II OSK 122/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku P. M. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej P. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 lipca 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 509/21 oddalającego skargę P. M. na decyzję Wojewody M. z dnia 15 lutego 2021 r. znak ... w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenie na budowę postanawia: oddalić wniosek.

Wyrokiem z dnia 27 lipca 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 509/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę P. M. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 15 lutego 2021 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.) skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody Małopolskiego. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że wobec odmowy udzielenia ochrony tymczasowej zaszła potrzeba ponownego złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Skarżący zaznaczył, że podtrzymuje okoliczności podniesione w pierwszym wniosku, oraz wskazuje dodatkowo, że działki nr 162 i 163 mają nowego właściciela. Dalej zaznaczył, że decyzja Wojewody Małopolskiego umożliwia inwestorowi przystąpienie do realizacji całości zamierzenia tj. wybudowania czterech budynków - dwóch na działce nr ... i dwóch na działce nr ... obr. ... W ocenie skarżącego realizacja, na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę, przedmiotowego zamierzenia budowlanego, doprowadzi do trwalej zmiany zagospodarowania obu działek poprzez ich zabudowę, która będzie niezgodna z prawem. Skarżący wskazał, iż jest mało prawdopodobne aby inwestor planował wykonanie budynków na własne potrzeby mieszkaniowe, ale czyni to zapewne w celu gospodarczym - wybudowania i sprzedaży. W ten sposób, trudny do odwrócenia skutek będzie polegać na konieczności doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem przez aktualnie nieznane osoby. W chwili obecnej opisany prawdopodobny model działania, został niejako potwierdzony tym, ze według wiedzy skarżącego obie działki mają już nowego właściciela. Ewentualne skutki doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem, nie będą obciążać inwestora, ale inne osoby - nabywców mieszkań. Skarżący wskazał, że nawet jeśli przyjąć, iż na gruncie prawa administracyjnego istnieje narzędzie służące doprowadzeniu wykonanej już inwestycji do stanu zgodnego z przepisami, to skutki finansowe i życiowe, dla osób do tego zobowiązanych, mogą mieć charakter nieodwracalny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z tego przepisu spoczywa na wnioskodawcy. Na wstępie należy wskazać, że zaskarżonym wyrokiem Sąd Wojewódzki oddalił skargę na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 15 lutego 2021 r., którą organ utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 22 czerwca 2020 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą inwestorowi pozwolenia na budowę czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących dwulokalowych wraz z wewnętrznymi instalacjami oraz budową dojścia i dojazdu na działkach nr ..., ... obr. ... K. przy ul. K. J.w K. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z 24 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 509/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Rozpoznając wniosek skarżącego Sąd Wojewódzki wskazał, że skarżący nie wykazał istnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. wyjaśniając, że twierdzenia tudzież przypuszczenia co do antycypowanego przebiegu zdarzeń, w tym zbycia nieruchomości przez inwestora oraz potencjalnej konieczności doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem przez aktualnie nieznane osoby – nie są wystarczające do udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej. Powyższe jest o tyle istotne, że skarżący składając wraz ze skargą kasacyjną wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji miał świadomość, że ta sama argumentacja, która została przedstawiona przed Sądem Wojewódzkim, co do konieczności wstrzymania wykonania decyzji nie jest wystarczająca do zastosowania ochrony tymczasowej. Pomimo to, we wniosku złożonym w skardze kasacyjnej powołano ponownie okoliczności, które według skarżącego mogą utrudnić wyegzekwowanie ewentualnego nakazu rozbiórki oraz spowodować nieodwracalne skutki finansowe i życiowe dla osób, które będą zobowiązane do doprowadzenia wykonanej inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Podkreślić zatem należy, że warunkiem uwzględnienia wniosku było uprawdopodobnienie przez skarżącego, że realizacja pozwolenia na budowę wywołała bezpośrednio dla niego niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tymczasem wskazane przez skarżącego następstwa wykonania zaskarżonej decyzji nie dotyczą bezpośrednio jego interesu prawnego, lecz innych podmiotów w tym inwestora. Zaznaczyć należy, że to inwestor ponosi ryzyko prowadzenia robót przed prawomocnym zakończeniem postępowania sądowego i to na nim spoczywać będzie obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego w razie, gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej uchylony zostanie zaskarżony wyrok i decyzja. Ponadto dla oceny wniosku miało znaczenie to, że wstrzymanie wykonania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany oraz udzielającej pozwolenia na budowę należy traktować w sposób wyjątkowy. Oceniając okoliczności powołane we wniosku o wstrzymanie wykonania takiej decyzji pamiętać należy o tym, jakie konsekwencje takie wstrzymanie będzie miało dla inwestora. Specjalny charakter wstrzymania wykonania tej decyzji został podkreślony przez ustawodawcę w przepisie art. 35a) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), w którym wskazano, że w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o pozwoleniu na budowę wstrzymanie wykonania tej decyzji na wniosek skarżącego sąd może uzależnić od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji. W przypadku uznania skargi za słuszną w całości lub w części kaucja podlega zwrotowi. W przypadku oddalenia skargi kaucję przeznacza się na zaspokojenie roszczeń inwestora. Mimo że w niniejszej sprawie nie został zastosowany wspomniany przepis, to już sama możliwość uzależnienia wstrzymania wykonania decyzji od złożenia kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora potwierdza, że Sąd rozpoznający wniosek musi ostrożnie wyważyć sprzeczne interesy inwestora i pozostałych stron postępowania. W konsekwencji należało przyjąć, że skarżący we wniosku nie uprawdopodobnił, aby wykonanie decyzji przed jej prawomocnym skontrolowaniem przez Sąd drugiej instancji mogło doprowadzić do wyrządzenia skarżącemu szkody znacznych rozmiarów, bądź wywołać sytuację, w której powrót do stanu poprzedniego będzie w zasadzie niemożliwy. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. oddalił wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji. ----------------------- 4