II OSK 1069/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku o wyłączenie sędziego NSA Roberta Sawuły od orzekania w sprawie ze skargi kasacyjnej A. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 grudnia 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 1259/23 w sprawie ze skargi A. C. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 7 sierpnia 2023 r. znak: WI-VI.7821.1.10.2022.JB w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie sędziego NSA Roberta Sawuły od orzekania w sprawie o sygn. akt II OSK 1069/24.

Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 1259/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę A. C. (dalej zwany skarżącym) na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 7 sierpnia 2023 r. znak: WI-VI.7821.1.10.2022.JB w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący. Przewodnicząca Wydziału II Izby Ogólnoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego zarządzeniem z dnia 9 października 2024 r. skierowała do rozpoznania na rozprawie w dniu 14 stycznia 2025 r. sprawę ze skargi kasacyjnej, sygn. akt II OSK 1069/24. Jako skład orzekający wyznaczeni zostali: sędzia NSA Robert Sawuła, jako przewodniczący, sędzia NSA Paweł Miładowski (sprawozdawca), oraz sędzia NSA Piotr Broda, a także sędzia zastępca: sędzia NSA Wojciech Mazur. Pismem z dnia 13 stycznia 2025 r. skarżący wniósł o wyłączenie sędziego NSA Roberta Sawuły od rozpoznania skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że istnieją okoliczności, które wywołują uzasadnioną wątpliwość co bezstronności sędziego w niniejszej sprawie, na zasadzie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej zwanej P.p.s.a.). Ponadto wniósł o odroczenie rozprawy do czasu rozpoznania wniosku. W uzasadnieniu wskazał, że z oświadczenia o stanie majątkowym sędziego z dnia 23 kwietnia 2024 r. wynika, że sędzia wraz z żoną i innymi członkami rodziny zawarł umowę deweloperską z "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w W., na podstawie której zobowiązał się partycypować w kosztach budowy lokalu mieszkalnego z miejscem postojowym. Zdaniem skarżącego podmiotem bezpośrednio zainteresowanym rozstrzygnięciem sprawy jest deweloper P. 1. Spółka Komandytowa, wcześniej P. 2 Spółka komandytowa. Ponadto podniósł, że pomiędzy deweloperem zainteresowanym wynikiem rozstrzyganej sprawy, jak i Prezesem Zarządu J. B. a sędzią istnieje związek osobowo - kapitałowy. W dniu 14 stycznia 2025 r. sędzia NSA Robert Sawuła złożył oświadczenie, w którym wskazał, że nie istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w tej sprawie na podstawie art. 19 P.p.s.a. Sędzia wyjaśnił, że jest współwłaścicielem lokalu mieszkalnego nabytego od dewelopera "[...]" Sp. z o. o., której prezesem, jak wynika to z danych KRS jest J. B. Sędzia wskazał, że nie są mu znane powiązania między J. B., a P.2 Spółką komandytową. Wyjaśnił, że jego kontakt z reprezentantem "[...]" sp. z o. o. miał charakter incydentalny, związany był z zawarciem aktu notarialnego nabycia lokalu mieszkalnego, ujawnionym w oświadczeniu majątkowym. Sędzia oświadczył, że nie utrzymuje żadnych innych kontaktów z deweloperem, od którego on i członkowie jego rodziny nabyli lokal mieszkalny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego stanowi procesową gwarancję bezstronności sądu w konkretnym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się do eliminowania wszelkich przyczyn, mogących skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu sprawy (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 20 lipca 2004 r., sygn. akt SK 19/02 (OTK-A 2004 Nr 7, poz. 67). Przepisy ustawy normującej postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej (P.p.s.a.) różnicują zasady wyłączania sędziego w zależności od charakteru przesłanek, które mają stanowić podstawę tego wyłączenia. Na podstawie art. 19 P.p.s.a. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przepis ten dotyczy sytuacji, w której okoliczności danego postępowania przemawiają za uznaniem, że w danej sprawie możliwe jest zagrożenie bezstronności i obiektywizmu orzekania. Wątpliwości co do bezstronności sędziego, w rozumieniu art. 19 P.p.s.a., muszą być każdorazowo odnoszone do konkretnego sędziego w danej sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący we wniosku o wyłączenie sędziego NSA Roberta Sawuły nie wskazał okoliczności, które mogłyby stanowić przesłankę uzasadniającą jego wyłączenie od orzekania w sprawie. Sam zarzut braku bezstronności, oparty na subiektywnym przekonaniu skarżącego, że sędzia NSA Robert Sawuła utrzymuje kontakty z deweloperem oraz Prezesem "[...]" sp. z o. o. – J. B. nie jest wystarczający do wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 P.p.s.a. Argumentacja wniosku nie wskazuje na istnienie po stronie sędziego okoliczności, które w sposób obiektywny budzą wątpliwości co do jego bezstronności podczas orzekania w tej konkretnej sprawie. Dla uznania zasadności wniosku nie jest wystarczająca sama okoliczność zawarcia aktu notarialnego nabycia przez sędziego lokalu mieszkalnego w budynku wybudowanym przez tego dewelopera. Podkreślić nadto trzeba, że wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 P.p.s.a. ma zapewnić obiektywizm sądu, nie może więc być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów. W konsekwencji, nie może służyć umożliwieniu stronie wybierania składów sędziowskich według jej subiektywnego odczucia (por. postanowienia NSA: z 8 maja 2009 r. sygn. akt II FZ 128/09 oraz z 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OZ 220/13, publ.: CBOSA). Wskazać również należy, że sędzia NSA Robert Sawuła złożył, stosownie do treści art. 19 P.p.s.a., oświadczenie, w którym jednoznacznie stwierdził, że nie istnieją okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać wątpliwości co do jego bezstronności w niniejszej sprawie. W świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, autorytet sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego (zob. postanowienia NSA z 9 października 2013 r., sygn. akt II OZ 851/13 i z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt I OZ 754/14, publ.: CBOSA ). W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do wyłączenia sędziego NSA Roberta Sawuły w trybie art. 19 P.p.s.a. i z tych powodów, na podstawie art. 22 § 1 i 2 w związku z art. 19 i art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.