmniejszej jednostki redakcyjnej). W konsekwencji nie doszło także do naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z przywołanymi w punkcie 1d) środka zaskarżenia P. przepisami postępowania i prawa materialnego. Stwierdzenie braku legitymacji skargowej P. spowodowało, że Sąd I instancji nie miał obowiązku oceny meriti zarzutów podniesionych przez P. w skardze. Nieuprawniony jest także zarzut naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji. Naruszenia prawa do sądu nie można upatrywać w określeniu przez ustawodawcę przesłanek procesowych skutecznego wszczęcia postępowania sądowego, do których zalicza się obok zdolności sądowej, zdolności procesowej również legitymację skargową. Dostęp do sądu może bowiem nastąpić wyłącznie w ramach określonego postępowania, regulowanego normami prawa procesowego przez ustawodawcę. Przesłanki te są elementem konstytucyjnego standardu prawa do sądu, a nie jego ograniczeniami. W niniejszej sprawie nie występuje legitymacja skargowa P. wywodzona z przepisów procesowych, albowiem kontrolowane postępowanie wszczęto z urzędu. Mimo że zaskarżona decyzja zapadła w wyniku rozpatrzenia wniosku P. o ponowne rozpatrzenie sprawy (wniosek taki został też złożony przez Z.), to nie doszło do takiego procesowego utrwalenia pozycji P., które uzasadniałoby potrzebę zweryfikowania decyzji merytorycznej wskutek jej skargi do sądu administracyjnego. Skład orzekający stoi na stanowisku, że gdyby nie wniosek Z. (podmiotu, którego ściśle dotyczy postępowanie) o ponowne rozpatrzenie sprawy, zaszłyby podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, gdyż ponowne rozpoznanie sprawy jest możliwe tylko wtedy, gdy wniosek zostanie złożony przez uprawniony podmiot, mianowicie stronę lub podmiot działający na prawach strony, a więc np. organizację społeczną dopuszczoną zgodnie z prawem do udziału w postępowaniu (por. wyrok NSA z 18 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2049/12). Odnosząc się natomiast do skargi kasacyjnej Z. stwierdzić należy, że podniesiony w niej - jedyny - zarzut naruszenia prawa materialnego został wadliwie skonstruowany. Zgodnie z art. 173 p.p.s.a., skarga kasacyjna przysługuje od orzeczeń sądów administracyjnych pierwszej instancji, a nie od decyzji organów administracji publicznej prowadzących postępowanie. Zarzut skargi kasacyjnej powinien zatem dotyczyć normy stosowanej przez sąd administracyjny pierwszej instancji w toku sądowej kontroli administracji, a nie jurysdykcyjnego postępowania zakończonego wydaniem objętej skargą decyzji. W niniejszej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra przyjmując za podstawę art. 151 p.p.s.a. Strona wnosząca skargę kasacyjną winna więc postawić Sądowi I instancji zarzut naruszenia ww. przepisu, z uwagi na jego zastosowanie, w sytuacji gdy nie było podstaw do oddalenia skargi, w powiązaniu z przepisami, które w toku postępowania administracyjnego zostały naruszone. Sformułowany zarzut nie uwzględnia specyfiki postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Autor skargi kasacyjnej przywołuje także całe przepisy - art. 1, 2, 8 u.p.a.p.p. - bez wskazania konkretnej najmniejszej adekwatnej jednostki aktu, która jego zdaniem została naruszona. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono też naruszenie przepisów prawa materialnego "przez ich poprzez błędną wykładnię i zastosowanie". Zaakcentowania zatem wymaga, że uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej, zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. W świetle powyższego oraz mając na względzie, że wniesiony środek zaskarżenia nie zawiera żadnych zarzutów, odnoszących się do podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. (naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy), mających na celu wykazanie wadliwości w działaniu organu w zakresie wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i jego oceny, tj. zarzutów związanych z naruszeniem przez organy przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., skarga kasacyjna nie mogła zostać uwzględniona. Przesłanką do wydania decyzji dotyczącej reprezentatywności w zakresie praw autorskich do scenariuszy utworów audiowizualnych na wymienionych polach eksploatacji było uprzednie ustalenie, iż zezwolenie w tym zakresie posiada więcej, niż jedna organizacja zbiorowego zarządzania. Z. w ramach zarzutów kasacyjnych (naruszenia przepisów postępowania) nie podważył twierdzenia, że występuje tożsamość zezwoleń obu organizacji zbiorowego zarządzania S. i Z. (obie organizacje zarządzają prawami autorskimi do scenariuszy utworów audiowizualnych na określonych polach eksploatacji), co implikowało obowiązek po stronie organu wynikający z art. 10 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 2 u.z.z. Odwołanie się do przepisów art. 70 ust. 21 i art. 18 ust. 3 u.p.a.p.p., które regulują prawo do wynagrodzenia m.in. współtwórcy utworu audiowizualnego, w związku z ogólnie przywołanymi przepisami art. 1, art. 2 i art. 8 u.p.a.p.p., należy ocenić jako nieskuteczne. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargi kasacyjne. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w oparciu o art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.