Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II OSK 1254/23

II OSK 1254/23 - Wyrok NSA z 2025-11-26

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną Zasądzono zwrot kosztów postępowania

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
26 listopada 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie Sędzia NSA Mirosław Gdesz Sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Beata Zborowska-Guziuk po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 1566/22 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w S. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 10 maja 2022 r. nr DOZ-OAiK.650.1590.2021.BKW w przedmiocie przywrócenia zabytku do poprzedniego stanu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w S. na rzecz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 19 stycznia 2023 r., VII SA/Wa 1566/22 oddalił skargę [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. z siedzibą w S. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej: MKiDN) z 10 maja 2022 r., znak DOZ-OAiK.650.1590.2021.BKW, którą w wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej spółki od decyzji Miejskiego Konserwatora Zabytków [...] (dalej: MKZ) z 12 października 2021 r., znak PZK.4120.5.2021.CŁ, nakazującej odwołującej na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2021 r. poz. 710 ze zm.), dalej: u.o.z.o.z., a także art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), dalej: k.p.a., przywrócić do poprzedniego stanu zabytek – historyczny układ urbanistyczny śródmieścia G. wpisany do rejestru zabytków decyzją z 21 września 2007 r. poprzez usunięcie obiektu wzniesionego bez pozwolenia konserwatorskiego na terenie nieruchomości stanowiącej działkę nr ew. [...], obręb [...], przy al. [...] w G. w terminie 21 dni od dnia doręczenia ww. decyzji – organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie terminu przywrócenia zabytku do stanu poprzedniego, wyznaczając nowy termin (31 maja 2022 r.), a w pozostałym zakresie decyzję organu I instancji utrzymał w mocy. [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. złożyła skargę kasacyjną, którą zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej: p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 80, art. 107, art. 136 § 1 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo że winna ona zostać uwzględniona z uwagi na niewyjaśnienie przez organy obu instancji stanu faktycznego na podstawie zebranych dowodów i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że ustawienie obiektu Kina 5d posiada negatywny wpływ na wygląd zabytku, podczas gdy poprzez zaniechanie dokonania przez organ wszechstronnej i całościowej oceny okoliczności sprawy w zakresie analizy treści dokumentów złożonych przez stronę, pozwala stwierdzić że obiekt nie miał wpływu na zabytek - w konsekwencji oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na protokole z czynności rozpoznawczych z 9 kwietnia 2021 r. - w którym nie zostały wyjaśnione w drodze wyjaśnień strony elementy stanowiące podstawę prawną decyzji - organ I instancji analizował wyłącznie obiekt pod względem kryteriów budowy a nie "innych działań" mających za przedmiot "wygląd zabytku". Zawiadomienie o wszczęciu postępowania I-instancyjnego – w którym podano podstawę prawną - ukierunkowało działania strony, które po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego oraz przed Sądem I instancji - nie dopuszczono żadnego dowodu stron - nie zostały zweryfikowane w sposób należyty przez organy obu instancji elementy uznaniowe decyzji - ustalenia organu II instancji i dokonane przez Sąd I instancji są nieweryfikowalne, co dyskwalifikuje protokół czynności rozpoznawczych, dlatego też przedmiotowy protokół nie powinien stanowić postawy ustaleń w sprawie, ponieważ został sporządzony na zupełnie odmiennych okolicznościach faktycznych oraz celem subsumpcji zupełnie innej normy prawnej nie zawierającej w swej treści pojęć: "innych działań’' i mających za przedmiot "wygląd zabytku"; 2) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 80 w zw. z art. 84 oraz w zw. z art. 7, art. 75 § 1 oraz w zw. z art. 136 § 1 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo że winna ona zostać uwzględniona z uwagi na przekroczenie przez oba organy granic swobodnej oceny dowodów, polegające na tym, iż nie ustalono w sposób stanowczy i weryfikowalny, poprzestając na domniemaniach, wpływ usytuowania obiektu na wygląd zabytku. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, która była kontrolowana przez Sąd powinno wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją, subsumpcja dokonana przez Sąd I instancji jest tak samo nieweryfikowalna, jak ustalenia zaskarżonej decyzji wydanej przez organ administracyjny; 3) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo że winna ona zostać uwzględniona z uwagi na niepodjęcie przez organ II instancji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zaniechanie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego, brak weryfikacji okoliczności wskazywanych przez skarżącą, a w konsekwencji oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na protokole czynności rozpoznawczych z 9 kwietnia 2021 r., który został sporządzony bez udziału strony, ponieważ A.M. nie ma prawa do reprezentowania strony, jest tylko wspólnikiem strony, a nie organem uprawnionym do reprezentacji, a nadto protokół sporządzony został celem analizy zupełnie innych okoliczności, organ kontrolujący treścią swych pytań ukierunkował stronę na odpowiedzi, które nie miały finalnie znaczenia w sprawie, zatem protokół opisany wyżej ze względu na obarczenie licznymi błędami nie mógł stanowić podstawy wydania decyzji; 4) art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez niedopuszczenie dowodu "o dokonanie oględzin naczepy samochodowej posadowionej na terenie parkingu zlokalizowanego w sąsiedztwie budynku [...] położonego przy al. [...] z udziałem strony celem odebrania od niej wyjaśnień", a zaniechanie dopuszczenia ww. dowodu miało istotne znaczenie dla sprawy, ponieważ w toku oględzin strona świadoma, że przedmiotem oględzin są kryteria "innych działań" i mających za przedmiot "wygląd zabytku", mogłaby podjąć czynność obrony swych racji, w konsekwencji jedyny dowód - protokół czynności rozpoznawczych z 9 kwietnia 2021 r. obrazował niezakończony efekt prac montażu obiektu, daleki od efektu finalnego. W toku wnioskowanych oględzin strona mogłaby okazać obiekt zakończony, po montażu wszystkich elementów, co miałoby wpływ na ostateczną ocenę wpływu "innych działań" i mających za przedmiot "wygląd zabytku"; 5) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak w uzasadnieniu wyroku odniesienia się do elementów stanu faktycznego sprawy i konkretnych dowodów przedstawionych przez skarżącą, brak samodzielnej oceny zebranego materiału dowodowego pod kątem zarzutów i twierdzeń skargi - z przyczyn opisanych w punktach 1-5 stronie pozbawionej oceny podniesionej argumentacji odmawia się obrony jej praw, co ustawa zrównuje z prawem żądania wznowienia postępowania. Gdyby strona miała możliwość zapoznania się z treścią decyzji organu I instancji opartej na podstawie prawnej zastosowanej przez organ II instancji, której uzasadnienie nie udziela odpowiedzi na zasadnicze okoliczności wyeksponowane przez organ II instancji, to organ II instancji mógłby ocenić zasadność przesłanek kierujących organem I instancji, gdyby decyzja organu I instancji miała prawidłową podstawę prawną, strona mogłaby w odwołaniu podjąć polemikę z zapatrywaniem organu I instancji, podczas gdy pominięcie odniesienia się przez organ I instancji do stanowiska strony pozbawiło ją de facto rozpatrzenia jej sprawy w I instancji, w konsekwencji gdyby umożliwiono stronie czynny udział w postępowaniu, mogłaby ona wpłynąć na ostateczny kształt decyzji w swym odwołaniu, w rezultacie zmieniłaby się zawartość materiału dowodowego finalnie podawanego ocenie przez Sąd I instancji, zatem naruszenie praw strony miało realny wpływ na ostateczny wynik postępowania (pozbawiło stronę oceny przesłanek kierujących organem I instancji), nie ma ono charakteru czysto teoretycznego, ale realny; 6) art. 45 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 36 ust. 1 pkt 1 u.o.z.o.z., art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 1 w zw. z art. 3 pkt 1 w zw. z pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), dalej: p.b., poprzez zastosowanie ww. przepisu, podczas gdy w okolicznościach niniejszej sprawy nie doszło do wykonywania robót budowlanych, a także art. 45 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 36 ust. 1 pkt 11 u.o.z.o.z. poprzez zastosowanie ww. przepisu, podczas gdy w okolicznościach niniejszej sprawy nie doszło do "innych działań" mających za przedmiot "wygląd zabytku", poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię, walory krajobrazowe nie zostały rozpatrzone w sposób prawidłowy, ponieważ protokół czynności rozpoznawczych z 9 kwietnia 2021 r. nie może być postawą ustaleń w niniejszej sprawie, a nadto w sprawie doszło do przekroczenia zasad uznania administracyjnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem wskazana w art. 45 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 36 ust. 1 pkt 11 u.o.z.o.z. podstawa prawna ma charakter uznaniowy, zaś gdyby skarżąca wiedziała, że postępowanie prowadzone jest w tym kierunku, miałaby szansę wykazać poprzez ukierunkowane właściwie wnioski dowodowe, że wygląd Kina 5d nie posiada negatywnego wpływu na wygląd zabytków m.in. poprzez przedstawienie poglądów artystów plastyków, którzy mogliby wyrazić pogląd, czy kształt batyskafu wpisuje się w otoczenie [...], złożenie dowodu w postaci dokumentacji zdjęciowej wskazującej, jak rzeczywiście wygląda otoczenie zabytku. Z pewnością znacząco wpłynęłoby na decyzję organu II instancji oraz ocenę sądową postępowania administracyjnego dokonaną przed Sąd I instancji w toku rozpatrywania skargi i przedstawienie stosownego materiału dowodowego przed organem I instancji, aby te argumenty mógł rozpatrzyć organ II instancji, albowiem w ten sposób organ II instancji i Sąd I instancji nie mogli poznać kontrargumentów strony. Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną MKiDN wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przeprowadzając kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że nie została ona oparta przez skarżącą kasacyjnie na uzasadnionych podstawach. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Przyjąć należy, że powyższy przepis może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w sytuacji, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta wyklucza kontrolę kasacyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku z 19 stycznia 2023 r. pozbawione jest tego rodzaju wadliwości, ponieważ wynika z niego jednoznacznie, dlaczego Sąd I instancji uznał zaskarżoną decyzję MKiDN za zgodną z prawem, wraz z równoczesnym prawidłowym wyjaśnieniem powodów niepodzielenia stanowiska zajętego w sprawie przez skarżącą kwestionującą ocenę nakazującą przywrócić jej do poprzedniego stanu zabytkowy teren działki nr ew. [...], obręb [...] w G. Ocena prawna, jaka stanęła u podstaw stwierdzenia przez Sąd, że kontrolowana decyzja MKiDN odpowiada prawu, pozwala w wystarczający sposób określić, które kwestie związane z przyjętymi ustaleniami faktycznymi i materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia rzutowały i dlaczego na nietrafność zastrzeżeń zgłoszonych przez skarżącą. Wbrew poglądowi skarżącej, nie ma podstaw, by mówić o niekompletności uzasadnienia wyroku ze względu na jego lakoniczność. O ile brak jest podstaw do przypisania zaskarżonemu wyrokowi ogólnikowości, jak też wadliwości łączonej przez skarżącą z odstąpieniem przez Sąd I instancji od samodzielnej oceny zebranego materiału dowodowego w kontekście sformułowanych w skardze zarzutów, o tyle mankamentem przyjętej przez Sąd oceny prawnej jest pominięcie w uzasadnieniu wyroku wymogu szerszego odniesienia się do niezsynchronizowania przez organy wskazanej w decyzji podstawy prawnej rozstrzygnięcia z wyjaśnieniami stojącymi za nałożonym na skarżącą nakazem w związku ze stwierdzeniem, iż zachowanie strony powinno być traktowane jako działanie, które może prowadzić do zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru (art. 36 ust. 1 pkt 1 u.o.z.o.z.), podczas gdy nadana zachowaniu strony w kontrolowanych decyzjach przez organy kwalifikacja prawna odwoływała się do art. 36 ust. 1 pkt 1 u.o.z.o.z. (prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru). Sąd I instancji nie tylko nie poddał pogłębionemu rozważeniu powyższej kwestii, ale w wyroku niejako powielił zaznaczoną sprzeczność, wskazując, z jednej strony, że działanie skarżącej, wpływając (negatywnie) na wygląd (odbiór) historycznego układu urbanistycznego śródmieścia G., wpisuje się w przesłankę wyrażoną w art. 36 ust. 1 pkt 11 u.o.z.o.z., z drugiej strony zaś stwierdzając, iż organy orzekające w sprawie prawidłowo przyjęły, iż stan faktyczny wypełnia dyspozycję art. 45 ust. 1 pkt 2 u.o.z.o.z. (s. 8 uzasadnienia wyroku). Tymczasem wydanie decyzji nakazującej przywrócenie zabytku do poprzedniego stanu ten ostatni przepis wiąże z wykonaniem bez wymaganego pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru. Działanie, o którym mowa w art. 36 ust. 1 pkt 11 u.o.z.o.z., mieści się natomiast w zakresie zastosowania art. 45 ust. 1 pkt 5 u.o.z.o.z. i to ten przepis, a nie art. 45 ust. 1 pkt 2 u.o.z.o.z., powinien był być uznany przez Sąd I instancji za regulację stanowiącą rzeczywistą podstawę prawną zobowiązania skarżącej do usunięcia spornego obiektu, tj. kina 5D z terenu objętego ochroną konserwatorską ze względu na chronione na nim wartości. Powyższa wadliwość dotykająca warstwy argumentacyjnej wydanego orzeczenia, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie ma jednakże istotnego wpływu na wynik sprawy. Uwzględnić trzeba, że trafnie Sąd I instancji stwierdził, że przyjęte w niniejszej sprawie ustalenia nie pozwalają mówić o braku negatywnego wpływu samowolnie (bez pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków) zrealizowanego obiektu kina 5D na integralność i kompozycję przestrzeni publicznej stanowiącej jeden z kluczowych obszarów historycznego układu urbanistycznego śródmieścia G., co uzasadniało posłużenie się środkiem nadzoru konserwatorskiego, o którym mowa w art. 45 ust. 1 u.o.z.o.z., a równocześnie – wbrew stanowisku akcentowanemu w skardze kasacyjnej – sposób prowadzenia przez organy postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji nie powinien, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zostać podważony jako obarczony istotnym naruszeniem prawa (art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77, art. 80, art. 84, art. 107, art. 136 § 1 w zw. z art. 140 k.p.a.), w jego toku wszystkie kluczowe okoliczności z punktu widzenia stosowanych przepisów zostały bowiem rozważone, a skarżącej, jak należy przyjąć, została zapewniona możliwość obrony jej interesu prawnego, w szczególności przedstawienia stanowiska odnoszącego się do stawianego zarzutu, że założenia przestrzenne wynikające z decyzji o wpisie do rejestru historycznego układu urbanistycznego śródmieścia G. doznały uszczerbku ze względu na podjęcie przez skarżącą sankcjonowanego działania. Odmiennie niewątpliwie należałoby ocenić przypadek wydania przez MKiDN decyzji nakazującej przywrócenie do poprzedniego stanu zabytku z uwagi na wystąpienie w sprawie przesłanki wyrażonej w art. 45 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 36 ust. 1 pkt 11 u.o.z.o.z. w sytuacji, gdyby podstawa prowadzonego przez organ I instancji postępowania została ograniczona do przypisania stronie zarzutu prowadzenia robót budowlanych przy zabytku bez wymaganego pozwolenia konserwatorskiego i jej odwołanie w związku z argumentacją, którą organ I instancji posłużył się w wydanej decyzji, nakierowane zostałoby na wykazanie, że w świetle przepisów p.b. taka kwalifikacja prawnobudowlana pozostaje błędna, co pozostawiłoby w całości poza zakresem sprawy rozpatrywanej w toku instancji zagadnienie mieszczące się w dyspozycji art. 45 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 36 ust. 1 pkt 11 u.o.z.o.z. Tymczasem, w sprawie zakończonej decyzją objętą kontrolą Sądu I instancji cała warstwa merytoryczna ustaleń dotyczyła zastosowania powyżej wskazanej regulacji (art. 45 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 36 ust. 1 pkt 11 u.o.z.o.z.), czego wyrazem było nieposługiwanie się przez Miejskiego Konserwatora Zabytków [...] w treści decyzji z 12 października 2021 r. pojęciem robót budowlanych (art. 3 pkt 7 p.b.), w tym budowy obiektu budowlanego (art. 3 pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 1 p.b.), ale sprowadzenie działania skarżącej spółki do "umieszczenia" obiektu (konstrukcji o dużych gabarytach) na terenie nieruchomości, czemu towarzyszyło wyjaśnienie, że jest to, zdaniem organu, obiekt degradujący zabytkowe, przestrzenne i widokowe wartości zabytkowego układu urbanistycznego oraz znajdującego się w bezpośrednim sąsiedztwie historycznego budynku [...], objętego indywidualną ochroną konserwatorską, co kryteria prawne tego rodzaju stanowiska jednoznacznie wiązało z normą art. 36 ust. 1 pkt 11 u.o.z.o.z. To, że podjęta przez skarżącą polemika z zapatrywaniem organu I instancji we wniesionym odwołaniu nie doprowadziła do podważenia powyższej oceny, ponieważ organ odwoławczy zdecydował o utrzymaniu skierowanego do skarżącej nakazu w mocy, a Sąd I instancji to działanie organu zaaprobował na płaszczyźnie weryfikacji jego legalności, nie ma związku z prowadzeniem postępowania, w którym na różnych jego etapach subsumpcji podlegały różne normy prawne, czy też oparciem podjętego rozstrzygnięcia na "nieweryfikowalnych" ustaleniach, co nietrafnie zarzuca orzekającym organom, jak i Sądowi I instancji w skardze kasacyjnej skarżąca. Nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym twierdzenie, że podjęte w rozpatrywanej sprawie rozstrzygnięcie opiera się wyłącznie na protokole z czynności rozpoznawczych z 9 kwietnia 2021 r. Nie odpowiada również rzeczywistemu stanowi rzeczy ocena, że wpływ usytuowania spornego obiektu kina 5D na wygląd zabytku został oparty na domniemaniach, ponieważ ujawnione w zaskarżonej decyzji MKiDN wnioski nie przybierają takiego charakteru, nie budzi zastrzeżeń również poziom ich konkretności. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zagadnienia, które podlegało w niniejszej sprawie rozważeniu, nie powinno się sprowadzać jedynie do potwierdzenia, że kształt kina 5D, przybierający formę batyskafu, wykazuje cechy marynistyczne, wpisując się w otoczenie morskiego [...], jak ujmuje zaznaczony problem skarga kasacyjna. Wypada zauważyć w powyższym kontekście, że wskazywane przez skarżącą powiązanie tematyczne nie jest równoważne spójności architektoniczno-przestrzennej. Kino w formie batyskafu, stanowiąc tymczasową atrakcję turystyczną, posiada estetykę obiektu architektury rozrywkowej (wolnostojący obiekt kubaturowy o nieregularnej bryle), tworzącą kontrast względem uporządkowanej estetyki [...], bez wątpienia pozostającej przestrzenią reprezentacyjną, a także architektury reprezentowanej przez zabytkowe [...], w którego bliskim sąsiedztwie kino zostało ustawione, a przede wszystkim historycznego układu urbanistycznego Śródmieścia G. charakteryzującego się wybitną architekturą modernistyczną. W przestrzeniach o wysokiej randze historycznej i reprezentacyjnej, a taką jest analizowany obszar, co trafnie uwypuklił Sąd I instancji, odwołując się w wyroku do uznania go za pomnik historii rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 23 lutego 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 356), obiekt taki, jak objęty kontrolowanym postępowaniem, obniża rangę otoczenia, czemu dodatkowo towarzyszy, mając na uwadze lokalizację obejmującą teren [...], tworzenie konkurencji dla ekspozycji w tym miejscu ważnych obiektów dziedzictwa kulturowego o autentycznej wartości historycznej. Sąsiedztwo batyskafu z [...], inaczej niż ocenia to skarżąca, nie tworzy z obu obiektów dopuszczalnego z punktu widzenia ochrony konserwatorskiej układu funkcjonalnego odwołującego się wspólnie do dziedzictwa marynistycznego, albowiem poza właściwą formą architektoniczną kluczowe w tym zakresie pozostają relacje przestrzenne (widokowe), których, jak stwierdził MKiDN i z czym w całości należy się zgodzić, lokalizacja spornego obiektu kina w wystarczający sposób nie uwzględnia. Względy, które stanowiły podstawę wyprowadzonych przez Naczelny Sąd Administracyjny wniosków odnośnie do znajdowania przez podjęte rozstrzygnięcie swojej podstawy prawnej w art. 45 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 36 ust. 1 pkt 11 u.o.z.o.z., sprzeciwiają się możliwości przypisania Sądowi I instancji uchybienia przepisów prawa materialnego powołanych w skardze kasacyjnej. Nie powinno mieć charakteru spornego ustalenie, że konsekwencją niepowiązania działania skarżącej z wykonywaniem robót budowlanych powinno być odstąpienie od traktowania powołanych w skardze kasacyjnej przepisów p.b. jako kryterium prawnego oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, tym bardziej, gdy brak jest uchwytnego związku, by powołane w podstawie kasacyjnej przepisy kształtujące przebieg postępowania legalizacyjnego (art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 p.b.) włączać w sferę wykonywanej przez organ ochrony zabytków kompetencji do wydania decyzji, o której mowa w art. 45 ust. 1 u.o.z.o.z. Sąd I instancji nie mógł naruszyć art. 106 § 3 p.p.s.a. z powodu wymienionego w skardze kasacyjnej jako podstawa przypisania Sądowi uchybienia temu przepisowi, mając na uwadze, że zaniechanie dopuszczenia i przeprowadzenia powołanego przez stronę dowodu (dowód z oględzin naczepy samochodowej posadowionej na terenie parkingu zlokalizowanego w sąsiedztwie budynku [...]) wskazuje, że chodzi o środek dowodowy, którym skarżąca chciała się posłużyć w toku postępowania administracyjnego, niemniej organ prowadzący to postępowanie wniosku dowodowego strony nie uwzględnił. Regulacja prawna, do której skarżąca nawiązała w analizowanej podstawie skargi kasacyjnej, odnosi się tymczasem do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, którego przedmiotem może być dowód z dokumentu, co zostało obwarowane przez ustawodawcę warunkiem niezbędności tejże czynności dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nieprzedłużeniem nadmiernie postępowania. Ocena różnicująca rodzaj środka dowodowego, którym strona chce się posłużyć, a przede wszystkim etap postępowania, na którym ma to nastąpić, powinna być przez skarżącą uwzględniona przy stawianiu wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu zarzutu odwołującego się do naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a., gdy wadliwość procesowa w istocie dotykać ma czynności dowodowych organu administracji publicznej. W tych warunkach Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnej orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
13 czerwca 2023
Symbol z opisem
6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Sędziowie
Grzegorz Antas /sprawozdawca/ Jacek Chlebny /przewodniczący/ Mirosław Gdesz

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny