II OSK 1130/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Anna Żak po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. P., D. K. i D. K. od postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2024 r., sygn. akt VII SAWa 25/24 o odrzuceniu skargi D. K. w sprawie ze skargi K. P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 listopada 2024 r. nr 1878/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: odrzucić skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Warszawie postanowieniem z dnia 18 grudnia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 25/24, odrzucił skargę D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) z dnia 9 listopada 2024 r. nr 1878/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że K. P. i D. K. wniosły do WSA w Warszawie skargę na w/w postanowienie MWINB. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że D. K. nie posiadała legitymacji do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Wnosząca skargę nie była bowiem stroną postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżonym postanowieniem. Jak wynikało z akt sprawy D. K. nie została uznana przez organ orzekający w sprawie za stronę przedmiotowego postępowania zażaleniowego i nie zostało jej doręczone kwestionowane postanowienie organu. W tej sytuacji sąd wojewódzki stanął na stanowisku, że skarga wniesiona przez podmiot nie posiadający legitymacji do jej wniesienia, była niedopuszczalna i obligowała tenże sąd do jej odrzucenia. D. K., K. P. i D. K. zaskarżyły powyższe postanowienie WSA w Warszawie, wnosząc skargę kasacyjną podpisaną przez nie osobiście. W uzasadnieniu odnieśli do swojej sytuacji finansowej. Zakwestionowali również prowadzone w sprawie postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna D. K., K. P. i D. K. jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Na podstawie art. 173 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, z wyłączeniem wypadków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4 oraz art. 220 § 3 p.p.s.a., przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 18 grudnia 2024 r. Sąd odrzucił skargę D. K. w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., uznając ją za niedopuszczalną. Mając na uwadze podstawę rozstrzygnięcia tego postanowienia, jak również treść art. 173 § 1 p.p.s.a. należało uznać, że sąd pierwszej instancji prawidłowo pouczył adresata zaskarżonego postanowienia, czyli D. K., że zamierzając zaskarżyć to postanowienie powinna była wnieść skargę kasacyjną, zarazem udzielając stosownych pouczeń co do uwarunkowań związanych z takim środkiem odwoławczym (vide k. 45 i n. akt sprawy). W myśl art. 175 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Wymóg ten nie znajduje zastosowania jedynie w sytuacjach określonych w § 2 i 3 art. 175 p.p.s.a., której jednak nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Objęcie skargi kasacyjnej tzw. przymusem adwokacko-radcowskim oznacza, że brak sporządzenia jej przez jedną z osób opisanych w art. 175 p.p.s.a. wyklucza możliwość jej merytorycznego rozpatrzenia. Jest ona w takiej sytuacji niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na mocy art. 178 Ppsa. Zgodnie z art. 178 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną. Jak natomiast stanowi art. 180 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym odrzuci skargę kasacyjną, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny, albo zwróci ją temu sądowi w celu usunięcia dostrzeżonych braków. W przedmiotowej sprawie obydwie skarżące kasacyjnie osobiście sporządziły skargę kasacyjną od postanowienia WSA w Warszawie z dnia 18 grudnia 2025 r., mimo że są pozbawione zdolności postulacyjnej do dokonania tej czynności procesowej. Brak sporządzenia skargi kasacyjnej przez jedną z osób opisanych w art. 175 p.p.s.a jest brakiem, który nie podlega konwalidacji w trybie art. 49 p.p.s.a. i stanowi przyczynę niedopuszczalności skargi kasacyjnej. Skoro zaś wspomnianego braku nie dostrzegł sąd pierwszej instancji, to zaistniała przesłanka do odrzucenia skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 p.p.s.a. Dodatkowo należy wskazać, że w art. 178 p.p.s.a. przewidziano odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność ta może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą wówczas, gdy skarga kasacyjna wniesiona zostanie przez osobę niebędącej adresatem postanowienia, ponieważ skutki procesowe dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia - w tym przypadku wyłącznie D. K., a nie K. P., czy D. K.. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 180 w zw. z art. 178 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji