Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II OSK 1149/22

II OSK 1149/22 - Wyrok NSA z 2025-01-22

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
22 stycznia 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych P. Ś. i E. Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 grudnia 2021 r. sygn. akt II SA/Gd 85/21 w sprawie ze skargi E. Ś. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 15 grudnia 2020 r., nr WOP.7722.117.2020.GD w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego w sprawie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji w sprawie nakazu rozbiórki 1. oddala skargę kasacyjną E. Ś.; 2. odrzuca skargę kasacyjną P. Ś.; 3. zwraca P. Ś. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 100 (sto) zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi kasacyjnej.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 1 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 85/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę E. Ś. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "WINB", w Gdańsku z dnia 15 grudnia 2020 r., nr WOP.7722.117.2020.GD, którym na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", umorzono postępowanie zażaleniowe w przedmiocie rozpatrzenia zażalenie z dnia 29 października 2020 r. E. Ś. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "PINB", w Bytowe z dnia 12 października 2020 r., nr PINB/ID/700033/5/2020, o oddaleniu zarzutów zgłoszonych przez P. Ś. w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego PINB/ID/70033/5/2020 z 6 sierpnia 2020 r. skierowanego do P. Ś.. Sąd I instancji wskazał na zakres postępowania egzekucyjnego wynikający z ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm.), zwanej dalej "u.p.e.a.", w tym – że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy PINB w Bytowie jest zarówno wierzycielem (art. 1a pkt 13 w zw. z art. 5 § 1 pkt 1), jak i organem egzekucyjnym obowiązku (art. 1a pkt 7 w zw. z art. 20 § 1 pkt 4 u.p.e.a.), egzekucji administracyjnej podlega bowiem obowiązek o charakterze niepieniężnym – nakaz rozbiórki obiektu budowlanego. Decyzją z dnia 29 marca 2017 r. PINB w Bytowie nakazał inwestorom E. i P. Ś. rozbiórkę obiektu budowlanego – wiaty o wymiarach 3,80 m x 18,10 m dobudowanej do istniejącego obiektu budowlanego, zrealizowanego na działce nr [...] położonej w m. B. przy ul. [...], wykonanej bez wymaganego prawem budowlanym pozwolenia na budowę. W oparciu o art. 29 § 1 u.p.e.a. Sąd wyjaśnił na czym polega badanie dopuszczalności egzekucji, co należy odróżnić od badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Ponadto wyjaśnił, że zgodnie z u.p.e.a. zobowiązanym jest każda osoba, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze niepieniężnym. Tak więc każdy z adresatów decyzji zawierającej nakaz wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym (rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części), jest w pełnym zakresie odpowiedzialny za wykonanie tego nakazu. Pojęcie zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym ma charakter formalny i nie można w tym wypadku utożsamiać zobowiązanego z podmiotem ogólnie określonych w normach prawa materialnego praw i obowiązków. Solidarność zobowiązanych (małżonków) jest instytucją materialnego prawa cywilnego. Skoro konstrukcja ta ma charakter cywilnoprawny to nie powinna być odnoszona do postępowania egzekucyjnego. W doktrynie prezentowany jest pogląd według którego, możliwe jest wskazanie w jednym tytule wykonawczym kilku podmiotów, gdy zakres ich odpowiedzialności jest tożsamy (W. Piątek, A. Skoczylas, w: red. R. Hauser, A. Skoczylas, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 179). Taka tożsamość nie oznacza "solidarnego nałożenia obowiązku" (por. wyrok NSA z 8 stycznia 2013 r., II OSK 1655/11). Nie oznacza to także możliwości traktowania zobowiązanych do wykonania obowiązku jako jednego zobowiązanego (por. wyrok NSA z 23 marca 2010 r., II OSK 573/09). Zatem każdy z adresatów decyzji zawierającej nakaz wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym jest w pełnym zakresie odpowiedzialny za wykonanie nakazu. Drugi małżonek nie uzyskuje statusu strony postępowania w toku procedury mającej doprowadzić do wykonania obowiązku egzekucyjnego przez współmałżonka także z tego powodu, że wykonanie obowiązku przez jednego z małżonków zwalnia z tego obowiązku drugiego. W konsekwencji skarżąca nie uzyskała statusu strony postępowania w toku procedury egzekucyjnej skierowanej na realizację obowiązku przez P. Ś.. Obok wierzyciela stroną postępowania egzekucyjnego jest zobowiązany. Oznacza to, że skarżąca nie mogła wnieść skutecznego zażalenia na postanowienie o uznaniu zarzutów wniesionych przez zobowiązanego P. Ś.. Oznacza to, że brak jest podstaw do żądania i wszczęcia postępowania zażaleniowego w sprawie egzekucji dotyczącej realizacji obowiązku przez inny podmiot skutkować musiał umorzeniem postępowania wobec wniesienia zażalenia przez podmiot nieuprawniony. W tych warunkach nie jest możliwe odniesienie się do zarzutów merytorycznych sformułowanych w skardze, bowiem skarżąca nie jest uprawniona do uczestnictwa w tym postępowaniu domaganiu się uznania jej argumentów w postępowaniu, w którym nie został jej na mocy przepisów przyznany status strony postępowania. Zgodnie z przepisem art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Tymczasem w kontrolowanym postępowaniu skarżąca indywidualnego interesu nie posiada. Reasumując, dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia Sąd nie dostrzegł naruszeń przepisów postępowania podnoszonych w skardze, ani naruszeń przepisów prawa materialnego. W ocenie Sądu, organ egzekucyjny wydając zaskarżone postanowienie przyjął prawidłowy tok postępowania egzekucyjnego, nie dopuścił się uchybienia przepisów prawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz mających odpowiednie zastosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, co potwierdza materiał dowodowy zebrany w przedmiotowej sprawie. Skargi kasacyjne od ww. wyroku wnieśli (1) E. Ś. (skarżąca) oraz (2) P. Ś.. E. Ś. (skarżąca) swoją skargę kasacyjną oparła na przesłance z art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. - art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 144 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi E. Ś. przez Sąd I instancji, w sytuacji gdy skarżąca i "uczestnik postępowania" wykazali, że Pomorski WINB w Gdańsku postanowieniem z dnia 15 grudnia 2020 r. bezzasadnie umorzył postępowanie zażaleniowe dot. rozpatrzenia zażalenia z dnia 29 października 2020 r. E. Ś. na postanowienie PINB w Bytowie z dnia 12 października 2020 r., nr PINB/ID/70033/5/2020, które oddala zarzuty z dnia 26 sierpnia 2020 r. zgłoszone przez P. Ś. w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bytowie na podstawie tytułu wykonawczego nr PINB/ID/70033/5/2020 z dnia 6 sierpnia 2020 r.; - art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 34 § 1, § 4, § 5 w związku z art. 33 § 1 punkty 1, 2, 3, 5, 6, 7 i 10 u.p.e.a w brzmieniu obowiązującym sprzed 30 lipca 2020 r. w związku z art. 13 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070) przez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi przez Sąd I instancji, gdyż skarżąca i "uczestnik postępowania" wykazali, że PINB w Bytowie procedował w niniejszej sprawie, to jest rozpatrzył zarzuty egzekucyjne P. Ś., w oparciu o niewłaściwy stan prawny (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 30 lipca 2020 r.), co wprost wynika z rozstrzygnięcia i uzasadnienia postanowienia z dnia 12 października 2020 r. nr PINB/ID/70033/5/2020, mimo że wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło przed tą datą; - art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 34 § 1, § 4, § 5 w zw. z art. 33 § 2 punkty 1, 2 lit. a-c, 4, 5 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r. w związku z art. 13 ust. 1 i 6 ww. ustawy nowelizującej z 2019 r. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi przez Sąd I instancji, w sytuacji gdy skarżąca i "uczestnik postępowania" wykazali, iż organy administracji obydwu instancji bezzasadnie nie uwzględniły zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułu wykonawczego; - art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 124 § 1 i § 2 K.p.a. w zw. z art. 18, art. 34 § 1, § 4, § 5 w zw. z art. 33 § 2 punkty 1, 2 lit. a-c, 4, 5 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r. w związku z art. 13 ust. 1 i 6 ww. ustawy nowelizującej z 2019 r. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi przez Sąd I instancji, gdyż skarżąca i "uczestnik postępowania" wykazali, iż postanowienie organu I instancji z dnia 12 października 2020 r. zawiera błędną podstawę prawną (przepisy art. 33 § 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r.), postanowienia organów obydwu instancji zawierają błędne rozstrzygnięcia i są wadliwie uzasadnione; - art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 34 § 1, § 4, § 5 w zw. z art. 33 § 2 punkty 1, 2 lit. a-c, 4, 5 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r. w zw. z art. 13 ust. 1 i 6 ww. ustawy nowelizującej przez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi, gdyż skarżąca i "uczestnik postępowania" wykazali, iż zaskarżony wyrok z dnia 1 grudnia 2021 r. zawiera błędne uzasadnienie, w szczególności Sąd I instancji nie uwzględnił, że organ egzekucyjny rozpatrując sprawę zastosował niewłaściwe przepisy w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r., zamiast w brzmieniu obowiązującym po tej dacie. P. Ś. w swojej skardze kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gdańsku oraz zasądzenie kosztów postępowania, formułując zarzuty dotyczące naruszenia: (1) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 144 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.; (2) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 34 § 1, § 4, § 5 w zw. z art. 33 § 1 punkty 1, 2, 3, 5, 6, 7 i 10 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym sprzed 30 lipca 2020 r. w związku z art. 13 ust. 1 i 6 ww. ustawy nowelizującej z 2019 r.; (3) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 34 § 1, § 4, § 5 w związku z art. 33 § 2 punkty 1, 2 lit. a-c, 4, 5 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020r. w związku z art. 13 ust. 1 i 6 ww. ustawy nowelizującej z 2019 r.; (4) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 124 § 1 i § 2 K.p.a. w zw. z art. 18, art. 34 § 1, § 4, § 5 w zw. z art. 33 § 2 punkty 1, 2 lit. a-c, 4, 5 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020r. w związku z art. 13 ust. 1 i 6 ww. ustawy nowelizującej z 2019 r.; (5) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 34 §1, § 4, § 5 w zw. z art. 33 § 2 punkty 1, 2 lit. a-c, 4, 5 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r. w zw. z art. 13 ust. 1 i 6 ww. ustawy nowelizującej z 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna E. Ś. (skarżącej) nie zasługiwała na uwzględnienie; natomiast skarga kasacyjna P. Ś. podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 180 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odrzuca skargę kasacyjną, jeżeli podlegała ona odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny, albo zwraca ją temu sądowi w celu usunięcia dostrzeżonych braków. Natomiast zgodnie z art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuca skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Rozpoznając skargę kasacyjną P. Ś. należy wskazać, że mamy właśnie do czynienia z jej niedopuszczalnością, ponieważ skargę kasacyjną od ww. wyroku wniósł podmiot, który nie posiadał legitymacji skargowej z uwagi na brak istnienia interesu prawnego tego podmiotu do bycia stroną postępowania sądowoadministracyjnego. W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 32 p.p.s.a. w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie zaś do art. 33 § 1 p.p.s.a. osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Ponadto z art. 33 § 1a-2 p.p.s.a. wynika, że uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego mogą być też podmioty, które dokonają skutecznego zgłoszenia do postępowania (przystąpienie; dopuszczenie do udziału). Natomiast na podstawie art. 173 § 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną może wnieść strona, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców lub Rzecznik Praw Dziecka po doręczeniu im odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. W uchwale z dnia 11 kwietnia 2005 r., sygn. akt OPS 1/04 (publ. ONSAiWSA 2005, Nr 4, poz. 62, Lex nr 151232) Naczelny Sąd Administracyjny co do zasady wskazał, że skutek wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego drugiej instancji może nastąpić, jeśli skarga kasacyjna została wniesiona przez uprawniony podmiot (art. 173 § 2 p.p.s.a.). Niedopełnienie tego warunku czyni skargę niedopuszczalną, a w konsekwencji powoduje jej odrzucenie wówczas, gdy nie ma wątpliwości, że została ona wniesiona przez podmiot, który w ogóle nie może być stroną w rozumieniu art. 12 w związku z art. 32 i art. 33 p.p.s.a. W granicach niniejszej sprawy i interesu prawnego na tle ww. przepisów p.p.s.a. wyznacza zaskarżone postanowienie WINB, które zostało wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 144 K.p.a., należy wskazać, że to postanowienie dotyczy oceny braku istnienia uprawnień procesowych E. Ś., co oznacza, że zaskarżone postanowienie dotyczy wyłącznie interesu prawego skarżącej E. Ś., lecz nie wnoszącego skargę kasacyjną P. Ś.. Przypomnijmy, że wydając zaskarżone postanowienie WINB ocenił, że E. Ś. nie przysługuje uprawnienie procesowego do zaskarżenia zażaleniem postanowienia PINB z dnia 13 października 2020 r. o oddaleniu zarzutów z 26 sierpnia 2020 r. zgłoszonych przez P. Ś. w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego PINB/ID/70033/5/2020 z 6 sierpnia 2020 r. A zatem zaskarżone postanowienie WINB nie było skierowane do P. Ś., a w konsekwencji P. Ś. jako niemający interesu prawnego do zaskarżenia postanowienia WINB nie mógł być stroną postępowania sądowoadministracyjnego, w tym nie mógł skutecznie wnieść skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gdańsku wydanego w związku z wniesioną skargą "zwykłą" przez E. Ś.. Dla tej oceny nie ma znaczenia to, że Sąd I instancji wadliwie uznał P. Ś. jako uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego i doręczał mu korespondencję. O przymiocie strony postępowania sądowoadministracyjnego decydują obowiązujące przepisy prawa, a nie faktyczne czynności podejmowane przez sąd administracyjny z udziałem danego podmiotu. Legitymacja skargowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym uzależniona jest od posiadania interesu prawnego. Osoba nie mająca interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego, zgodnie bowiem z art. 50 p.p.s.a., podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu, jak również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Oznacza to, że interes prawny wnoszącego skargę kasacyjną musi znajdować podstawę w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego, natomiast status strony postępowania sądowoadministracyjnego nie może w żadnym razie wynikać tylko z faktycznego traktowania jakiegokolwiek podmiotu jako strony (B. Dauter, B. Gruszczyński, Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, punkt 8 komentarza do art. 173, Lex 2013). Interes prawny musi być interesem własnym, indywidualnym i wynikającym z konkretnego przepisu prawa powszechnie obowiązującego (por. wyrok NSA z 3 czerwca 1996 r., II SA 74/96, publ. ONSA 1997, z. 2, poz. 89). Podsumowując, uprawnienie P. Ś. do wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma podstaw uzasadniających legitymację skargową P. Ś. w rozumieniu art. 173 § 2 p.p.s.a. do skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej. Nadto wnoszący skargę kasacyjną nie był traktowany jako strona postępowania w istocie "wpadkowego", bo zakończonego wydanym przez WINB postanowieniem o umorzeniu postępowania zażaleniowego innego nieuprawnionego podmiotu – E. Ś., ponieważ WINB nie doręczył mu zaskarżonego postanowienia. Natomiast w postępowaniu przed Sądem I instancji P. Ś. był traktowany jako strona postępowania. Niemniej jednak z faktycznego traktowania jako strony postępowania sądowoadministracyjnego nie może wynikać status Pawła Ś. jako strony tego postępowania w rozumieniu materialnym. Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, że wniesiona przez P. Ś. skarga kasacyjna jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej E. Ś. (skarżącej) Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty tej skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa procesowego. Należy skarżącej wskazać, że sądowoadministracyjne granice kontroli niniejszej sprawy w rozumieniu art. 134 § 1 p.p.s.a. zakreśla wyłącznie zaskarżone postanowienie WINB o umorzeniu postępowania zażaleniowego. Dlatego w skardze kasacyjnej skarżąca nie może skutecznie merytorycznie kwestionować postanowienia PINB o oddaleniu zarzutów P. Ś., lecz wyłącznie to, czy w zaskarżonym postanowieniu WINB legalnie oceniono, że E. Ś. nie przysługuje uprawnienie do zaskarżenia zażaleniem postanowienia PINB o oddaleniu zarzutów P. Ś., wniesionych na podstawie art. 33 u.p.e.a. w związku z wystawionym tytułem wykonawczym na P. Ś.. Natomiast kluczowa dla dokonania powyższej oceny jest okoliczność, że do każdego z małżonków Ś. zostały skierowane osobne tytuły wykonawcze, co zdaje się pomija skarżąca, argumentując, że "tytuł wykonawczy dotyczył obojga małżonków Ś.". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie jest to argumentacja przekonująca, ponieważ, jak wynika z akt sprawy, organ egzekucyjny (będący jednocześnie wierzycielem) do każdego z małżonków skierował osobne tytuły wykonawcze. Wystawienie zaś tytułu wykonawczego odrębnie na każdego zobowiązanego (czyli adresatów obowiązku) jest prawidłowe i obowiązek wykonania czynności może być egzekwowany wobec każdego zobowiązanego po wystawieniu odrębnego tytułu wykonawczego. W niniejszej sprawie przesądzające znaczenia dla wyniku sprawy ma to, że tytuł wykonawczy z 6 sierpnia 2020 r. został wystawiony na P. Ś. i mu doręczony w dniu 24 sierpnia 2020 r. Wobec powyższego stroną postępowania egzekucyjnego, uruchomionego tym tytułem wykonawczym jest tylko on sam. E. Ś. nie jest stroną tego postępowania, w stosunku do niej zostało wszczęte odrębne postępowanie egzekucyjne po wystawieniu na nią tytułu wykonawczego (co chociażby jest znane Sądowi z urzędu ze sprawy o sygn. akt II OSK 1147/22). Taka zaś ocena wynika z tego, że jeśli egzekucji administracyjnej podlega nałożony na oboje małżonków obowiązek wykonania rozbiórki obiektu budowlanego – to każdy z małżonków jest zobowiązany w myśl art. 27 § 1 pkt 2 w związku z art. 1a pkt 20 u.p.e.a., co do całego obowiązku. W tych okolicznościach Sąd I instancji za prawidłowe uznał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu WINB z 15 grudnia 2020 r., którym na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 144 K.p.a. – organ odwoławczy umorzył postępowanie zażaleniowe z uwagi na brak posiadania przymiotu strony przez wnoszącą ten środek odwoławczy – E. Ś.. A mianowicie, co do legalności ww. postanowienia WINB, Sąd I instancji trafnie wyjaśnił, że zgodnie z u.p.e.a. zobowiązanym jest każda osoba, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze niepieniężnym; każdy z adresatów decyzji zawierającej nakaz wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym (rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części), jest w pełnym zakresie odpowiedzialny za wykonanie tego nakazu. Skarżąca nie może zatem skutecznie zarzucić WINB wydania zaskarżonego postanowienia na błędnej podstawie prawnej, którą stanowiły w okolicznościach niniejszej sprawy art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 144 K.p.a. i w zw. z art. 33 i art. 34 u.p.e.a., a więc i wydanie błędnego rozstrzygnięcia, czy też wadliwego uzasadnienia postanowienia. Z przedstawionych powyżej względów brak jest też podstaw do twierdzenia, że zaskarżony wyrok narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera bowiem wszystkie wymagane tym przepisem elementy konstrukcyjne, jak: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym zakresie nie można doszukać się istotnego naruszenia przepisów procedury, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy. Pozostałe zaś zarzuty skargi kasacyjnej E. Ś. dotyczą merytorycznej oceny legalności rozpatrzenia zarzutów wniesionych przez P. Ś. (tj. rozpatrzenia zarzutów w oparciu o niewłaściwy stan prawny; bezzasadne nieuwzględnienie zarzutów; błędna podstawa prawna), co z uwagi na charakter formalnoprawny zaskarżonego postanowienia WINB o umorzeniu postępowania zażaleniowego, nie mieści się w granicach rozpoznania przez Sądy Administracyjne. Dlatego tak sformułowane zarzuty skargi kasacyjnej nie mogły podlegać uwzględnieniu w okolicznościach niniejszej sprawy zawisłej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Z przedstawionych powyżej względów wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej E. Ś., a dotyczące naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 144 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.; art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 34 § 1, § 4, § 5 w związku z art. 33 § 1 punkty 1, 2, 3, 5, 6, 7 i 10 u.p.e.a w brzmieniu obowiązującym sprzed 30 lipca 2020 r. w związku z art. 13 ust. 1 i 6 ww. ustawy nowelizującej z 2019 r.; art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 34 § 1, § 4, § 5 w zw. z art. 33 § 2 punkty 1, 2 lit. a-c, 4, 5 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r. w związku z art. 13 ust. 1 i 6 ww. ustawy nowelizującej z 2019 r.; art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 124 § 1 i § 2 K.p.a. w zw. z art. 18, art. 34 § 1, § 4, § 5 w zw. z art. 33 § 2 punkty 1, 2 lit. a-c, 4, 5 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r. w związku z art. 13 ust. 1 i 6 ww. ustawy nowelizującej z 2019 r.; art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 34 § 1, § 4, § 5 w zw. z art. 33 § 2 punkty 1, 2 lit. a-c, 4, 5 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r. w zw. z art. 13 ust. 1 i 6 ww. ustawy nowelizującej z 2019 r. – nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. W pkt II sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 180 w zw. z art. 178 i art. 173 § 2 p.p.s.a. W pkt III sentencji wyroku orzeczono o zwrocie na rzecz P. Ś. wpisu od skargi kasacyjnej stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
20 maja 2022
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s 638 Sprawy egzekucji administracyjnej; egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący/ Anna Szymańska Paweł Miładowski /sprawozdawca/

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny