Sygnatura
II OSK 1208/24
II OSK 1208/24 - Wyrok NSA z 2026-02-12
Wynik
Uchylono zaskarżone wyroki i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 12 lutego 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Magdalena Dobek-Rak (sprawozdawca) Protokolant starszy asystent sędziego Julia Słomińska po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 stycznia 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 1396/23 w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 31 sierpnia 2023 r. znak: WI-I.7840.11.11.2022.BS w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, 2. zasądza od M. L. na rzecz E. S.A. kwotę 747 (siedemset czterdzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 16 stycznia 2024 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 1396/23, uwzględniając skargę M. L. na decyzję Wojewody Małopolskiego z 31 sierpnia 2023 r., nr WI-I.7840.11.11.2022.BS, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty W. z 2 marca 2022 r., nr 399.22, którą organ zatwierdził projekt budowlany i udzielił P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. pozwolenia na budowę telekomunikacyjnego obiektu budowlanego nr [...] wraz z linią zasilającą, ogrodzeniem i terenem utwardzonym na działce nr [...] położonej w miejscowości S., gmina [...]. Organy architektoniczno-budowlane obu instancji rozpoznając sprawę z wniosku inwestora o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę zgodnie stwierdziły, że przedsięwzięcie polegające na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej składającej się z trzech anten sektorowych, jednej anteny radioliniowej umieszczonych na kratowej wieży o stalowej o wysokości 42 m wraz z towarzyszącą infrastrukturą spełnia wymogi prawa, w tym przepisów ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333), zwanej dalej Prawem budowlanym, przepisów ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2022 r., poz. 2556), zwanej dalej p.o.ś. oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz.U. z 2019 r., poz. 24480, zwanego dalej rozporządzeniem. Wojewoda Małopolski rozpoznając odwołanie skarżącego w obszernym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zweryfikował zgodność projektowanej inwestycji z wymogami powyższych przepisów. Przede wszystkim organ odwoławczy, adekwatnie do mających zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839), w brzmieniu nadanym mu rozporządzeniem zmieniającym Rady Ministrów z 5 maja 2022 r. (Dz.U. z 2022 r., poz. 1071), podkreślił, że w niniejszej sprawie projektowana stacja bazowa telefonii komórkowej nie może być analizowana w aspekcie jej kwalifikacji środowiskowej determinującej potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i wydania decyzji środowiskowej, gdyż zdezaktualizowało się to bezpośrednio wraz z wejściem w życie powołanej wyżej nowelizacji. Analizując projekt budowlany wraz ze sporządzoną w tej sprawie kwalifikacją przedsięwzięcia i analizą środowiskową z uwzględnieniem istniejącego stanu zagospodarowania oraz możliwości inwestycyjnych wynikających z obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w perspektywie oddziaływania przedmiotowej instalacji radiokomunikacyjnej na środowisko organ odwoławczy potwierdził, że pole elektromagnetyczne o gęstości odpowiadającej wartości częstotliwości pola elektromagnetycznego o poziomie wyższym niż dopuszczalny wystąpi wyłącznie w miejscach niedostępnych dla ludności. Wskazał, że w projekcie zagospodarowania terenu oraz w analizie środowiskowej przedstawiono sumarycznie zasięg pola dla pasm w danym sektorze. W projekcie przedstawiono zestawienia dotyczące zasięgu gęstości natężenia pola elektromagnetycznego przekraczającej sumaryczny zasięg dla pasm w danym sektorze o przebiegu osi głównych wiązek promieniowania anten dla wartości granicznych nachylenia tych anten (od 0º do 8º). Organ odwoławczy zaznaczył, że z materiału dowodowego wynika, że minimalna wysokość (tj. przy maksymalnym pochyleniu (tilcie) anten)), na której będzie występowało pole elektromagnetyczne o poziomie gęstości powyżej sumarycznego zasięgu dla pasm w danym sektorze zasięgu wynosi 39 m n.p.t. (przekrój pionowy na azymucie 120º, karta 24 projektu budowlanego), co oznacza, że takie pole nie wystąpi w miejscach przebywania i zamieszkania ludzi, a projektowana inwestycja nie będzie uciążliwa dla środowiska i ludzi i będzie spełniać wymagania określone w rozporządzeniu. Podkreślono przy tym, że z danych zawartych w projekcie wynika, że potencjalne oddziaływanie elektromagnetyczne występuje na wysokości zawieszenia anten (41 m n.p.t.), w wolnej przestrzeni, niedostępnej dla ludności, a wysokość ta znacznie przekracza dopuszczalną wysokość zabudowy okolicznych terenów (wynoszącą 12 m dla terenów MN7, MN6, oraz 15 m dla terenów RM5, RM6 i R3 ustaloną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego). Sąd pierwszej instancji uwzględniając skargę M. L. wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie rolą organu architektoniczno-budowlanego było sprawdzenie zgodności inwestycji m.in. z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, w tym zakresie organy obu instancji wadliwie oparły się wyłącznie na analizie parametrów stacji bazowej określonej przez inwestora we wniosku i projekcie uznając, że jest to wystarczające do wydania decyzji, pomimo że analiza zakresu oddziaływania pola elektromagnetycznego winna uwzględniać maksymalne oraz minimalne zakresy pochylenia anten. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że istotne jest nie to co projektant określił w projekcie, lecz zbadanie możliwości jakie ma instalowana stacja bazowa biorąc pod uwagę urządzenia z jakich się składa i jej charakterystykę posadowienia. Wskazanie jedynie sumarycznego obszaru pola o oddziaływaniu ponadnormatywnej wartości gęstości mocy bez uwzględnienia maksymalnych i minimalnych zakresów pochylenia anten jest niewystarczające dla możliwości dokonania oceny niewystępowania wartości przekraczających wymogi określone dla miejsc dostępnych dla ludności. Przy wyznaczaniu odległości miejsc dostępnych dla ludności uwzględnić należy zarówno kierunek (azymut) głównej wiązki promieniowania anteny, jak i jej pochylenie (tilt). Kwestia oddziaływania pola elektromagnetycznego wymaga więc uwzględnienia maksymalnego możliwego emitowania takiego pola z urządzenia, maksymalnego możliwego pochylenia osi wiązki promieniowania, ukształtowania terenu oraz istniejącego i potencjalnego zagospodarowania. Organ wydając decyzję musi mieć pewność, że promieniowanie EIRP nie będzie dotyczyć miejsc dostępnych dla ludności. Sąd pierwszej instancji za słuszne uznał stwierdzenie skarżącego, że organ powinien poddać wnikliwej analizie parametry techniczne i użytkowe planowanego urządzenia, w tym złożoną dokumentację oraz wziąć pod uwagę istotne dla rozstrzygnięcia sprawy możliwości zdalnego sterowania antenami i związaną z tym możliwość zmiany kierunku wiązki promieniowania. Sąd Wojewódzki wskazał ponadto, że akta administracyjne nie zawierają egzemplarza miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego odnoszącego się do obszaru inwestycji. Nie sposób zweryfikować kwestii zgodności inwestycji z planem miejscowym. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, uzasadnienie zarówno projektanta, jak i organu jest w tym względzie niezwykle lakoniczne i w zasadzie jednozdaniowe. Sąd pierwszej instancji wytknął także organom administracji, że nie zweryfikowały podanego we wniosku tytułu prawnego inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane określonego jako umowa dzierżawy. Inwestor nie przedłożył takiej umowy. Natomiast o ile tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może wynikać ze stosunku zobowiązaniowego, to jednak pod warunkiem, że przewiduje on w swojej treści uprawnienie do wykonywania robót budowlanych. W skardze kasacyjnej P. Sp. z o.o. z siedzibą w W., zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, przytoczyła podstawy kasacyjne dotyczące naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego. W ramach podstawy kasacyjnej dotyczącej przepisów postępowania skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie: - art. 269 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634), zwanej dalej p.p.s.a., przez odstąpienie w zaskarżonym wyroku od stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 listopada 2022 r., III OPS 1/22 oraz przez brak przedstawienia powstałego zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi; - art. 141 § 4 zd. 1 p.p.s.a. przez błędne uzasadnienie zaskarżonego wyroku polegające na niewskazaniu i niewyjaśnieniu konkretnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c p.p.s.a., art. 135 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 zd. 2 p.p.s.a. przez bezpodstawne zastosowanie tych przepisów i uwzględnienie skargi, uchylenie decyzji organu drugiej instancji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz udzielenie wskazań co do dalszego postępowania, mimo że w zaskarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził naruszeń prawa określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c p.p.s.a., podczas gdy organy pierwszej oraz drugiej instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie w niniejszej sprawie; - art. 141 § 4 zd. 2 p.p.s.a. przez zawarcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazań co do dalszego postępowania, które nie znajdują oparcia w przepisach prawa i stanie faktycznym sprawy. W ramach podstawy kasacyjnej dotyczącej prawa materialnego skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie § 314 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r. poz. 1225 ze zm.) oraz naruszenie § 1 i § 2 oraz Tabeli 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz.U. 2019.2448) przez błędną wykładnię polegającą na bezpodstawnym przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, że parametry stacji bazowej w S. podane przez inwestora w dokumentacji projektowej złożonej w niniejszym postępowaniu nie są wiążące dla organów administracji publicznej w zakresie ustalenia przez te organy na podstawie powołanych przepisów, czy planowana inwestycja powoduje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pól elektromagnetycznych na terenach przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową i miejsc dostępnych dla ludności. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, ewentualnie, jeżeli Naczelny Sąd Administracyjny uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi. Ponadto, wniesiono o zasądzenie na rzecz inwestora zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Jednocześnie skarżąca kasacyjnie wniosła o wzięcie z urzędu pod rozwagę nieważności postępowania przewidzianej w art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. z powodu sprzecznego z przepisami prawa składu sądu orzekającego. Skarżąca kasacyjnie wskazała, że w skład Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wydał zaskarżony wyrok, weszli bowiem sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego powołani na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r.), to jest: sędzia WSA A.A., której kandydatury Krajowa Rada Sądownictwa wcześniej pięciokrotnie postanawiała nie przedstawiać z wnioskiem o powołanie (uchwałami z 17 czerwca 2013 r., 5 listopada 2013 r., dwiema z 29 maja 2014 r. oraz 26 lipca 2016 r.) oraz sędzia WSA B.B., którego kandydatury Krajowa Rada Sądownictwa wcześniej dwukrotnie postanawiała nie przedstawiać z wnioskiem o powołanie (uchwałami z 5 listopada 2013 r., 29 maja 2014 r.). Zdaniem skarżącej kasacyjnie, powyższe okoliczności uzasadniają twierdzenie, że skład sądu orzekającego był sprzeczny z: art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 r. (Dz.U.1993.61.284 z późn. zm.), co potwierdza wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 22 lipca 2021 r. 43447/19 LEX nr 3199038, art. 187 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U.1997.78.483), co potwierdza uchwała Sądu Najwyższego z 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 LEX nr 3348360. Powołany w ten sposób skład orzekający nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą. Powołanie to nastąpiło bowiem w sposób i z udziałem organu, który nie daje gwarancji niezawisłości od władzy ustawodawczej lub wykonawczej i który jest pozbawiony przymiotu niezależności. W piśmie procesowym z 28 lipca 2025 r. E. S.A. z siedzibą w W. poinformowała o zmianach podmiotowych odnoszących się do skarżącej kasacyjnie P. sp. z o.o. z siedzibą w W. wyjaśniając, że Spółka ta najpierw w dniu 16 grudnia 2024 r. zmieniała firmę na E. sp. z o.o., a następnie w dniu 30 czerwca 2025 r. doszło do połączenia E. S.A. z E. sp. z o.o. poprzez jej przejęcie, wskutek czego E. S.A. z dniem połączenia wstąpiła w prawa i obowiązki E. sp. z .o.o. (poprzednio P. sp. z o.o.), w tym wstąpiła w miejsce P. sp. z o.o. do niniejszego postępowania. Powyższe okoliczności skarżąca kasacyjnie potwierdziła załączoną dokumentacją. W piśmie procesowym z 23 stycznia 2026 r. M. L. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej podtrzymując zastrzeżenia względem projektowanej inwestycji formułowane w toku całego postępowania administracyjnego oraz sądowoadministracyjnego oraz wskazując na dodatkową okoliczność potwierdzającą wadliwość wydanych w niniejszej sprawie decyzji, a mianowicie prowadzenie postępowania w stosunku do A. C., która zmarła 1 czerwca 1991 r., czyli przed wszczęciem postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Pismem z 10 lutego 2026 r. Polskie Stowarzyszenie X zawnioskowało o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, do czego Naczelny Sąd Administracyjny przychylił się wydając postanowienie z 12 lutego 2026 r. o dopuszczeniu Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. po uwzględnieniu celów statutowych Stowarzyszenia skonfrontowanych z przedmiotem niniejszego postępowania. We wskazanym piśmie Stowarzyszenie wniosło o oddalenie skargi kasacyjnej przedstawiając obszerną argumentację przemawiającą za potrzebą określenia największego możliwego zasięgu ponadnormatywnego promieniowania elektromagnetycznego projektowanej stacji bazowej telefonii komórkowej przy uwzględnieniu maksymalnych możliwości technicznych zastosowanych anten sektorowych w celu zapewnienia pełnej ochrony ludzi przed negatywnymi skutkami ich oddziaływania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. (Dz.U. z 2026 r. poz. 143) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza, że poza wadliwościami skutkującymi nieważnością postępowania, wszystkie pozostałe uwzględnia wyłącznie na wyraźnie sformułowany w podstawach kasacyjnych i uzasadniony zarzut naruszenia przepisów. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej wnioski (uchylenie zaskarżonego wyroku w całości) i podstawy (wskazane naruszenia przepisów prawa). Nie potwierdziły się bowiem zastrzeżenia skarżącej kasacyjnie Spółki odnośnie składu sądu wydającego zaskarżony wyrok, w którym uczestniczyli sędziowie WSA A.A. i B.B. powołani do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 3), zwanej dalej ustawą nowelizującą. W petitum skargi kasacyjnej skarżąca zarzuciła nieważność postępowania z przyczyn objętych dyspozycją art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, jeżeli skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy, zachodzi nieważność postępowania. Skarżąca kasacyjnie uznała bowiem, że już sam sposób powołania wskazanych sędziów na to stanowisko dyskwalifikuje skład sądu, w którym zasiadali jako niegwarantujący bezstronności i niezawisłości, co konstytuuje wskazaną przesłankę nieważności. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, samo powołanie do pełnienia urzędu sędziego sądu administracyjnego przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie określonym ustawą z 8 grudnia 2017 r. nie uprawnia do stwierdzenia, że sędzia nie jest niezależny i niezawisły (wyrok NSA z 17 stycznia 2023 r. II OSK 2372/21). Wymaga to bowiem oceny całokształtu okoliczności odnoszących się do danej osoby, w tym związanych z procedurą powołania na stanowisko sędziego. Podkreślić należy, że na wadliwość procedury wyłaniania kandydata na sędziego przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną w trybie ustawy nowelizującej wskazano m.in. w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 19 listopada 2019 r. w sprawach C-585/18, C-624/18, C-625/18, uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. w sprawie BSA I-4110-1/20 oraz w uchwale Sądu Najwyższego z 2 czerwca 2022 r. w sprawie I KZP 2/22. Procedurę wyłaniania kandydata na sędziego przed Krajową Radą Sądownictwa, w opisanym kształcie zakwestionowano także w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanych m.in. w sprawach o sygn. akt II GOK 2/18, II GOK 3/18, II GOK 5/18. Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie podziela argumentację przytoczoną w wymienionych orzeczeniach, także w zakresie wynikającej z niej dopuszczalności badania konkretnych okoliczności mających wpływ na proces powołania sędziego, celem oceny czy sędzia daje gwarancję niezawisłego i bezstronnego rozpoznania sprawy. Na konieczność zbadania faktów mających uzasadniać wątpliwości co do bezstronności i niezależności sędziego, powołanego w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r. wskazywano również w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyroki: z 5 lipca 2022 r., II OSK 249/22, z 17 stycznia 2023 r., II OSK 2372/21). Odnosząc powyższe uwagi do sędziego WSA A.A. należy wskazać, że wniosek o powołanie jej do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie przedstawiono Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej uchwałą Krajowej Rady Sądownictwa Nr 213/2018 z 24 lipca 2018 r. Z uzasadnienia powołanej uchwały wynika, że o przedstawieniu wniosku o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego A.A. zadecydował wysoki poziom jej wiedzy merytorycznej z zakresu prawa administracyjnego, doświadczenie zawodowe związane z bezpośrednim stosowaniem prawa administracyjnego oraz dorobek naukowy również w tej dziedzinie prawa, co wyróżniało ją na tle pozostałych kandydatów, którzy nie wykazali takiego doświadczenia w zakresie stosowania przepisów prawa administracyjnego, co w świetle art. 6 § 1 pkt 6 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), zwanej dalej p.u.s.a., stanowiło okoliczność rozstrzygającą. Kandydatura ta poddana została merytorycznej ocenie sędziego WSA w Krakowie z wynikiem bardzo dobrym. W odniesieniu do sędziego B.B. wniosek o jego powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie przedstawiono Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej uchwałą Krajowej Rady Sądownictwa nr 230/2021 z 10 marca 2021 r. uwzględniając doświadczenie zawodowe kandydata, w tym w zakresie stosowania prawa administracyjnego oraz wyróżniający go poziom wiedzy w dziedzinie administracji publicznej oraz innych dziedzin prawa związanych z działaniem organów administracji publicznej (art. 6 § 1 pkt 6 p.u.s.a.). W świetle wskazanych okoliczności nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że sędziowie WSA A.A. i B.B. są przygotowani do sprawowanej funkcji, tak pod względem wykształcenia, jak i doświadczenia nabytego w czasie kariery zawodowej. Dają więc oni gwarancję niezależności i bezstronności w stopniu, który uprawnia do wniosku, że nominacja każdego z nich nie ma związku z określonym kształtem lub sposobem wyłonienia Krajowej Rady Sądownictwa (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22). Należy przy tym zauważyć, że skarżąca kasacyjnie nie przedstawiła żadnych zindywidualizowanych okoliczności mogących świadczyć o braku bezstronności czy też niezawisłości wskazanych sędziów WSA. Natomiast, jak wskazano już wcześniej, podstawą zakwestionowania ich niezawisłości, czyli zdolności sprawowania wymiaru sprawiedliwości w imieniu Rzeczpospolitej Polskiej jako demokratycznego państwa prawa nie może być li tylko okoliczność, że w procesie powołania na pełnione przez nich stanowiska uczestniczyła Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana w trybie określonym przepisami ustawy nowelizującej. Sama ta okoliczność nie musi ani powodować zależności sędziego od władzy ustawodawczej czy władzy wykonawczej, ani budzić wątpliwości co do jego bezstronności, a tym samym nie daje podstaw do przyjęcia, że taki sędzia nie jest sędzią niezawisłym i bezstronnym, czyli dającym rękojmię realizacji prawa do sądu w rozumieniu nie tylko art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ale też art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej w zw. z art. 19 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej. Z tego też względu brak podstaw by przyjąć, że w sprawie zaistniała przesłanka nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Stwierdzenie braku przesłanek nieważności postępowania w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. uprawniało Naczelny Sąd Administracyjny do rozpoznania sprawy w granicach zarzutów kasacyjnych, opartych na przywołanych w skardze kasacyjnej podstawach. Rozpoznając sprawę w tak określonych granicach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna podlega uwzględnieniu, gdyż zasadne okazały się zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 135 p.p.s.a. Stosownie do art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Ze względu na kompetencję kontrolną sądu administracyjnego sprowadzającą się do oceny legalności działania organu administracji w płaszczyźnie materialnoprawnej, procesowej i ustrojowej, zasadnicze znaczenie mają takie elementy uzasadnienia wyroku, jak stan sprawy oraz podstawa prawna rozstrzygnięcia. Przez stan sprawy, o którym mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a., należy rozumieć nie tylko zwięzłe przedstawienie dotychczasowego przebiegu postępowania przed organami administracji, ale także, wyodrębniony element, stan faktyczny sprawy przyjęty przez sąd. Obowiązkiem sądu administracyjnego pierwszej instancji jest bowiem zbadanie, czy organ administracji dokonując ustalenia stanu faktycznego, nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, oraz zajęcie stanowiska co do tego, jaki stan faktyczny został przez sąd przyjęty. Zajęcie stanowiska (wyeksponowanie, opisanie) co do stanu faktycznego przyjętego przez sąd jest punktem wyjścia do oceny prawnej ustaleń faktycznych w perspektywie ich zgodności z właściwymi przepisami postępowania administracyjnego dokonywanej w ramach wyjaśniania podstawy prawnej rozstrzygnięcia obejmującej wskazanie zastosowanych przepisów prawnych oraz wyjaśnienie przyjętego przez sąd sposobu ich wykładni i zastosowania. Prawidłowe wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia nie jest możliwe bez prawidłowej oceny podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Sąd administracyjny tylko wtedy jest władny dokonać prawidłowej oceny zastosowania prawa materialnego przez organ administracji, tj. przyrównać przyjęty stan faktyczny do miarodajnej normy prawa materialnego i ustalić na tej podstawie treść wyroku, gdy wyeksponuje przyjęty w toku kontroli stan faktyczny. Znaczenie procesowe wskazanych elementów uzasadnienia uwidacznia się w tym, że mają one dać rękojmię, iż sąd dołożył należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Ma umożliwić sądowi wyższej instancji ocenę, czy przesłanki, na których oparł się sąd niższej instancji, są trafne (zob. uchwała 7 sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09). Pomimo tego, że czynność procesowa sporządzenia pisemnego uzasadnienia dokonywana jest już po rozstrzygnięciu sprawy i ma sprawozdawczy charakter, a więc sama przez się nie może wpływać na to rozstrzygnięcie jako na wynik sprawy, tym niemniej tylko uzasadnienie spełniające określone ustawą warunki stwarza podstawę do przyjęcia, że będąca powinnością sądu administracyjnego kontrola działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem rzeczywiście miała miejsce i że prowadzone przez ten sąd postępowanie odpowiadało przepisom prawa. Do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej należy zaliczyć tę, gdy braki w zakresie kluczowych elementów uzasadnienia nie pozwalają na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Zaskarżony wyrok wydano na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a., które stanowią, że sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a) lub inne (niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W świetle powyższych przepisów warunkiem uwzględnienia skargi jest stwierdzenie naruszenia przez organ administracji publicznej przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania oraz wykazanie istnienia związku przyczynowego między tymi uchybieniami a wynikiem postępowania administracyjnego, przy czym w przypadku uchybień procesowych związek ten winien mieć charakter istotny. W każdym z tych dwóch przypadków chodzi zatem o to, aby stwierdzone uchybienia miały wpływ, w tym istotny w przypadku uchybień procesowych, na wynik sprawy rozumiany jako możliwość kształtowania innej treści rozstrzygnięcia. Sąd, uchylając z tych powodów decyzję musi wykazać, że gdyby nie doszło do stwierdzonego w postępowaniu administracyjnym naruszenia przepisów postępowania czy prawa materialnego, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne. Jednocześnie ocena prawna prowadząca sąd do stwierdzenia istnienia podstawy do uchylenia zaskarżonego aktu administracyjnego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. powinna stanowić element uzasadnienia wyroku. Obowiązkiem sądu uwzględniającego skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. jest więc po pierwsze, wskazanie przepisu czy przepisów prawa materialnego i postępowania, którym organ administracji publicznej uchybił, po drugie, wykazanie prawdopodobieństwa oddziaływania tych naruszeń prawa na wynik sprawy administracyjnej w świetle całokształtu jej okoliczności. Ten obowiązek, wynikający z treści art. 141 § 4 p.p.s.a., jawi się jako bezwzględny w sytuacji, gdy na skutek uchylenia kontrolowanej decyzji sprawa trafia ponownie do właściwego organu, który będąc związany oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu nie może domniemywać tej oceny. Lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku potwierdza jednak, że Sąd pierwszej instancji nie zajął stanowiska co do przyjętego stanu faktycznego w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego sprawy, w tym dokumentacji projektowej. Nie wskazał, na tle relewantnych okoliczności faktycznych sprawy, ani przepisów prawa procesowego ani prawa materialnego, których naruszenie stało się podstawą rozstrzygnięcia, jak również nie wykazał prawdopodobieństwa oddziaływania stwierdzonych uchybień na treść zaskarżonych decyzji, w sytuacji gdy tylko wpływ na wynik sprawy naruszeń prawa materialnego, a istotny wpływ naruszeń prawa procesowego, dawałby podstawy do skorzystania z dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. Do wykazania tego związku niezbędna jest skrupulatna analiza uwarunkowań faktycznych, której w niniejszej sprawie nie przeprowadzono. Sąd pierwszej instancji, uchylając decyzje organów obu instancji, w istocie oprócz ogólnikowych i niezindywidualizowanych stwierdzeń dotyczących właściwego sposobu oceny inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę in genere, nie zrekonstruował przyjętego w niniejszej sprawie stanu faktycznego, nie podważył prawidłowości zastosowania przez organy architektoniczno-budowlane przepisów postępowania ani nie wskazał naruszonych przepisów prawa materialnego oraz ich wpływu na wynik sprawy. Treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie odzwierciedla stanowiska Sądu co do tego, które z okoliczności stanu faktycznego sprawy były kluczowe dla stwierdzenia, że doszło do naruszeń procesowych a w konsekwencji do niewłaściwego zastosowania konkretnych przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy. Sąd pierwszej instancji skoncentrował się na stwierdzeniu, że w sprawach dotyczących stacji bazowych telefonii komórkowej zasadnicze winny być ustalenia w zakresie możliwości oddziaływania anten przy minimalnym i maksymalnym pochyleniu (tilcie), aby stwierdzić od jakiej wysokości poziomu terenu i w jakiej odległości od anten możliwe jest oddziaływanie promieniowania anten w perspektywie miejsc dostępnych dla ludności. Na tym tle Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie takiej analizy nie przeprowadzono, co rzutowało na prawidłowość zaskarżonej decyzji. Jednak z uzasadnienia wyroku nie wynika, aby Sąd poddał ocenie stanowisko orzekających organów konfrontując je z zastosowanymi rozwiązaniami projektu budowlanego w tym zakresie, zwłaszcza z danymi i analizami wynikającymi z kwalifikacji przedsięwzięcia, analizy środowiskowej oraz projektu telekomunikacyjnego. Lektura tych dokumentów oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje, że w toku analizy i oceny zasięgu oddziaływania elektromagnetycznego anten sektorowych nie pominięto ani maksymalnych ERIP, ani możliwości pochylenia anten (tilt od 0º do 8º) dla poszczególnych pasm i azymutów, ani ukształtowania terenu oraz istniejącej i dopuszczalnej jego zabudowy i zagospodarowania. Na powyższe kwestie trafnie zwróciła uwagę skarżąca kasacyjnie. Potwierdza to, że sformułowane przez Sąd stanowisko abstrahowało od zgromadzonego w sprawie materiału projektowego oraz danych technicznych zastosowanych anten sektorowych znajdujących się w aktach sprawy, który winien stać się punktem wyjścia do oceny in casu inwestycji w aspekcie jej zgodności z konkretnymi wymogami ochrony środowiska. W oparciu o te dane Sąd powinien był ocenić, czy w procesie weryfikacji zakresu oddziaływania inwestycji orzekające organy poddały szczegółowej i krytycznej analizie parametry anten, azymuty, tilty w celu ustalenia rzeczywistego zakresu oddziaływania projektowanej inwestycji. Skoro Sąd nie odniósł się do jakichkolwiek okoliczności stanu faktycznego w perspektywie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym do wskazanych w dokumentacji projektowej parametrów anten, ich mocy, azymutów, tiltów analizowanych przez organy, i nie ocenił przypisywanych uchybień proceduralnych i materialnoprawnych w ich kontekście, to stanowisko, że doszło do naruszeń prawa jest przedwczesne. Brak tych elementów powoduje naruszenie przez Sąd art. 141 § 4 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nieprzyjęcie bowiem stanu faktycznego pozbawia sąd administracyjny możliwości jego subsumcji do wzorca ustawowego. Jeśli uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia ani jego oceny stanowiącej podstawę prawną rozstrzygnięcia, to podjęty na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. wyrok uznać należało za nieprawidłowy. Ani Naczelny Sąd Administracyjny, ani organy, którym przekazano sprawę do ponownego rozpoznania, ani strony postępowania, nie mogą domyślać się, jakie okoliczności zadecydowały o tym, że popełnione naruszenia procesowe i materialne oceniono jako mające wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. W tych okolicznościach zasadność zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. wyklucza możliwość oceny ewentualnych innych nieprawidłowości podniesionych w podstawach kasacyjnych. Badanie trafności pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej jest przedwczesne, skoro z uwagi na niedostatki uzasadnienia zaskarżonego wyroku, nie poddaje się on kontroli. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. W następstwie tego wyroku Sąd pierwszej instancji ponowi kontrolę legalności zaskarżonej decyzji kierując się stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu niniejszego wyroku, odnosząc się do argumentów prezentowanych zarówno przez organ administracji, przez skarżącego, przez skarżącą kasacyjnie oraz dopuszczone do udziału w postępowaniu Stowarzyszenie oraz wyjaśniając, dlaczego argumenty jednej ze stron uznaje za prawidłowe, a inne nie z powołaniem się na ustalone fakty i adekwatne przepisy. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną od M. L. na rzecz skarżącej kasacyjnie Spółki kwotę złożył się: uiszczony wpis sądowy od skargi kasacyjnej (250 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika ustalone stosownie do § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm. (360 zł)).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 3 czerwca 2024
- Symbol z opisem
- 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
- Hasła tematyczne
- Budowlane prawo
- Skarżony organ
- Wojewoda
- Sędziowie
- Grzegorz Czerwiński Magdalena Dobek-Rak /sprawozdawca/ Marzenna Linska - Wawrzon /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)
art. 6 par. 1 pkt 6 · Dz.U. 2024 poz. 1267
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
art. 135, 141, 145,183, 185 · Dz.U. 2023 poz. 1634
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny