II OSK 1073/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku T. O. o wykładnię postanowienia o kosztach zawartego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OSK 1073/20 w sprawie ze skargi kasacyjnej T. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 lutego 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 965/19 w sprawie ze skargi T. O. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 sierpnia 2019 r., nr WOA.7721.63.2019.PJ w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić wniosek o wykładnię postanowienia o kosztach z pkt 2 wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OSK 1073/20

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 12 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OSK 1073/20, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej T. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 lutego 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 965/19 w sprawie ze skargi T. O. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 sierpnia 2019 r., nr WOA.7721.63.2019.PJ w przedmiocie nakazu rozbiórki, na podstawie art. 188 P.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w pkt 1 wyroku uchylił zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie z dnia 18 lutego 2019 r. nr NB.7355.11.2017 zaś w pkt 2 wyroku na podstawie art. 206 i art. 207 § 2 P.p.s.a. odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego. W piśmie z dnia 22 maja 2023 r. (nadanym 23 maja 2023 r. i doręczonym 25 maja 2023 r.) pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z "wnioskiem o rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści uzasadnienia wyroku i postanowienia odmawiającego sprostowania sentencji wyroku". W uzasadnieniu tego wniosku pełnomocnik powołuje się na art. 158 P.p.s.a. i wnosi o wyjaśnienie z jakiego powodu NSA odstąpił od zasądzenia zwrotu jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego zarówno za I jak i za II instancję. Pełnomocnik podkreśla, że NSA w uzasadnieniu wyroku w ogóle nie wyjaśnił dlaczego odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego w całości zarówno za I , jak i za II instancję (art. 206 i art. 207 § 2 P.p.s.a.). Sąd nie wyjaśnił dlaczego przedmiotowa sprawa jest przypadkiem szczególnym, który uprawniał NSA do odstąpienia od zasądzenia wszelkich kosztów postępowania jakie poniósł skarżący (minimum 1.587 zł przy uwzględnieniu minimalnej stawki wynagrodzenia: 500+17+480+100+250+240). Pełnomocnik wskazał, że zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać miedzy innymi podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia jest jedną z najistotniejszych części uzasadnienia orzeczenia. Ma być ono dla strony skarżącej źródłem informacji o sposobie rozumowania Sądu i poznania racji, które stały za takim a nie innym rozstrzygnięciem. Tymczasem z uzasadnienia wyroku w żaden sposób nie wynika dlaczego w przedmiotowej sprawie NSA zastosował art. 206 i art. 207 pkt 2 P.p.s.a. Pełnomocnik wskazuje, że wyjaśnienie powyższej kwestii jest istotne bowiem skarga kasacyjna została uwzględniona w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek o wykładnię nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że stosownie do art. 166 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a."), do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy o wyrokach, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zatem odnośnie do zawartego w pkt 2 wyroku NSA rozstrzygnięcia o kosztach postępowania będącego w istocie postanowieniem o kosztach sądowych można stosować instytucję wykładni wyroku z art. 158 P.p.s.a. Zgodnie z art. 158 P.p.s.a., sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości, co do jego treści. W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające dokonanie wykładni, wskazane w art. 158 P.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, sąd może wydać postanowienie, w którym rozstrzygnie o wątpliwościach, co do treści wydanego orzeczenia, jednakże, jedynie w przypadku, kiedy strona we wniosku sprecyzuje te wątpliwości poprzez wskazanie niezrozumiałego fragmentu orzeczenia (por. J.P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2006, str. 344). Uwzględnienie wniosku o wykładnię orzeczenia może nastąpić tylko wówczas, gdy istnieje rzeczywista wątpliwość co do stanowiska sądu zawarta w rozstrzygnięciu lub uzasadnieniu, ewentualnie gdy treść orzeczenia jest niejasna. To na stronie wnioskującej o wykładnię orzeczenia spoczywa obowiązek wykazania, które konkretne elementy tego orzeczenia są dla niej niezrozumiałe, bądź nasuwają określone wątpliwości i dlaczego. Podkreślić należy, że wyjaśnienie wątpliwości nie może przy tym prowadzić do nowej oceny stanu faktycznego lub prawnego, ani powodować zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia. Wniosek o wykładnię orzeczenia nie może także zmierzać do polemiki ze stanowiskiem sądu, czy wyjaśniania znaczenia użytych w uzasadnieniu orzeczenia słów. Konieczność dokonania wykładni orzeczenia zachodzi zatem wówczas, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, który może budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu jego wykonania. Jak wynika ze złożonego przez T. O. wniosku wątpliwości jego budzi rozstrzygnięcie NSA zawarte w pkt 2 sentencji wyroku z 12 kwietnia 2023 r., sygn.. akt II OSK 1073/20 w zakresie orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania sądowego bowiem w jego ocenie uzasadnienie wyroku nie zawiera wyjaśnienia podstawy prawnej z art. 206 i art. 207 § 2 P.p.s.a. tj. dlaczego przedmiotowa sprawa jest przypadkiem szczególnym, który uprawniał Sąd do odstąpienia od zasądzenia wszelkich kosztów postępowania jakie poniósł skarżący, zważywszy na fakt, że Sąd uwzględnił skargę kasacyjną w całości i uchylił zaskarżony wyroku, zaskarżoną decyzje oraz poprzedzająca ją decyzję PINB w Krotoszynie z 18 lutego 2019 r. nr NB.7355.11.2017. Z powyższego wynika, że wątpliwości skarżącego nie budzi same rozstrzygnięcie o kosztach sądowych z pkt 2 sentencji wyroku poprzez odstąpienie od ich zasądzenia w całości bo stwierdzenie takie jest dla niego zrozumiałe (brak zasądzenia kosztów sądowych dla skarżącego). Skutki takiego orzeczenia także nie budzą wątpliwości bo rozumie on, że wobec tego nie otrzyma zwrotu kosztów postępowania sądowego, które poniósł w sprawie. Skarżący kasacyjnie chce poznać motywy takiego rozstrzygnięcia bowiem nie widzi podstaw do uznania, że zakończona sprawa była szczególnym przypadkiem z powodu którego sąd miał prawo odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości. Zatem uznać należy, że pkt 2 wyroku, którego skarżący domaga się wykładni jest dla niego jasny i zrozumiały, nie jest niejednoznaczny lub dotknięty zawiłością, która utrudnia ustalenie sensu rozstrzygnięcia sprawy lecz nie zna jego motywów. Wobec tego stwierdzić należy, że nie ma podstaw do dokonywania wykładni wyroku albowiem orzeczenie o odstąpieniu od zwrotu kosztów postępowania sądowego w całości jest w istocie swej klarowne i nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości odnośnie jego rozumienia. Wobec tego nie było podstaw do dokonania wykładni postanowienia o kosztach sądowych zawartego w pkt 2 przedmiotowego wyroku. Wskazać należy, że wykładnia z art. 158 P.p.s.a. nie może zmierzać do zmian merytorycznych uzasadnienia polegających na jego reinterpretacji czy poszerzenia go o inne elementy istotne zdaniem wnioskodawcy (postanowienie NSA z 4.02.2005 r., OZ 1312/04, niepubl.). Podobnie wypowiedział się NSA w postanowieniu z 19.03.2014 r., II OW 67/13, LEX nr 1447283, podnosząc w jego uzasadnieniu, że niedopuszczalne jest w ramach instytucji określonej w art. 158 P.p.s.a. domaganie się przez stronę wyjaśnienia przez sąd powodów zajętego w sprawie stanowiska, które legło u podstaw rozstrzygnięcia, poprzez dodatkowe rozwinięcie argumentacji uzasadnienia orzeczenia, skoro postępowanie w sprawie zostało już zakończone. Wykładnia wyroku nie może bowiem prowadzić do uzupełnienia podjętego rozstrzygnięcia przez poszerzenie go o inne elementy ani też nie może formułować przez sąd dodatkowych motywów rozstrzygnięcia lub modyfikacji motywów poprzednio wskazanych. Jej przedmiot stanowić mogą jedynie rzeczywiste wątpliwości co do istoty rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia, a nie udzielanie odpowiedzi na kreowane przez stronę pytania. Wyjaśnienie zatem co stanowiło podstawę do odstąpienia od zasądzenia kosztów postępowania sądowego w przedmiotowej sprawie nie mieści się w zakresie wykładni wyroku z art. 158 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 158 P.p.s.a. w zw. z art. 166 P.p.s.a. i art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.