Sygnatura
II OSK 1126/24
II OSK 1126/24 - Wyrok NSA z 2024-10-16
Wynik
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 16 października 2024
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak sędzia del. WSA Anna Szymańska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Dolnośląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 stycznia 2024 r., sygn. akt I SAB/Wr 277/23 w sprawie ze skargi A. D. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej: WSA we Wrocławiu, sąd I instancji, sąd wojewódzki) wyrokiem z 11 stycznia 2024 r., sygn. akt I SAB/Wr 277/23, w wyniku rozpoznania skargi A. D. (dalej: cudzoziemiec, strona) na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda, organ, skarżący kasacyjnie) w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy: stwierdził, że Wojewoda dopuścił się bezczynności (pkt I), która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt III); zobowiązał organ do zakończenia postępowania w terminie 60 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz ze zwrotem akt (pkt II); zasądził zwrot kosztów postępowania (pkt IV); dalej idącą skargę oddalił (pkt V). Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Cudzoziemiec – obywatel Republiki Białorusi, wnioskiem z 3 stycznia 2023 r. (wpływ do organu 13 stycznia 2023 r.) wystąpił o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w celu połączenia z ojcem. Wobec braku aktywności organu strona złożyła ponaglenie z 31 maja 2023 r., następnie do WSA we Wrocławiu skargę z 1 czerwca 2023 r. na bezczynność Wojewody. Organ pismem z 19 czerwca 2023 r. m.in. wezwał do osobistego stawiennictwa w Urzędzie oraz uzupełnienia wniosku. Dalej, 21 czerwca 2023 r. zawiadomił o pozostawieniu ponaglenia bez rozpoznania. Zdaniem WSA we Wrocławiu skarga na bezczynność Wojewody w sprawie z wniosku skarżącego jest zasadna. Sąd I instancji mając na uwadze zakres przedmiotowy i podmiotowy ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 103; dalej: ustawa o pomocy), który został zakreślony w art. 1 ust. 1 i ust. 2 stwierdził, że przepisy tej ustawy nie mają zastosowania w postępowaniu prowadzonym przez Wojewodę w niniejszej sprawie. Przede wszystkim WSA we Wrocławiu ocenił, że art. 100d ustawy o pomocy nie znajduje zastosowania do wszystkich cudzoziemców. Po wtóre każdemu przysługuje prawo do rozpatrzenia jego sprawy bez zbędnej zwłoki i ograniczenie tego prawa jest uzasadnione jedynie w wypadku wystąpienia szczególnych okoliczności, co ma miejsce jedynie w wypadku obywateli Ukrainy. W tej sytuacji w/w przepisy nie blokują sprawy sądowej bezczynności Wojewody, w której podmiotem jest obywatel Białorusi. Następnie podniesiono, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte z momentem, w którym wpłynął wniosek cudzoziemca do Wojewody. Podkreślono, że z akt sprawy wynika, że pierwszą czynność zmierzającą do rozpoznania wniosku organ podjął dopiero 19 czerwca 2023 r., a więc po upływie 6 miesięcy (po wpłynięciu ponaglenia oraz skargi). Zatem stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności, naruszając zasady i terminy określone w art. 35 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.; dalej: k.p.a.) w zw. z art. 109 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2021 r. poz. 2354 ze zm.; dalej: u.o.c. lub ustawa o cudzoziemcach), art. 36 oraz art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 k.p.a., a w konsekwencji art. 6 i 7 k.p.a. Z uwagi na brak aktu kończącego postępowanie sąd I instancji zobowiązał organ do załatwienia sprawy. Mając na uwadze okoliczności sprawy uznano, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. WSA we Wrocławiu odstąpił od przyznania na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej, uwzględniając krótki okres zwłoki. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Wojewoda, zaskarżając go w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: 1. art. 149 § 1 pkt 1 i 3, art. 149 § 1a i art. 149 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 100c ust. 4 w zw. z art. 100c ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy poprzez stwierdzenie bezczynności organu "z rażącym naruszeniem prawa i przyznanie stronie skarżącej od Wojewody sumy pieniężnej w sytuacji", gdy zgodnie z art. 100c ust. 4 wskazanej wyżej ustawy zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, zaś zgodnie z art. 100c ust. 3 pkt 1 i 2 wskazanej wyżej ustawy w okresie do dnia 31 grudnia 2022 r. przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się oraz organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za nie wydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa; 2. art. 149 § 1 pkt 1 i 3, art. 149 § 1a i art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 100d ust. 4 w zw. z art. 100d ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy poprzez stwierdzenie bezczynności organu "z rażącym naruszeniem prawa i przyznanie stronie skarżącej od Wojewody sumy pieniężnej w sytuacji", gdy zgodnie z art. 100d ust. 4 wskazanej wyżej ustawy zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, zaś zgodnie z art. 100d ust. 3 pkt 1 i 2 wskazanej wyżej ustawy w okresie do dnia 4 marca 2024 r. przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się oraz organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Jednocześnie skarżący kasacyjnie oświadczył, że zrzeka się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez NSA. Skarga kasacyjna Wojewody jest usprawiedliwiona. Jako zasadne należało uznać zarzuty naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 i 3, art. 149 § 1a w zw. z art. 100d ust. 1 i 4 w zw. z art. 100d ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy. Kluczowe stwierdzenie sądu wojewódzkiego, że art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy nie znajdują zastosowania do wszystkich cudzoziemców (tutaj skarżący jest obywatelem Białorusi), lecz tylko do obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium RP w związku z konfliktem zbrojnym - jest błędne i w konsekwencji skutkowało nieuprawnionym zastosowaniem w tej sprawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a. Obowiązywał bowiem wskazany przez Wojewodę art. 100d ustawy o pomocy, który w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy tamował rozpoczęcie biegu terminu na jej załatwienie (art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o pomocy), a przede wszystkim uniemożliwiał wywodzenie środków prawnych dotyczących bezczynności (art. 100d ust. 4 ustawy o pomocy). W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że z dniem 15 kwietnia 2022 r. weszła w życie regulacja wkraczająca w bieg terminów załatwiania spraw administracyjnych dotyczących legalizowania pobytu cudzoziemców na terytorium RP, wprowadzona ustawą z 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 830), mocą której (art. 1 pkt 44) dodano do ustawy o pomocy art. 100c. Zgodnie z art. 100c ust. 1 ustawy o pomocy w okresie do 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących: 1) udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, 2) zmiany: a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji, 3) cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej – w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Następnie cytowana treść art. 100c ustawy o pomocy została powtórzona na kolejny okres – tj. do 24 sierpnia 2023 r. – poprzez dodanie nowego przepisu z dniem 28 stycznia 2023 r., ale z mocą wsteczną od 1 stycznia 2023 r., tj. art. 100d ustawy o pomocy (art. 1 pkt 32 ustawy z 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 185)). Wskazany termin obowiązywania omawianych przepisów został kolejno przedłużony do 4 marca 2024 r. (art. 12 pkt 5 ustawy z 14 kwietnia 2023 r. o zmianie nazw uczelni służb państwowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej, ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2023 r. poz. 1088). Rodzaj spraw, w których bieg terminów na ich załatwienie nie rozpoczyna się, a wszczęty ulega zawieszeniu został utrzymany i obejmuje zezwolenie na pobyt czasowy (art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o pomocy). Przy czym przepisem relewantnym dla sprawy jest jedynie art. 100d ustawy o pomocy i ta norma wyłączyła zastosowanie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a. Skarżący złożył bowiem wniosek w dniu 13 stycznia 2023 r. Z dniem zaś 1 stycznia 2023 r. wszedł w życie przepis art. 100d ustawy o pomocy, który w sprawie m.in. zezwolenia na pobyt czasowy tamował rozpoczęcie biegu terminu na załatwienie tej sprawy (art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o pomocy), a przede wszystkim uniemożliwiał wywodzenie środków prawnych dotyczących bezczynności i przewlekłości (art. 100d ust. 4 ustawy o pomocy). Jak bowiem wynika z art. 36 pkt 1 lit. e ustawy z 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 185), wprowadzona w pkt 32. nowelizacja polegająca na dodaniu art. 100d weszła w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z mocą od dnia 1 stycznia 2023 r. Tym samym w tym konkretnym stanie faktycznym obejmującym okres od 13 stycznia 2023 r. adekwatnym przepisem, który powinien zostać wskazany w skardze kasacyjnej jest jedynie art. 100d ustawy o pomocy. Oznacza to bezprzedmiotowość zarzutu skargi kasacyjnej w pkt 1. W świetle zarzutu skargi kasacyjnej sformułowanym w pkt 2. kluczowym zagadnieniem jest zakres podmiotowy zastosowania art. 100d ustawy o pomocy. WSA we Wrocławiu w zaskarżonym wyroku przyjął bowiem, że przepisy powyższe dotyczą wyłącznie obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium RP z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa. Natomiast Wojewoda twierdzi, że przepisy te odnoszą się do wszystkich cudzoziemców, którzy wnioskują o zalegalizowanie pobytu w oparciu o formy wymienione w tym przepisie i zdaniem NSA stanowisko to jest prawidłowe. Oznacza to, że zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach dotyczących m. in. udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy lub ich dokonywanie z opóźnieniem w okresie obowiązywania tych przepisów nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, jak przede wszystkim przepis ten skutkuje tym, że bieg terminów na załatwienie sprawy nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu. Stanowisko, że przepisy art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców – niezależnie od ich obywatelstwa, a nie tylko tych, których pobyt w Polsce jest wywołany wojną w Ukrainie, o których mowa w art. 2 ust. 1 tej ustawy jest ugruntowane w orzecznictwie NSA (zob. wyroki: z 13 lutego 2024 r. sygn. akt II OSK 2362/23, z 7 maja 2024 r. sygn. akt II OSK 1286/23, z 16 maja 2024 r. sygn. akt II OSK 2424/23, z 8 maja 2024 r. sygn. akt II OSK 1551/23, z 27 czerwca 2024 r. sygn. akt II OSK 2608/23 i II OSK 2194/23, z 25 lipca 2024 r. sygn. akt II OSK 468/24 i II OSK 599/24, z 11 września 2024 r. sygn. akt II OSK 762/24, z 23 września 2024 r. sygn. akt II OSK 1129/24). Mający zastosowanie w niniejszej sprawie przepis art. 100d ust. 1 ustawy o pomocy zezwolił na czasowe, od wejścia w życie, tj. od 1 stycznia 2023 r. do 4 marca 2024 r. wstrzymanie biegu terminu na załatwienie spraw dotyczących m. in. udzielenia cudzoziemcom zezwolenia na pobyt czasowy w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę. Innymi słowy bieg tego terminu nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Jak przyjął NSA we wskazanym wyżej wyroku z 13 lutego 2024 r. sygn. akt II OSK 2362/23 analiza literalna brzmienia art. 100c i 100d powinna być zestawiona z celem wprowadzenia tych przepisów. Wykładnia omawianej regulacji – wbrew zasadom techniki prawodawczej określonym w § 3 ust. 2 i 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2016 r., poz. 283; dalej: "z.t.p.") – nie może opierać się wyłącznie na jej umiejscowieniu w konkretnym akcie prawnym, dotyczącym obywateli Ukrainy. Ustawa o pomocy oraz ustawa z 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw - zostały niewątpliwie uchwalone w celu stworzenia szczególnej regulacji prawnej zapewniającej doraźną podstawę prawną do legalnego pobytu i pomocy obywatelom Ukrainy, którzy w wyniku działań wojennych zostali zmuszeni do opuszczenia kraju pochodzenia. Na etapie prac w Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych przyjęto, że pomimo zawarcia w akcie prawnym dotyczącym określonej sytuacji faktycznej odnoszącej się do agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę, przepisy dodane do ustawy o pomocy mają jednak dotyczyć wszystkich cudzoziemców. Przyczyną wprowadzenia takiego przepisu była ówczesna trudna sytuacja wojewodów, którzy mieli bardzo dużo zadań w związku w przyjęciem obywateli Ukrainy wjeżdżających na terytorium RP w związku z wybuchem wojny i przed którymi dodatkowo toczyło się wiele spraw administracyjnych – nie tylko obywateli Ukrainy, ale też pozostałych cudzoziemców. Zawieszenie biegu terminów miało dać im możliwość rozpatrzenia w rozsądnych terminach toczących się spraw (zob. pełny zapis przebiegu posiedzenia Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych nr 111 z 7 kwietnia 2022 r. – na stronach sejmowych). Oznacza to, że celem wnioskodawcy (a był to rządowy projekt ustawy nowelizującej specustawę ukraińską – druk nr 2147) było wprowadzenie rozwiązań regulujących bieg terminów określonych kategorii spraw dotyczących wszystkich cudzoziemców, a nie tylko obywateli Ukrainy objętych ustawą o pomocy. Taka wykładnia odnosi się także do kolejnej zmiany ustawy o pomocy, wprowadzającej nowy przepis, tj. art. 100d, a także kolejnych nowelizacji tego przepisu, bowiem jego konstrukcja oraz brzmienie jest analogiczne. Poza kwestią celu wprowadzenia omawianego przepisu oraz pomijając prawidłowość zastosowania się do zasad techniki prawodawczej, na przyjętą wykładnię art. 100d ustawy o pomocy wskazuje także wykładnia językowa wynikająca z odczytania w kontekście innych przepisów ustawy o pomocy. Przede wszystkim w normie tej mówi się o "cudzoziemcu", bez wskazania jego obywatelstwa, a nie np. "obywatelu Ukrainy". Skoro ustawa o pomocy nie wprowadza odrębnej – na potrzeby tej ustawy – definicji legalnej pojęcia "cudzoziemiec", należy uznać, że jest to pojęcie tożsame z cudzoziemcem, o którym mowa w art. 3 pkt 2 u.o.c., czyli osobą, która nie posiada obywatelstwa polskiego. Zauważyć należy, że dodany nowelizacją z 8 kwietnia 2022 r. art. 100a, w ust. 1 wprost odsyła do pojęcia cudzoziemca, o którym mowa w art. 2 ust. 1 lub 2 decyzji wykonawczej Rady (UE) 2022/382 z 4 marca 2022 r. stwierdzającej istnienie masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy w rozumieniu art. 5 dyrektywy 2001/55/WE i skutkującej wprowadzeniem tymczasowej ochrony (Dz. Urz. U.E. L 71 z 4.3.2022, str. 1-6), czyli kategorii wysiedleńców, którzy musieli opuścić Ukrainę począwszy od 24 lutego 2022 r. w następstwie inwazji wojskowej rozpoczętej w tym dniu przez rosyjskie siły zbrojne. Takiego ograniczenia nie zawiera art. 100c oraz wprowadzony potem art. 100d ustawy o pomocy. Takie rozumienie pojęcia "cudzoziemiec", jak przedstawione wyżej, jest spójne z szerokim zakresem spraw, których dotyczy art. 100d ustawy o pomocy. Znaczna część tych spraw nie ma bowiem jakiegokolwiek związku z pomocą udzielaną obywatelom Ukrainy w związku z wojną – np. zezwolenia na pobyt stały czy cofnięcia posiadanych już zezwoleń. Zauważyć trzeba, że w odniesieniu do wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE jednym z warunków udzielenia takiego zezwolenia jest – zgodnie z art. 211 ust. 1 u.o.c. – legalny i nieprzerwany pobyt na terytorium RP co najmniej przez 5 lat bezpośrednio przed złożeniem wniosku. Jeśli zatem przyjąć, że przepis art. 100c, a potem 100d ustawy o pomocy dotyczył wyłącznie osób przybyłych do RP w związku z działaniami wojennymi w Ukrainie, to żadna z tych osób nie byłaby uprawniona do skutecznego złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Warunkiem bowiem materialnym złożenia takiego wniosku był uprzedni wieloletni pobyt na terytorium RP. Omawiany przepis dotyczy zatem każdego cudzoziemca w rozumieniu art. 3 pkt 2 u.o.c., który inicjuje jedno z postępowań (udzielenia, zmiany, cofnięcia zezwolenia) wymienionych w art. 100d ust. 1 ustawy o pomocy. Oznacza to, że WSA we Wrocławiu naruszył w/w przepis poprzez niezastosowanie w niniejszej sprawie bezczynności Wojewody. W konsekwencji doszło do naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 i 3, i art. 149 § 1a p.p.s.a. poprzez stwierdzenie bezczynności, oceny jej jako takiej, która nie narusza rażąco prawa i zobowiązania do załatwienia sprawy. Jako natomiast bezprzedmiotowy NSA uznał zarzut naruszenia art. 149 § 2 p.p.s.a. bowiem tego przepisu WSA we Wrocławiu nie zastosował, gdyż skarga została oddalona w zakresie wnioskowanej w skardze sumy pieniężnej (pkt V. wyroku). Jako nie znajdujący potwierdzenia w zaskarżonym wyroku należało także uznać zarzut skargi kasacyjnej, że bezczynność została zakwalifikowana przez sąd wojewódzki jako rażąco naruszająca prawo. Niemniej powyższe wady skargi kasacyjnej pozostają bez wpływu na wynik sprawy. Sąd wojewódzki bowiem nie dokonał prawidłowej oceny skargi na bezczynność. Biorąc pod uwagę datę złożenia wniosku (w okresie, w którym nastąpiło wstrzymanie rozpoczęcia biegu terminu dla załatwienia takiej sprawy) oraz datę wyrokowania stwierdzić należało, że zaprzestanie czynności czy dokonywanie ich z opóźnieniem nie mogło stanowić przesłanki do wywiedzenia skargi na bezczynność (art. 100d ust. 4 ustawy o pomocy). Skarżący złożył wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy w dniu 13 stycznia 2023 r., kiedy obowiązywał art. 100d ust. 1 ustawy o pomocy oraz art. 112a u.o.c. Zgodnie z art. 112a ust. 1 u.o.c. decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. Sposób liczenia biegu tego terminu określa art. 112a ust. 2 u.o.c. Bezczynność w ujęciu definicji legalnej to stan, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych. Takim przepisem szczególnym jest art. 112a ust. 1 i 2 u.o.c. Niemniej jednak z mocy art. 100d ust. 1 ustawy o pomocy bieg terminu na załatwienie sprawy wyznaczony w w/w przepisach u.o.c. nie rozpoczął się, niezalenie od tego, czy skarżący wykonałby czynności, od których art. 112a ust. 2 u.o.c. uzależnia bieg terminu. Przy czym oczywiście skutki działania art. 100d ustawy o pomocy nie rozciągają się na stosowanie przez organ przepisów prawa materialnego. Organ bowiem jest uprawniony do prowadzenia postępowania, podjęcia czynności, aby strona wypełniła warunki do rozpoczęcia biegu terminu załatwienia sprawy (art. 112a ust. 2 u.o.c.), a dalej - aby składała wymagane przez ustawę o cudzoziemcach dokumenty na wykazanie zasadności wniosku. Przepis art. 100d ust. 1 należy powiązać z art. 100d ust. 4 ustawy o pomocy. Brak podstawy wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, o jakiej mowa w art. 100d ust. 4 ustawy o pomocy, należy bowiem jedynie wiązać z niemożnością wydania orzeczenia przez sąd administracyjny stwierdzającego bezczynność wojewody (vide wyrok NSA z 13 lutego 2024 r. sygn. akt II OSK 638/23). Taka skarga podlega zatem oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z tych wszystkich względów uznając, że zarzuty skargi kasacyjnej są uzasadnione, NSA uchylił zaskarżony wyrok oraz uznając, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, na podstawie art. 188 p.p.s.a. rozpatrzył skargę na bezczynność Wojewody. Uznając ją za bezzasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a. ją oddalił. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie 207 § 2 p.p.s.a., mając na uwadze poważne rozbieżności w wykładni zakresu podmiotowego art. 100d ustawy o pomocy, jakie ujawniły się w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 23 maja 2024
- Symbol z opisem
- 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 658
- Hasła tematyczne
- Administracyjne postępowanie Cudzoziemcy
- Skarżony organ
- Wojewoda
- Sędziowie
- Andrzej Wawrzyniak Anna Szymańska /sprawozdawca/ Jerzy Siegień /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
art. 100d · Dz.U. 2022 poz. 583
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny