II OSK 1160/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku I. K. w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu w sprawie ze skargi I. K. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku polegającego na rozbiórce obiektów budowlanych postanawia odmówić zmiany postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2017 r., sygn. akt II OZ 997/17

Pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. I. K. (dalej zobowiązana albo skarżąca) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (dalej WSA) na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej DWINB) z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] (dalej postanowienie z dnia [...] lutego 2017 r., nakładające na zobowiązaną grzywnę w celu przymuszenia w kwocie [...] zł, z powodu niewykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji DWINB z dnia [...] września 2012 r., nr [...], polegającego na rozbiórce części budynku warsztatowego razem z elementami zagospodarowania działki, znajdującego się na dz. nr [...] i nr [...] w D. Łącznie ze skargą skarżąca zwróciła się o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem z dnia 29 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Wr 254/17, WSA oddalił wniosek skarżącej o udzielenie ochrony tymczasowej. Zażalenie skarżącej oddalone zostało postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2017 r., sygn. akt II OZ 997/17. Wyrokiem z dnia 22 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Wr 254/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę I. K. na postanowienie DWINB z dnia [...] lutego 2017 r. W piśmie z dnia [...] marca 2018 r. skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, zaskarżyła powyższy wyrok w całości. Pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. skarżąca zwróciła się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o wydanie postanowienia wstrzymującego ściągnięcie należności pieniężnych związanych z tytułem wykonawczym nr [...]. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że dnia [...] grudnia 2018 r. otrzymała kopię wniosku o ściągnięcie należności pieniężnej. W ocenie skarżącej, z uwagi na to, że sprawa toczy się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym na skutek wniesionej skargi kasacyjnej, wniosek o ściągnięcie należności pieniężnej jest przedwczesny. Wyegzekwowanie grzywny w celu przymuszenia pozbawi skarżącą i prowadzoną przez Nią działalność gospodarczą możliwości funkcjonowania na rynku pracy oraz utrzymania siebie i pracowników. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W sytuacji wystąpienia z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji po prawomocnym rozpoznaniu poprzedniego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, żądanie takie powinno zostać potraktowane jako wniosek o zmianę postanowienia sądu w trybie przewidzianym w art. 61 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Powoduje to, że zasadność wniosku w sposób bezpośredni podlega ocenie nie tyle przez pryzmat zaistnienia przesłanki określonej w art. 61 § 3 p.p.s.a., ile wymaga uwzględnienia treść art. 61 § 4 p.p.s.a. stanowiącego, że postanowienie w sprawie wstrzymania aktu sąd może zmienić lub uchylić w razie zmiany okoliczności. Oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie uniemożliwia ponowienia wniosku, jednakże wnioskodawca powinien mieć na uwadze to, że w sprawie objęcia strony ochroną tymczasową zapadło prawomocne orzeczenie sądowe i możliwość jego zmiany może zostać oparta nie na podważeniu stanowiska zajętego przez sąd z powodu jego wadliwości, ale wskazaniu, że pozostaje ono nieadekwatne do stanu sprawy w świetle nowych okoliczności, które w niej zaistniały. Przez zmianę okoliczności należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wydane uprzednio. Mając na uwadze treść nowego wniosku skarżącej, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak jest podstaw do zmiany postanowienia z dnia 28 września 2017 r. z uwagi na brak wykazania, że w sprawie zaistniały nowe okoliczności uzasadniające zastosowanie ochrony tymczasowej przez wstrzymanie wykonania postanowienia o zastosowaniu grzywny w celu przymuszenia. Analogiczny argument został podniesiony wcześniej przez skarżącą i nie zyskał on aprobaty w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wolą ustawodawcy było, ażeby wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymywało wykonania zaskarżonego aktu, o czym wprost stanowi art. 61 § 1 p.p.s.a. W wyjątkowych przypadkach, w razie zaistnienia jednej z przesłanek, o których stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a., do udzielenie ochrony tymczasowej może nastąpić na mocy postanowienia sądu. W postanowieniu z dnia 28 wrzesnia 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał wyraźnie, że nałożona na skarżącą grzywna w celu przymuszenia nie ma charakteru bezwzględnego ani nieodwracalnego. Skarżąca może uniknąć zagrożenia egzekucji przez wykonanie obowiązku określonego w tytule wykonawczym. W ramach postępowania egzekucyjnego nieskutecznym jest powoływanie się na to, że wykonanie obowiązku objętego tytułem wykonawczym spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Nie jest dopuszczalne dążenie do wstrzymania prowadzenia egzekucji na podstawie wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. W tych warunkach Naczelny Sąd Administracyjny – nie znajdując podstaw do zmiany postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2017 r., sygn. akt II OZ 997/17 i podzielając zamieszczoną w jego uzasadnieniu argumentację - na podstawie art. 61 § 4 w związku z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.