II OSK 1131/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędzia del. WSA Marta Laskowska – Pietrzak Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 1319/22 w sprawie ze skargi E. M., G. M., S. G., B. G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 28 kwietnia 2022 r. nr 368/OPON/2022 w przedmiocie zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 listopada 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 1319/22, oddalił skargę E. M., G. M., S. G. i B. G. (dalej jako "skarżący") na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 28 kwietnia 2022 r. nr 368/OPON/2022 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym w sprawie. P. O. (dalej jako "inwestor") 23 lipca 2007 r. zwrócił się do Starostwa Powiatowego w Otwocku o wydanie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w parterach wraz z zagospodarowaniem działki oraz wjazdu z ulicy [...] na dz. nr ew. [...] w O. Starosta decyzją z 28 września 2007 r., nr 1352P/07 odmówił jego zatwierdzenia i udzielenia pozwolenia na budowę. W wyniku postępowania odwoławczego, Wojewoda decyzją z 31 stycznia 2008 r., uchylił decyzję Starosty z 28 września 2007 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Od tego czasu powyższa sprawa była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć organów administracyjnych (decyzji kasatoryjnych i decyzji merytorycznych) a także przedmiotem kontroli sądowej sądów administracyjnych obu instancji. Na etapie poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji Wojewody Mazowieckiego z 28 kwietnia 2022 r., która stanowiła przedmiot zaskarżenia w kontrolowanym obecnie wyroku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 11 października 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1758/19 uchylił decyzję kasatoryjną Wojewody z 27 czerwca 2019 r., którą tenże organ uchylił w całości decyzję Starosty z 8 kwietnia 2009 r. (decyzja odmowna) i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania. Sprawa pozwolenia na budowę nadal nie została merytorycznie rozstrzygnięta. Wojewoda Mazowiecki po ponownym przeprowadzeniu postępowania decyzją z 28 kwietnia 2022 r. uchylił decyzję odmowną i zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku wielorodzinnego, według projektu budowlanego, stanowiącego załącznik do tej decyzji, z zachowaniem wymienionych w decyzji warunków, wynikających z art. 36 ust. 1 oraz art. 42 ust. 2 i 3 p.b.. Wojewoda prowadząc postępowanie, wskazał, że postanowieniem z 2 kwietnia 2021 r. nr 142/OPON/2021 zlecił Staroście Otwockiemu przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego mającego na celu uzupełnienie dokumentacji projektowej wskazując szczegółowo zakres koniecznych uzupełnień. Stwierdził, że nieprawidłowości w przedłożonej dokumentacji projektowej zostały uzupełnione poprzez: dokonanie korekty wniosku usuwając z treści budowę wjazdu w ulicy [...], określając, że przyłącza do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, elektroenergetycznej, gazowej a także telekomunikacyjnej nie są przedmiotem projektu, wyjaśniono, że przebudowa sieci napowietrznej na sieć podziemną nie jest przedmiotem projektu budowlanego, oznaczenie i opisanie w projekcie zagospodarowania terenu obiektu przeznaczonego do rozbiórki, przedłożenie kopii projektu wykonawczego z 10 października 2012 r., palisady i obudowy berlińskiej dla przedmiotowej inwestycji, przedłożenie protokołu lustracji budynków mieszkalnych przy ul. [...] i [...] w O. z 20 października 2012 r., przedłożenie zestawienia przemieszczeń poziomych badanych punktów zlokalizowanych na budynkach sąsiadujących z budową budynku przy ul. [...] w O. z 8 stycznia 2013 r., sporządzenie spisu treści, ponumerowanie stron projektu budowlanego, oznaczenie granic działki budowlanej, naniesienie orientacji położenia działki w stosunku do sąsiednich terenów i stron świata, oznaczenie terenów zielonych, naniesienie rzędnych terenu przy granicy z działkami sąsiednimi, odpowiednią autoryzację naniesionych poprawek, dołączono analizę nasłonecznienia i przesłaniania, określenie ilości miejsc postojowych z uwzględnieniem miejsca parkingowego dla osób niepełnosprawnych, przedstawienie informacji dotyczącej dostosowania obiektu dla osób niepełnosprawnych, oznaczenie obszaru aktualizacji mapy, dołączenie zaświadczeń projektantów oraz aktualnych na dzień dokonywania poprawek oświadczeń. Organ odwoławczy uznał, że inwestor wypełnił wszystkie obowiązki nałożone art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 oraz art. 35 ust. 1 p.b., warunkujące udzielenie pozwolenia na budowę. Oceniając zgodność planowanej inwestycji z obowiązującym na tym terenie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w szczególności z § 31 i § 9 tego planu Wojewoda przyjął, że planowana inwestycja spełnia zawarte w nim wymagania. Organ odwoławczy zauważył, że przedmiotowy budynek ma 4 kondygnacje nadziemne oraz 1 podziemną. Wszystkie kondygnacje połączone są klatką schodową z windą. Na najwyższych kondygnacjach od 2 do 4 zaprojektowano po jednym dużym mieszkaniu (w sumie 3 mieszkania) (str. 3 projektu tom IIA - architektura). W projektowanym budynku przewidziano 1 lokal usługowy do wynajęcia. Planowanym sposobem użytkowania lokalu usługowego są usługi finansowe, dopuszcza się inny zgodny z planem sposób użytkowania lokalu (str. 15 projektu tom IIA - architektura). Zaplanowano 8 miejsc postojowych przeznaczonych zarówno dla stałych użytkowników jak i przebywających okresowo z uwzględnieniem 1 miejsca parkingowego dla osób niepełnosprawnych. Powierzchnia biologicznie czynna dla przedmiotowej inwestycji wynosi 41,27%. Ponadto, inwestycja została uzgodniona bez uwag z rzeczoznawcą do spraw przeciwpożarowych, zaopiniowana bez zastrzeżeń pod względem zgodności z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wymaganiami ergonomii z rzeczoznawcą ds. BHP, oraz uzgodniona pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych bez zastrzeżeń z rzeczoznawcą ds. sanitarno-higienicznych. Organ wyjaśnił, że pismem z 12 sierpnia 2020 r., zwrócił się z prośbą do PINB w Otwocku o dokonanie kontroli przedmiotowej inwestycji, która z uwagi na zapadłe wcześniej rozstrzygnięcia została częściowo zrealizowana (Wojewoda decyzją z 5 września 2011 r., nr 332/11 uchylił decyzję Starosty z 8 kwietnia 2009 r. nr 441 P/09 i zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji, która została uchylona prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z 22 maja 2014 r. (sygn. akt VII SA/Wa 558/14)). Koniecznym było ustalenie obecnego stanu tej inwestycji. PINB w Otwocku przy piśmie z 25 września 2020 r., przekazał protokół Nr 281/2020 z 17 września 2020 r., z którego wynika: "(...) na terenie nieruchomości dz. nr ew. [...] przy ul. [...] w O. znajduje się konstrukcja żelbetowa kondygnacji podziemnej i parteru. Roboty budowlane wykonano zgodnie z pozwoleniem na budowę Wojewody Mazowieckiego nr 332/11 z 5.09.2011 r., które zostało uchylone wyrokiem WSA z dnia 22.05.2014. Stan obecny obiektu: wykonane 2 kondygnacje żelbetowe tj. podziemną i naziemną (parter budynku). Teren budowy ogrodzony i zabezpieczony przed dostępem osób trzecich. Otwory w stropie zabezpieczono przed wlewaniem się wód opadowych do wnętrza obiektu, dodatkowo wykonano rurę spustową odprowadzającą wody opadowe ze stropu parteru na teren własny. Przedmiotowa inwestycja nie została zrealizowana, stan zaawansowania robót budowlanych nie uległ zmianie od 2014 r. tj. od momentu uchylenia pozwolenia przez WSA wyrokiem z dnia 22.05.2014". Organ odwoławczy stwierdził, że wydając niniejszą decyzję zastosował się do wytycznych zawartych w wyroku WSA w Warszawie z 11 października 2019 r., (sygn. akt VII SA/Wa 1758/19) uchylającym zaskarżoną decyzję z 27 czerwca 2019 r., nr 560/OPON/2019, uwzględniając poprzedzające wyroki kasacyjne oraz fakt, że inwestor w latach 2011r.- 2014 r. legitymował się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Organ zauważył, że odnosząc się do wpływu planowanej inwestycji na zabudowania sąsiednie, pełnomocnik inwestora przedłożył protokół lustracji budynków mieszkalnych na terenie nieruchomości przy ul. [...] i [...] z 20 października 2012 r., z którego wynika, że: "(...) Komisja w składzie: 1. Inspektor Nadzoru budowy, 2. Właściciel budynku nr [...], 3. Właściciel budynku nr [...]. W dniu 20-10-2021 r dokonali szczegółowych oględzin elementów zewnętrznych i wewnętrznych budynków usytuowanych w sąsiedztwie budowy Budynku Mieszkalnego Wielorodzinnego z Usługami. Nie stwierdzono jakichkolwiek uszkodzeń elementów konstrukcji dotyczy to ścian i stropów oraz elementów wykończeniowych takich jak tynki ścian i sufitów, posadzek i elewacji, które mogłyby powstać w wyniku nierównomiernego osiadania. Właściciele godzą się na oznakowanie punktami kontrolnymi umieszczonymi na ścianach zewnętrznych ich budynków w celu monitorowania wpływu budowy na ich budynki mieszkalne. Inspektor Nadzoru zapewnia, że wyniki kolejnych pomiarów będą sukcesywnie okazywane właścicielom budynków". Organ mając na uwadze zmieniający się od dnia złożenia wniosku o pozwolenie na budowę (23 lipca 2007 r. ) stan prawny zauważył, że należało kolejny raz przeanalizować kwestie otworów okiennych i drzwiowych, pomimo tego, że w toku postępowania kwestia ta była niejednokrotnie przedmiotem analizy zarówno organów administracji jak i sądów administracyjnych. Organ wskazał, że zgodnie z informacją zawartą w projekcie (s. 4 Tom IA): "Od strony (strona południowa) dz.nr ew. [...] ścianę budynku usytuowano zgodnie z § 12 ust. 4 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U., Nr 75, poz. 690) z późniejszymi zmianami w odległości 1,5 m od granicy działki ze względu na to, że na dz. [...] znajduje się budynek usytuowany w takiej samej odległości od granicy. Ze względu na przepisy ochrony p. poż. ściana ta będzie wykonana jako samonośna, bez otworów okiennych o odporności REI 120". Do projektu dołączono rysunki wyjaśniające, obrazujące odległość okien i tarasów od poszczególnych granic działki – rys. nr 1-3 oraz 1T i 2T, str. 40-44 Tom II A projektu, przy czym każdy z wymiarów określa odległość większą niż 4 m od granicy działki sąsiedniej. Analiza akt wykazała kompletność przedstawienia poszczególnych elewacji planowanego budynku. Ponadto, zgodnie z informacją zawartą w projekcie: "obszar oddziaływania inwestycji w rozumieniu art. 3 ust. 20 p.b. nie wykracza poza granice działki. Zaplanowana w nowym budynku funkcja jest nieuciążliwa, spełniono normy dot. hałasu. Oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na środowisko nie ma wpływu na tereny graniczące z działką inwestycji, istniejący drzewostan, glebę oraz wody powierzchniowe i podziemne" (s. 17 projektu Tom IIA). Zdaniem Wojewody, inwestor wypełnił więc wszystkie obowiązki nałożone przepisem art. 32 ust. 4 p.b. Złożony przez niego projekt budowlany jest zgodny z wymogami określonymi w art. 35 ust. 1 p.b. Projekt budowlany jest kompletny, posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, a także zaświadczenia, o których mowa w art. 12 ust. 7 p.b. o wpisie projektantów na listę właściwej izby samorządu zawodowego z określonymi w nich terminami ważności. Inwestor przedłożył także oświadczenie projektanta, złożone na podstawie art. 20 ust. 4 p.b. o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Skarżący nie zgodzili się z takim rozstrzygnięciem i wnieśli na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jej uchylenia. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wnosząc o oddalenie skargi. Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżących, uznając ją za niezasadną. Sąd zauważył, że sprawa ma swoją 15 letnią historię, podczas której organy i sądy analizowały okoliczności sprawy i ostatecznie zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na realizację przedmiotowej inwestycji. Sąd przedstawił obecny, częściowy stan realizacji inwestycji, którą potwierdził protokół kontroli organów z 17 września 2020 r. Sąd sprowadził też zawarte w skardze zarzuty do czterech zagadnień. Po pierwsze – zdaniem skarżącego, loggia (balkon) planowanego budynku (na którą się wychodzi poprzez otwory okienne lub drzwiowe w ścianie umieszczonej 4 m od granicy działki) jest oddalona o 1,5 m (balustrada loggi o 1,7 m) od granicy z dz. nr ewid. [...] należącej do skarżących, podczas gdy minimalna odległość oddalenia loggi (balkonu) od granicy działki wynosi 2,7 m (4 m minus 1,3 m). W związku z tym skarżący wskazał na naruszenie § 12 ust. 5 r.w.t. w brzmieniu obowiązującym przed 8 lipca 2009 r. (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Po drugie – w ocenie skarżącego naruszono również § 206 ust. 1 w zw. z § 204 ust. 5 r.w.t. na skutek braku ekspertyzy technicznej stanu obiektu istniejącego. Po trzecie – zdaniem skarżącego, organ II instancji naruszył również art. 153 P.p.s.a. poprzez zignorowanie ocen prawnych i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w mających zastosowanie w sprawie wyroków sądów administracyjnych. Po czwarte – w ocenie skarżącego naruszono również art. 105 k.p.a. wobec bezprzedmiotowości zaskarżonej decyzji jako wydanej po zakończeniu robót budowlanych. Sąd przyznał rację w tym sporze organowi II instancji bowiem zarzuty sformułowane w skardze uznał za bezzasadne. Mając na uwadze treść art. 28 ust. 1 p.b., art. 3 pkt 12 p.b., art. 32 ust. 4 p.b., art. 35 ust. 1 p.b. związanych z uzyskaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu i udzieleniu pozwolenia na budowę, Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie Wojewoda prawidłowo przyjął, że inwestor wypełnił wszystkie obowiązki nałożone art. 32 ust. 4 p.b., a złożony przez niego projekt budowlany jest zgodny z wymogami określonymi w art. 35 ust. 1 p.b. Sąd podzielił wnioski organu, wskazujące na to, że projekt budowlany jest kompletny, posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia sprawdzenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, a także zaświadczenia, o których mowa w art. 12 ust. 7 p.b. o wpisie projektantów na listę właściwej izby samorządu zawodowego z określonymi w nich terminami ważności. Inwestor przedłożył także oświadczenie projektanta, złożone na podstawie art. 20 ust. 4 p.b. o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Zgodnie z art. 35 ust. 4 p.b. "(...) w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę". Decyzja o pozwoleniu na budowę jest zatem decyzją związaną w tym znaczeniu, że jeżeli inwestor spełni warunki opisane w przepisach to organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić jej wydania. Natomiast o stopniu szczegółowości projektu w dużym stopniu decyduje projektant, który odpowiada za jego sporządzenie zgodnie z wymaganiami ustawy, ustaleniami określonymi w decyzjach administracyjnych dotyczących zamierzenia budowlanego, obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Lokalny ustawodawca nie ma kompetencji ani do modyfikowania przepisów p.b. ani do wkraczania w kompetencje uprawnionych projektantów, którzy ponoszą odpowiedzialność za prawidłowość rozwiązań przyjętych w sporządzanych projektach budowlanych (por. wyrok WSA w Krakowie z 20 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 1326/19). Sąd zauważył, że: – postanowieniem Nr 142/OPON/2021 z 2 kwietnia 2021 r., Wojewoda Mazowiecki zlecił Staroście Otwockiemu przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego mającego na celu uzupełnienie dokumentacji projektowej wskazując szereg szczegółowo opisanych czynności w celu uzupełninia/poprawienia dokumentacji budowlanej odnoszącej się do tej inwestycji; – nieprawidłowości w przedłożonej dokumentacji projektowej zostały przez inwestora uzupełnione; – w związku z powyższym organ II instancji prawidłowo uznał, że inwestor wypełnił wszystkie obowiązki nałożone art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 oraz art. 35 ust. 1 p.b., warunkujące udzielenie pozwolenia na budowę. Badając zgodność zaskarżonej decyzji z art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. tj. pod kątem zbadanie zgodności rozwiązań zaproponowanych w projekcie budowlanym z ustaleniami prawa miejscowego, bądź też decyzji o warunkach zabudowy, Sąd zauważył, że Organ uznał, że sporna inwestycja jest zgodna z MPZP, gdyż: – polega na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w parterach, garażem podziemnym, rampą zjazdową oraz zagospodarowaniem działki, (s. 3 projektu tom ILA - architektura); – na terenie inwestycji obowiązuje zmiana miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego centrum O., zgodnie z którym dz. nr ew. [...] leży na terenie oznaczonym symbolem planistycznym MU (kwartał 10) - zabudowa mieszkaniowa z nieuciążliwymi usługami i drobnym rzemiosłem (§ 30 ust. 1 MPZP); – godnie z § 31 MPZP dopuszcza się utrzymanie istniejącej zabudowy mieszkaniowej i usług nieuciążliwych z prawem do remontu, modernizacji, przebudowy, rozbudowy i nadbudowy (ust. 1); – maksymalna wysokość zabudowy to 4 kondygnacje, w tym poddasze użytkowe (ust. 2 lit. a), minimalna wysokość zabudowy - 2 kondygnacje, w tym poddasze użytkowe (ust. 2 lit. b); – minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej na terenie kwartału - 40% (ust. 3); – na terenie całego kwartału parkowanie w granicach własnej działki z zachowaniem wskaźników określonych w § 9 MPZP, przy czym na całej długości ulicy [...] wprowadza się zakaz urządzania parkingów (ust. 4); linie zabudowy jak na rysunku planu (ust. 5); – § 9 MPZP ustala, że dla zabudowy mieszkaniowej, mieszkaniowo-usługowej należy zapewnić wymaganą obowiązującymi przepisami prawa i podanymi w pkt 7 wskaźnikami ilość miejsc parkingowych na własnej działce, chyba że przepisy szczegółowe stanowią inaczej (ust. 6). Ponadto ustala się ilość miejsc postojowych dla samochodów osobowych wg następujących wskaźników (ust. 7): a) dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej miejsca postojowe na terenie własnych działek - 2 miejsca na mieszkanie, b) dla zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, hotelowej - minimum 1 miejsce na mieszkanie, pokój hotelowy, c) dla obiektów usługowo- handlowych miejsca postojowe na terenie własnych działek - 26 - 30 miejsc na 1000 m2 powierzchni użytkowej, d) dla obiektów administracyjnych, instytucji finansowych miejsca postojowe na terenie własnych działek - 24 miejsca na 100 zatrudnionych. Dokonując porównania projektu budowlanego i odpowiednich postanowień MPZP organ słusznie stwierdził, że planowana inwestycja jest zgodna z MPZP, gdyż: – budynek ma 4 kondygnacje nadziemne oraz 1 podziemną; wszystkie kondygnacje połączone są klatką schodową z windą; na najwyższych kondygnacjach od 2 do 4 zaprojektowano po jednym dużym mieszkaniu, w sumie 3 mieszkania (s. 3 projektu tom IIA - architektura); – w budynku przewidziano 1 lokal usługowy do wynajęcia; planowanym sposobem użytkowania lokalu usługowego to usługi finansowe, dopuszcza się inny zgodny z planem sposób użytkowania lokalu (s. 15 projektu tom IIA - architektura); – zaplanowano 8 miejsc postojowych przeznaczonych zarówno dla stałych użytkowników jak i przebywających okresowo z uwzględnieniem 1 miejsca parkingowego dla osób niepełnosprawnych; – powierzchnia biologicznie czynna dla przedmiotowej inwestycji wynosi 41,27%. Sąd wskazał, że inwestycja została uzgodniona bez uwag z rzeczoznawcą do spraw przeciwpożarowych, zaopiniowana bez zastrzeżeń pod względem zgodności z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wymaganiami ergonomii z rzeczoznawcą ds. BHP, oraz uzgodniona pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych bez zastrzeżeń z rzeczoznawcą ds. sanitarno-higienicznych. Odnosząc się do wpływu planowanej inwestycji na zabudowania sąsiednie, Sąd wskazał, że pełnomocnik Inwestora przedłożył protokół lustracji budynków mieszkalnych na terenie nieruchomości przy ul. [...] i [...] z 20 października 2012 r., z którego wynika, że: "Komisja w składzie (...) dokonała szczegółowych oględzin elementów zewnętrznych i wewnętrznych budynków usytuowanych w sąsiedztwie budowy Budynku Mieszkalnego Wielorodzinnego z Usługami. Nie stwierdzono jakichkolwiek uszkodzeń elementów konstrukcji dotyczy to ścian i stropów oraz elementów wykończeniowych takich jak tynki ścian i sufitów, posadzek i elewacji, które mogłyby powstać w wyniku nierównomiernego osiadania. Właściciele godzą się na oznakowanie punktami kontrolnymi umieszczonymi na ścianach zewnętrznych ich budynków w celu monitorowania wpływu budowy na ich budynki mieszkalne. Inspektor Nadzoru zapewnia, że wyniki kolejnych pomiarów będą sukcesywnie okazywane właścicielom budynków." Wskazując na zarzut skargi naruszenia § 12 ust. 5 r.w.t. z uwagi na, to że zdaniem skarżących loggia (balkon) planowanego budynku jest oddalona o 1,5 m (balustrada loggi o 1,7 m) od granicy z dz. nr ew. [...] należącej do skarżących, podczas gdy minimalna odległość oddalenia loggi (balkonu) od granicy działki powinna wynosić 2,7 m., Sąd nie podzielił tego stanowiska z kilku względów. Zgodnie z § 12 ust. 1 i ust. 2 r.w.t., jeżeli z przepisów § 13, 60, 271 i 273 lub przepisów odrębnych nie wynikają inne wymagania, budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż: 1. 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy (odległość od granicy mierzy się w poziomie od najbliższej krawędzi zewnętrznej otworu drzwiowego lub okiennego ściany lub w połaci dachowej budynku zwróconej w stronę tej granicy lub od najbliższej krawędzi otworu okiennego umieszczonego w dachu); 2. 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Zatem przepisy § 12 ust. 1 i ust. 2 r.w.t. ustanawiają zasadę w zakresie odległości od granicy z sąsiednią działką. Wyjątkiem od tej zasady jest § 12 ust. 5 r.w.t., zgodnie z którym: "Okapy i gzymsy nie mogą pomniejszać odległości od granicy działki budowlanej, o których mowa w ust. 1, o więcej niż 0,8 m, natomiast części budynku, takie jak balkony, galerie, tarasy, schody zewnętrzne, pochylnie i rampy - o więcej niż 1,3 m." Zatem § 12 ust. 5 r.w.t. odnosi się do zasady wskazanej w § 12 ust. 1 r.w.t. Wynika to z brzmienia tego przepisu i sformułowania "o których mowa w ust. 1". Zatem z wyjątku tego wynika, że wskazane w tym przepisie elementy nie mogą pomniejszać podstawowych odległości (4 m lub 3 m) od granicy działki budowlanej o więcej niż: – 0,8 m (okapy i gzymsy); – 1,3 m (balkony, galerie, tarasy, schody zewnętrzne, pochylnie i rampy). Sąd zgodził się ze skarżącym, że w okolicznościach niniejszej sprawy bez znaczenia jest używana w projekcie budowlanym terminologia ("loggia" czy "taras"), gdyż nie ulega wątpliwości, że "loggia" oznacza "kryty balkon w postaci wnęki w ścianie budynku" (por. Słownik języka polskiego, PWN). Dla rozumienia znaczenia wskazanych przepisów bez znaczenia pozostaje zatem to, czy w projekcie wskazano na "loggie" czy też jak było to pierwotnie ujęte - "tarasy". Zdaniem Sądu, do analizowanej sprawy miał jednak zastosowanie przepis szczególny – tj. § 12 ust. 4 pkt 1 r.w.t., zgodnie z którym: "Jeżeli na sąsiedniej działce: (...) w odległości od 1,5 m do 3 m od granicy istnieje budynek ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych albo wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku, dopuszcza się sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych w takiej samej odległości od tej granicy, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej". Zgodnie z informacją zawartą w projekcie (s. 4 Tom IA): "Od strony (strona południowa) dz. nr ew. [...] ścianę budynku usytuowano zgodnie z § 12 ust. 4 pkt 1 r.w.t. w odległości 1,5 m od granicy działki ze względu na to, że na dz. [...] znajduje się budynek usytuowany w takiej samej odległości od granicy. Ze względu na przepisy ochrony p. poż. ściana ta będzie wykonana jako samonośna, bez otworów okiennych odporności REI 120." Do projektu dołączono, rysunki wyjaśniające, obrazujące odległość okien i tarasów od poszczególnych granic działki – rys. nr 1-3 oraz 1T i 2T, s. 40-44 Tom ILA projektu, przy czym każdy z wymiarów określa odległość większą niż 4 m od granicy działki sąsiedniej. Analiza akt wykazuje kompletność przedstawienia poszczególnych elewacji planowanego budynku. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd nie zgodził się z prezentowaną w skardze argumentacją skarżących. Sąd zauważył, że takie rozumienie wskazanych przepisów r.w.t. wynikało z ich błędnej interpretacji oraz nie uwzględnienia sytuacji szczególnej przewidzianej § 12 ust. 4 pkt 1 r.w.t., która to okoliczność wystąpiła w niniejszej sprawie i jako przepis szczególny miał w pierwszej kolejności zastosowanie w niniejszej sprawie. Dodatkowo Sąd podkreślił, że zgodnie z informacją zawartą w projekcie: "obszar oddziaływania inwestycji w rozumieniu art. 3 ust 20 p.b. nie wykracza poza granice działki. Zaplanowana w nowym budynku funkcja jest nieuciążliwa, spełniono normy dot. hałasu. Oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na środowisko nie ma wpływu na tereny graniczące z działką inwestycji, istniejący drzewostan, glebę oraz wody powierzchniowe i podziemne" (s. 17 projektu Tom IIA). Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia § 206 ust. 1 w zw. z § 204 ust. 5 r.w.t. na skutek braku ekspertyzy technicznej stanu obiektu istniejącego, Sąd nie podzielił tego zarzutu. Zgodnie z § 206 ust. 1 r.w.t. w przypadku, o którym mowa w § 204 ust. 5, budowa powinna być poprzedzona ekspertyzą techniczną stanu obiektu istniejącego, stwierdzającego jego stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania, uwzględniającą oddziaływania wywołane wzniesieniem nowego budynku. Sąd przywołał poglądy orzecznictwa, że ekspertyza techniczna nie jest wymagana w każdym przypadku - jej sporządzenie jest konieczne, gdy wzniesienie budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego powoduje zagrożenia dla bezpieczeństwa użytkowników tego obiektu lub obniżenie jego przydatności do użytkowania. Jeżeli osoba sporządzająca projekt budowlany, posiadająca stosowne uprawnienia (potwierdzone dołączonymi do projektu oświadczeniami, jak w niniejszej sprawie), nie stwierdzi tego rodzaju zagrożeń, ekspertyza jest zbędna (por. wyrok NSA z 18 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 2057/17). Sporządzenie ekspertyzy technicznej nie stanowi bezwzględnego obowiązku w przypadku każdorazowego wznoszenia budynku w bezpośrednim sąsiedztwie innego obiektu budowlanego (por. wyrok NSA z 25 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 2356/14). Jeżeli osoba sporządzająca projekt budowlany, posiadająca wszak stosowne uprawnienia, nie stwierdzi tego rodzaju zagrożeń, ekspertyza jest zbędna (por. wyrok NSA z 18 września 2013 r., sygn. akt II OSK 906/12). W ocenie Sądu, taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Sąd za niezasadny uznał zarzut skarżących, że organ II instancji zignorował oceny prawne i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w mających zastosowanie w sprawie wyrokach sądów administracyjnych i nie umorzył postępowania administracyjnego. Sąd zauważył, że na rozprawie przed Sądem, pełnomocnik skarżącego wskazywał zwłaszcza na wyrok NSA z 30 października 2018 (sygn. akt II OSK 3195/17), gdzie NSA przyjął między innymi to, że: "(...) możliwość udzielenia pozwolenia na budowę dezaktualizuje się w razie wykonania robót budowlanych, których to pozwolenie ma dotyczyć. Potwierdza to treść art. 32 ust. 4a p.b., w myśl której nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem jej art. 28 ust. 1, czyli bez wymaganego pozwolenia na budowę. Uzasadnia ona sformułowanie bardziej ogólnej tezy, że pozwolenie to może uprawniać jedynie do podjęcia robót w ramach przyszłego zamierzenia budowlanego, wobec czego postępowanie w jego przedmiocie staje się bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., jeżeli roboty te chociażby w części zostały już wykonane (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2005 r., sygn. akt II OSK 244/05, LEX nr 210077). Tezę tę wypadało odnieść także do sytuacji, jaka wystąpiła w niniejszej sprawie - gdy inwestycję budowlaną prowadzono, dysponując przez pewien czas pozwoleniem na budowę, które zostało później uchylone. Tego rodzaju następcza utrata przyznanego pozwoleniem na budowę uprawnienia do rozpoczęcia i prowadzenia robót, które zostało już w części zrealizowane, wyklucza możliwość ubiegania się o kolejne pozwolenie. Nowe pozwolenie nie mogłoby przecież spełnić wówczas swojej funkcji polegającej na wytyczeniu kierunku i określeniu dozwolonych warunków przedsięwzięcia, które jest dopiero planowane. Otwiera się wtedy natomiast pole do działań organu nadzoru budowlanego mających na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem po odpadnięciu ich dotychczasowej podstawy prawnej w postaci pozwolenia na budowę". NSA w wyroku tym wskazał również na bezsporne w niniejszej sprawie okoliczności tj., że: – inwestor przez kilka lat legitymował się ostatecznym pozwoleniem na budowę; – inwestor podjął w oparciu o nie działania inwestycyjne (wykonano 2 kondygnacje żelbetowe: podziemną i naziemną - parter budynku). Zdaniem Sądu, NSA w przywołanym wyroku wyraził abstrakcyjny pogląd odnośnie do wykładni i zastosowania art. 32 ust. 4a p.b. (który to przepis, co jest ważne - został uchylony 19 września 2020 r.), zgodnie z którym "nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem przepisu art. 28 ust. 1". W orzecznictwie wskazuje się, że z art. 32 ust. 4a p.b. nie można wyprowadzić wniosku, że w przypadku, gdy zrealizowano obiekt budowlany na podstawie ostatecznej decyzji pozwalającej na budowę następnie wyeliminowanej z obrotu prawnego możliwe jest wydanie nowego pozwolenia na budowę obejmującego przedmiotową inwestycję (por. wyrok NSA z 27 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 263/08). Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd wskazał, że inwestor przez kilka lat posiadał ostateczne pozwolenie na budowę i zrealizował częściowo tę budowę (co jest bezsporne). Nie można jednak twierdzić, że art. 32 ust. 4a p.b. ma zastosowanie w niniejszej sprawie, skoro kontrolowana decyzja Wojewody jest datowana na 28 kwietnia 2022 r. a art. 32 ust. 4a p.b. utracił moc obowiązującą 19 września 2020 r. Inaczej mówiąc, abstrakcyjna wykładnia NSA zawarta w wyroku z 30 października 2018 (sygn. akt II OSK 3195/17) odnosiła się do obowiązującego wówczas przepisu, który na dzień wydania decyzji przez Wojewodę nie obowiązywał. Organy zawsze zobowiązane są uwzględnić zmianę stanu prawnego i orzekać na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 12 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Gd 1813/19). Tym samym Sąd uznał, że wniosek skarżących, że w niniejszej sprawie należało umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. był bezzasadny. Zasada praworządności określona w art. 6 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji wyklucza działanie organów w oparciu o nieobowiązujące przepisy prawa (por. wyrok WSA w Warszawie z 22 czerwca 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 376/17). S. G. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuca naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez nie dokonanie pełnej oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego na skutek nie ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w skardze oraz b) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez nie zawarcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podniesionych zarzutów, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skarżący zostali pozbawieni możliwości poznania przesłanek rozstrzygnięcia, prześledzenia rozumowania sądu I instancji oraz stwierdzenia, że sąd ten dołożył należytej staranności przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, c) art. 153 P.p.s.a. poprzez zignorowanie przez Sąd I instancji oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyrokach: – NSA z dnia 4 marca 2014 r. sygn. II OSK 2385/12 poprzez zignorowanie kwestii ekspertyzy dotyczącej budynków sąsiednich, – WSA w Warszawie z dnia 17 marca 2017 roku sygn. VII SA/Wa 744/16 oraz w wyroku NSA z dnia 30 października 2018 roku sygn. II OSK 3195/17 poprzez wskazanie organu administracji architektoniczno-budowlanej jako właściwego do rozpatrzenia sprawy pomimo, że organem właściwym do prowadzenia postępowania w sprawie robót budowlanych po rozpoczęciu robót i uchyleniu pozwolenia na budowę jest organ nadzoru budowlanego, d) art. 105 § 1 i 2 K.p.a. wobec bezprzedmiotowości decyzji Wojewody Mazowieckiego Nr 368/OPON/2022 z dnia 28.04.2022 r. jako wydanej po wykonaniu robót budowlanych w znacznym stopniu. Wskazując na naruszenie przepisów prawa materialnego zarzucono niewłaściwe zastosowanie lub błędna wykładnię: a) art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że przepis odnoszący się do uzyskania pozwolenia na rozpoczęcie robót budowlanych ma zastosowanie w niniejszej sprawie, pomimo, iż w dacie wydania zaskarżonej decyzji obiekt budowlany objęty decyzją został zrealizowany w znacznej części, b) art. 82 ust. 1 i art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez wskazanie organu administracji architektoniczno-budowlanej jako właściwego do rozpatrzenia sprawy pomimo, że organem właściwym do prowadzenia postępowania w sprawie robót budowlanych po uchyleniu pozwolenia na budowę jest organ nadzoru budowlanego, c) § 12 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w brzmieniu obowiązującym przed 8 lipca 2009 r. (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) na skutek nie "podciągnięcia" pod ten przepis prawa ustalonego stanu faktycznego, polegającego na tym, że loggia (balkon) planowanego budynku (na którą się wychodzi poprzez otwory okienne lub drzwiowe w ścianie umieszczonej 4 m od granicy działki) jest oddalona o 1,5 m (balustrada loggi o 1,7 m) od granicy z działki nr ew. [...] należącej do skarżących, podczas gdy minimalna odległość oddalenia loggi (balkonu) od granicy działki wynosi 2,7 m (4 m minus 1,3 m), d) § 206 ust. 1 w zw. z § 204 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) wobec: – pominięcia informacji projektanta dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia wskazującej na ryzyko uszkodzenia budynków sąsiednich (pkt 3.3. i 4.3 Projektu budowlanego - Informacja dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia), – zignorowania oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych wyroku NSA z dnia 4 marca 2014 roku sygnatura akt II OSK 2385/12, – nie uwzględnienia pkt 4 postanowienia Wojewody Mazowieckiego Nr 142/OPON/2021 z dnia 2 kwietnia 2021 roku w części dotyczącej uzupełnienia dokumentacji projektowej poprzez wykonanie ekspertyzy technicznej budynków sąsiednich. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiona została argumentacja, która w ocenie skarżącego kasacyjnie czyni podniesione względem wyroku zarzuty uzasadnionymi. W odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako "P.p.s.a."), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez S. G. nie ma usprawiedliwionych podstaw. W ocenie NSA, Sąd I instancji postąpił prawidłowo uznając, że zaskarżona decyzja nie naruszała przepisów prawa i zasadne było rozstrzygnięcie o uchyleniu decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji przy jednoczesnym orzeczeniu o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu inwestorowi pozwolenia na budowę wnioskowanej inwestycji z zachowaniem określonych w tej decyzji warunków. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia art. 153 P.p.s.a. bowiem wskazania co do dalszego prowadzenia postępowania zawarte w wyroku WSA w Warszawie z 17 marca 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 744/16 i wyroku NSA z 30 października 2018 r. sygn. akt II OSK 3195/17 odnosiły się do stanu prawnego obowiązującego w chwili wydawania decyzji Wojewody mazowieckiego z 10 lutego 2016 r. nr 20/O/2016, którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Otwockiego z 8 kwietnia 2009 r. nr 441/P/09 odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę w niniejszej sprawie. Wówczas obowiązywał art. 32 ust. 4a ustawy Prawo budowlane, który jednak utracił moc obowiązującą 19 września 2020 r. Stanowił on, że nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem przepisu art. 28 ust. 1. W orzecznictwie na gruncie tego przepisu wskazywano, że dotyczy on sytuacji bardziej kwalifikowanych i przez ustawodawcę piętnowanych - to jest takich, gdy inwestor dopuszcza się samowoli w ogóle nie posiadając pozwolenia na budowę. Mocą przytoczonego przepisu prawodawca chciał wykluczyć możliwość ubiegania się o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę dla obiektu, który w ogóle uprzednio nie uzyskał żadnego wymaganego pozwolenia. Chodzi przede wszystkim o uniknięcie kolizji pomiędzy procedurą pozwolenia a procedurą legalizacji, bowiem ta druga w odniesieniu do samowoli budowlanej powinna mieć pierwszeństwo i wyłączność (wyrok z 20 października 2020 r. sygn. akt II SA/Po 631/20). W innym wyroku tego samego sądu wskazano, że wykluczone jest orzekanie w każdym przypadku o pozwoleniu na budowę w stosunku do inwestycji rozpoczętej nielegalnie, niezależnie od tego na jakim znajduje się etapie (art. 32 ust. 4a p.b.), jak i w stosunku do inwestycji zakończonej, a zwłaszcza objętej pozwoleniem na użytkowanie, chociażby ta ostatnia była nawet zrealizowana legalnie na podstawie pozostającego jeszcze w obrocie, a później dopiero wyeliminowanego, pozwolenia na budowę (a contrario art. 37 ust. 2 pkt 2 p.b.) - wyrok WSA w Poznaniu z 11 marca 2020 r. sygn. akt II SA/Po 624/19. Konsekwencją stwierdzenia rozpoczęcia robót budowlanych nielegalnie przed uzyskaniem na nie pozwolenia lub zakończenia legalnych robót w sytuacji kiedy uchylone zostało dotychczasowe pozwolenie na budowę, jest to że organ administracji architektoniczno-budowlanej zobowiązany jest umorzyć postępowanie wszczętego w sprawie wydania pozwolenia na budowę. W związku z powyższym na kanwie tego przepisu uznawano, że skoro inwestor rozpoczął roboty budowlane - wydawanie decyzji uprawniającej do tych działań nie jest już możliwe - nie można bowiem w tej sytuacji wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie co do istoty. Postępowanie w sprawie dotyczącej wyrażenia zgody na przystąpienie do realizacji robót jest w takich okolicznościach bezprzedmiotowe. W tym stanie prawnym faktycznie organ architektoniczno-budowlany nie mógł prowadzić postepowania o pozwolenia na budowę ale musiał je umorzyć jako bezprzedmiotowe z art. 105 § 1 K.p.a. W konsekwencji postępowanie wszczynał organ nadzoru budowlanego, który orzekał w zakresie legalizacji takiej inwestycji. W takim zakresie i duchu pozostawały wskazania do prowadzenia postępowania wydane w niniejszej sprawie wyroki WSA z 2017 r. i NSA z 2018 r. Niemniej jednak kontrolowana decyzja Wojewody Mazowieckiego z 28 kwietnia 2022 r. została wydana w stanie prawnym, w którym art. 32 ust. 4a ustawy Prawo budowlane już nie obowiązywał, albowiem został uchylony ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471), która weszła w życie od 19 września 2020 r. Art. 153 P.p.s.a. stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Wynika z tego, że związanie Sądu oceną prawną i wskazaniami dalszego postępowania wyrażonymi w poprzednio wydanych wyrokach obowiązuje organ i Sądy jeśli przepisy prawa nie uległy zmianie. Skoro art. 32 ust. 4a ustawy Prawo budowlane w chwili wydawania zaskarżonej decyzji nie obowiązywał, to trudno mówić o związaniu organów czy Sądu I instancji poprzednio wydanymi wyrokami. W konsekwencji tego konieczność umorzenia postępowania o pozwolenie na budowę z racji wykonania legalnie części inwestycji na podstawie następnie uchylonej decyzji o pozwoleniu na budowę zniknęła i organ wydawał pozwolenie na budowę dla całości inwestycji w tym tej już w części zrealizowanej. Oceniał zatem całościowo czy zrealizowana już część nie narusza przepisów prawa oraz czy część pozostała do zrealizowania również ich nie naruszała. W związku z powyższym zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 153 P.p.s.a. należało uznać za bezzasadny. Podobnie należało ocenić zarzut naruszenia art. 105 § 1 i 2 K.p.a. Prowadzone przez organy architektoniczno-budowlane postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę nie było bezprzedmiotowe albowiem odpadł zakaz jego prowadzenia wynikający dotychczas z art. 32 ust. 4a ustawy Prawo budowlane. Zdaniem NSA, niezasadny jest także zarzut naruszenia przez Sąd art. 134 P.p.s.a. polegający na niedokonaniu pełnej kontroli zaskarżonej decyzji poprzez nie ustosunkowanie się przez Sąd do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji ma być kompletna i wystarczająca dla uznania, że rozstrzygnięcie zawarte w tej decyzji odpowiada prawu. Sąd ma odnieść się do zarzutów skargi ale nie jest zobowiązany odnosić się do wszelkich znajdujących się tam zarzutów, zwłaszcza tych które nie miały znaczenia dla zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. Jak wynika z treści zaskarżonego wyroku i jego uzasadnienia Sąd dokonał analizy dokumentacji projektowej, jej prawidłowości i kompletności stosownie do art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Szczegółowo zbadano zgodność inwestycji z zapisami obowiązującego na terenie inwestycji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie dopatrzono się niezgodności w tym zakresie. Inwestycja została uzgodniona bez uwag z rzeczoznawcą do spraw przeciwpożarowych, zaopiniowana bez zastrzeżeń pod względem zgodności z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wymaganiami ergonomii z rzeczoznawcą ds. BHP, oraz uzgodniona pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych bez zastrzeżeń z rzeczoznawcą ds. sanitarno-higienicznych. Obowiązki wynikające dla inwestora z art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane zostały spełnione. W ocenie NSA, nie doszło do naruszenia § 204 pkt 5 r.w.t. i § 206 r.w.t. Zgodnie z tym pierwszym przepisem wznoszenie budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego nie może powodować zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników tego obiektu lub obniżenia jego przydatności do użytkowania. Czyli należało wykluczyć, że takie zagrożenia zachodzą. Oczywiście można by było tego dokonać zlecając wykonanie ekspertyzy technicznej sąsiednich budynków na działce [...] ale nie jest to konieczne gdy osoba uprawniona, posiadając stosowne uprawnienia w powyższym zakresie np. projektant stwierdzi, że tego rodzaju zagrożenia w przypadku konkretnej inwestycji nie występują. Skoro 20 października 2012 r. został sporządzony z udziałem stron postępowania protokół lustracji budynków mieszkalnych na terenie sąsiednich względem inwestycji nieruchomości przy ul. [...] i [...] i ustalono w nim brak jakichkolwiek uszkodzeń elementów konstrukcji ścian i stropów, elementów wykończeniowych takie jak tynki ścian i sufitów, posadzek i elewacji, które mogłyby powstać w wyniku nierównomiernego osiadania, to tymże protokołem komisyjnie potwierdzono brak przesłanek, o których mowa w § 204 pkt 5 r.w.t. Ponadto na przyszłość strony zgodziły się na oznakowanie punktami kontrolnymi ścian zewnętrznych swoich budynków w celu monitorowania wpływu budowy na ich budynki mieszkalne. Ustalono, że wyniki kolejnych pomiarów będą okazywane im w miarę ich dokonywania. Ryzyko o jakim mowa w informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia zawartej w projekcie budowlanym tj. osuwania się gruntu na działce sąsiedniej, uszkodzenia sąsiednich budynków zostało wykluczone ale i podjęto działania zmierzające do wyprzedzającego wykrycia takich zagrożeń. Tym samym bez konieczności przeprowadzenia ekspertyzy na istniejącym w 2012 r. etapie budowy inwestycji wykazano, że wskazywane w ww. przepisie ryzyka nie wystąpiły. Skoro tak to nieracjonalnym byłoby nakładanie na inwestora obowiązku sporządzenia ekspertyzy gdy nie ma ku temu rzeczywistych przesłanek. O braku konieczności wykonania ekspertyzy technicznej przed wydaniem pozwolenia na budowę wskazywano już na wcześniejszym etapie niniejszego postępowania. Jak informuje pełnomocnik inwestora w piśmie z 23 listopada 2021 r. będącym odpowiedzią na postanowienie Starosty Otwockiego z 31 maja 2021 r. znak: SAB.7351/1100/07-09 nakładające na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości i braków występujących w dokumentacji projektowej przedmiotowej inwestycji m.in. poprzez przedłożenie ekspertyzy technicznej budynków sąsiadujących z budową w celu zapewnienia im stanu bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania w wykonaniu postanowienia Wojewody Mazowieckiego z 2 kwietnia 2021 r. nr 142/OPON/2021, problem opracowania takiej ekspertyzy stanowił przedmiot oceny w wyroku WSA w Warszawie z 27 marca 2012 r, sygn. akt VII SA/Wa 2552/11, w którym oddalono skargę na decyzję ostateczną Wojewody Mazowieckiego z 5 września 2011 r. nr 332/11. Pełnomocnik cytuje stanowisko Sądu, z którego wynika że zarzut braku ekspertyzy na etapie przed uzyskaniem pozwolenia na budowę pozostawał bez wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji. Sąd stwierdza, że: "W projekcie bowiem – w części dotyczącej wniosków i zaleceń wskazuje się na warunki geotechniczne oraz uzbrojenie terenu w ulicy oraz przedstawione są zalecenia umocnienia ścian wykopu obudową zabezpieczającą przed przemieszczaniem się mas ziemnych oraz wykonanie prac ziemnych pod nadzorem geotechnika." Dalej Sąd podnosi, że "Skarżący nie przytoczyli żadnych konkretnych zarzutów, nie wykazali w czym upatrują realne zagrożenie dla bezpieczeństwa i stabilności ich budynków, nie wskazali które z jednostek redakcyjnych § 204 i § 206 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. zostały naruszone zaskarżona decyzją i na czym to naruszenie polegało." Pełnomocnik stwierdził, że prowadząc legalnie budowę na podstawie udzielonego mu pozwolenia, które nie zostało uchylone (do dnia 4 marca 2014 r.) w Dzienniku Budowy znajduje się wpis, że firma [...] Sp. z o.o. wykonała wykopy na podstawie "Projektu wykonawczego palisady i obudowy berlińskiej z 10 października 2012 r. opracowanego przez [...], która uwzględniała m.in. dokumentację geotechniczną [...] (projekt wykonawczy zał, nr 2). Podczas wykonywania tych wykopów sporządzony został protokół lustracji sąsiadujących z inwestycją budynków, który potwierdził brak jakichkolwiek uszkodzeń elementów konstrukcji oraz elementów wykończeniowych, które mogłyby powstać w wyniku ich nierównomiernego osiadania. Ponadto za zgodą właścicieli sąsiednich nieruchomości zamontowano na ich budynkach czujniki przemieszczeń poziomych. Raporty z 27 listopada 2012 r. i 8 stycznia 2013 r. nie wykazały żadnych istotnych przemieszczeń (nie większe od błędu granicznego). Czyli do dnia wykonania zabetonowania stropu nad parterem w dniu 22 marca 2013 r., na którym to etapie roboty zostały zatrzymane w związku z uchyleniem decyzji 4 marca 2014 r. nie było żadnych wskazań świadczących o utracie stabilności sąsiednich budynków i rzeczywistym zagrożeniu dla bezpieczeństwa. W ocenie NSA, Sąd I instancji biorąc pod uwagę powyższe okoliczności miał podstawy uznać, że sporządzenie ekspertyzy technicznej na potwierdzenie utraty stabilności sąsiednich budynków i zagrożenia ich bezpieczeństwa było zbędne. Dlatego też w braku ekspertyzy nie dopatrzył się naruszenia przez organy przepisów postępowania. Zdaniem NSA, to, że na przestrzeni lat prowadzonego postępowania organy zobligowały inwestora do przeprowadzenia takiej ekspertyzy nie prowadzi do wadliwości ostatecznej decyzji Wojewody Mazowieckiego z 22 kwietnia 2022 r. Sąd w zaskarżonym wyroku słusznie podzielił stanowisko organu, że obowiązku tego inwestor nie musiał dopełnić w znaczeniu dosłownym – przedłożyć taką ekspertyzę albowiem w dokumentacji sprawy znalazły się istotne dla wyjaśnienia kwestii zagrożeń wystąpieniem osuwań i przemieszczeń dla budynków sąsiednich dokumenty świadczące o braku podstaw do wymagania przedłożenia ekspertyzy. Sąd I instancji prawidłowo uznał, że wykonywanie ekspertyzy technicznej stanu istniejącego w sąsiedztwie inwestycji budynku poprzedzającej wybudowanie nowego budynku było niecelowe albowiem nie stwierdzono oddziaływania na te budynki wynikającego z wzniesienia nowego obiektu. Wobec tego zarzut braku wykonania ekspertyzy technicznej przed udzieleniem pozwolenia na budowę, oparty na podstawie § 206 ust. 1 w zw. z § 204 ust. 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych powiązany z procesowym zarzutem naruszenia art. 153 P.p.s.a., nie zasługiwał na uwzględnienie. Zauważyć należy, że jeśli stan ten ulegnie zmianie w trakcie prowadzenia budowy to nic nie stoi na przeszkodzie aby strony wnioskowały o przeprowadzenie takiej ekspertyzy na podstawie oględzin przeprowadzonych przez organ nadzoru budowlanego w zakresie kontroli bezpieczeństwa prowadzonych robót budowlanych. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie art. 28 ustawy Prawo budowlane miał zastosowanie w sprawie pomimo zrealizowania obiektu budowlanego w znacznej części albowiem ta wykonana cześć została zrealizowana na podstawie pozwolenia na budowę czyli legalnie zanim zostało ono uchylone. Nie ulega wątpliwości by dokończyć budowę inwestor musiał legitymować się pozwoleniem na budowę a zatem ponownie musiał uzyskać pozwolenia na całość inwestycji z uwagi na uchylenie decyzji poprzedniej. Nie został naruszony także art. 82 ust. 1 i art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez wydanie decyzji przez organ architektoniczno-budowlany zamiast organu nadzoru budowlanego albowiem w sytuacji uchylenia poprzedniej decyzji o pozwoleniu na budowę wniosek inwestora nie został rozpoznany a zatem należało od początku ocenić czy planowana inwestycja odpowiada wymogom z art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Zakaz prowadzenia postępowania o pozwolenia na budowę z art. 32 ust. 4a ustawy Prawo budowlane w chwili wydawania decyzji nie obowiązywał a zatem możliwe było przeprowadzenie postępowania przez organ architektoniczno-budowlany. Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd I instancji § 12 ust. 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych według stanu prawnego przed 8 lipca 2009 r,. (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Przepis ten stanowi, że okapy i gzymsy nie mogą pomniejszać odległości od granicy działki budowlanej, o których mowa w ust. 1, o więcej niż 0,8 m, natomiast części budynku, takie jak balkony, galerie, tarasy, schody zewnętrzne, pochylnie i rampy - o więcej niż 1,3 m. Z § 12 ust. 1 wynika z kolei ogólna zasada sytuowania budynków od granicy działki sąsiedniej. Nakazuje on sytuowanie budynków od tej granicy w odległości nie mniejszej niż: 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, (pkt 1); 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy (pkt 2). Wynika z tego, że gdy ma zastosowanie ogólna zasada (§ 12 ust. 1), to tarasy (loggie) mogą zmniejszać 4 m odległość budynku z oknami lub otworami drzwiowymi od granicy o nie więcej niż 1,3 m. Jednak w niniejszej sprawie taka ogólna zasada nie miała zastosowania bowiem projektant skorzystał z normy przewidzianej w § 12 ust. 4 pkt 1 tego rozporządzenia, zgodnie z którą Jeżeli na sąsiedniej działce w odległości od 1,5 m do 3 m od granicy istnieje budynek ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych albo wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku, dopuszcza się sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych w takiej samej odległości od tej granicy, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Sąd słusznie zauważył, że w projekcie (s. 4 Tom IA) jest informacja, że: "Od strony (strona południowa) dz. nr ew. [...] ścianę budynku usytuowano zgodnie z § 12 ust. 4 pkt 1 r.w.t. w odległości 1,5 m od granicy działki ze względu na to, że na dz. [...] znajduje się budynek usytuowany w takiej samej odległości od granicy. Ze względu na przepisy ochrony p. poż ściana ta będzie wykonana jako samonośna, bez otworów okiennych odporności REI 120." Dochowanie wymogu odległości 1,5 m od granicy działki sąsiedniej przez budynek inwestora obrazują dołączone do projektu rysunki wyjaśniające nr 1-3 oraz 1T i 2T strona 40-44 Tom IIA. Ponadto wskazują one odległość okien i tarasów od poszczególnych granic działki. Słusznie zauważył Sąd w zaskarżonym wyroku, że każdy z wymiarów dotyczący okien i drzwi w ścianie przylegającej do tarasu potwierdza odległość większą niż 4 m od granicy działki sąsiedniej. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd prawidłowo nie zgodził się z prezentowaną w skardze argumentacją skarżących. W istocie zaprezentowane przez skarżących rozumienie wskazanych przepisów r.w.t. wynikało z ich błędnej interpretacji oraz nie uwzględnienia sytuacji szczególnej przewidzianej § 12 ust. 4 pkt 1 r.w.t., która wystąpiła w niniejszej sprawie. Projektant skorzystał z rozwiązania przewidzianego w § 12 ust. 4 pkt 1 bowiem takie rozwiązanie przewidział ustawodawca. Nie można zatem czynić zarzutu, że w stanie faktycznym sprawy projekt sporządzono stosownie z obowiązującymi wówczas przepisami techniczno-budowlanymi. Słusznie podkreślono w wyroku, że ten przepis szczególny miał zastosowanie w pierwszej kolejności w miejsce zasady ogólnej z § 12 ust. 1 w zw. z § 12 ust. 5. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.