Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II OSK 1064/24

II OSK 1064/24 - Wyrok NSA z 2025-06-13

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
13 czerwca 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Sędziowie sędzia NSA Tomasz Zbrojewski sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. H., K. B., M. K. i I. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 756/23 w sprawie ze skargi M. H., K. B., M. K. i I. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 stycznia 2023 r. znak: DOA.7110.283.2022.KBA w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 18 października 2023 r., VII SA/Wa 756/23, oddalił skargę M. H., K. B., M. K. i I. K. (dalej: skarżący) na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB) z 30 stycznia 2023 r. znak: DOA.7110.283.2022.KBA utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Dolnośląskiego z 22 lipca 2022 r. znak: IF- O.7840.331.2021.MWD, którą umorzono postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Wrocławia z 31 marca 2020 r. nr 1277/2020 znak: WAB-B3.6740.62.2020.B3.JG-3 (dalej: decyzja z 31 marca 2020 r.) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Zarządowi Zieleni Miejskiej we Wrocławiu pozwolenia na budowę obejmującego zagospodarowanie terenu Parku przy ul. [...] we Wrocławiu – budowę ścieżek i placyków parkowych wraz z wyposażeniem w elementy małej architektury i wewnętrznej linii zasilającej na działkach nr ewid. [...], [...], [...], obręb P. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli skarżący, zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarżący kasacyjnie zrzekli się przy tym przeprowadzenia rozprawy. Sądowi I instancji zarzucono naruszenie: I. prawa materialnego: 1. niewłaściwe zastosowanie art. 3 pkt 20 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r., poz. 1186; dalej: pr. bud.) w zw. z art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471; dalej: ustawa nowelizująca) i przyjęcie, że w sprawie zastosowanie ma stan prawny po wejściu w życie ustawy nowelizującej, w tym też art. 3 pkt 20 pr. bud. w nowym brzmieniu, zawierający węższą definicję obszaru oddziaływania, pomimo tego że sprawa dotyczy zamierzenia budowlanego, dla którego przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej wydano ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę (decyzja z 31 marca 2020 r.); 2. art. 28 ust. 2 pr. bud. w zw. z art. 3 pkt 20 pr. bud. w zw. z art. 140 w zw. z art. 144 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (dalej: k.c.) przez przyjęcie, że skarżący nie są stronami postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 31 marca 2020 r. z uwagi na to, że nie przyznano im statusu strony w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem decyzji z 31 marca 2020 r., oraz że nie mają interesu prawnego w sprawie, czym WSA pominął, że: a) wykonane przedsięwzięcie może generować hałas w związku z montażem infrastruktury do organizacji imprez plenerowych, a w sprawie zakończonej decyzją z 31 marca 2020 r. nie przeprowadzono żadnych dowodów na okoliczność intensywności hałasu możliwego do generowania przez przedsięwzięcie, stąd należało przyjąć, że przedsięwzięcie może potencjalnie wpływać na sferę prawną (prawo własności) skarżących; b) decyzja z 31 marca 2020 r. udziela pozwolenia na budowę przedsięwzięcia, które jednoznacznie wiąże się z określoną emisją hałasu, pomimo tego, że w poprzedzającej ją decyzji o warunkach zabudowy nr 5018/2018 wyraźnie wskazano, że "planowana inwestycja nie wprowadza uciążliwości związanych z hałasem", a co za tym idzie pozwolenie na budowę zostało wydane na przedsięwzięcie o innym charakterze niż opisane w decyzji o warunkach zabudowy, co świadczy o rażącym naruszeniu art. 35 ust. 1 pkt 1 pr. bud.; II. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) przez nieuchylenie zaskarżonej decyzji i pominięcie, że organy orzekające w sprawie zaniechały zebrania i rozpatrzenia w całości materiału dowodowego, czego skutkiem był brak ustaleń faktycznych w zakresie sposobu możliwego oddziaływania przez projektowane przedsięwzięcie na nieruchomości sąsiadujące, w konsekwencji czego ani Wojewoda, ani GINB nie miał żadnych podstaw do ustalenia rzeczywistego zakresu oddziaływania projektowanego przedsięwzięcia. W piśmie procesowym stanowiącym odpowiedź na skargę kasacyjną uczestnik postępowania Gmina Wrocław – Zarząd Zieleni Miejskiej wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przewidzianych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Na wstępie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że zgodnie z brzmieniem art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471) w niniejszej sprawie zastosowanie ma stan prawny obowiązujący przed wejściem w życie powyższej nowelizacji (co nastąpiło w dniem 19 września 2020 r.), albowiem decyzja ostateczna, której stwierdzenia nieważności domagali się skarżący, wydana została 31 marca 2020 r. W tym zakresie rację mają zatem skarżący kasacyjnie. Podkreślenia jednak wymaga, że wyrok Sądu I instancji (podobnie jak decyzje organów obu instancji) jest prawidłowy na gruncie przepisów ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane zarówno sprzed jak i po nowelizacji. Wprowadzona w wyniku powyższej nowelizacji zmiana brzmienia przepisu art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane miała bowiem jedynie charakter doprecyzowujący, a nie zmieniający treść normy (zob. uzasadnienie projektu ustawy nowelizującej). Zatem nawet potencjalne naruszenie przedmiotowych przepisów, jako niemające wpływu na wynik sprawy, nie mogło doprowadzić do uwzględnienia skargi przez Sąd I instancji i tym samym nie może również stanowić podstawy skutecznego zarzutu kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska wyrażonego przez skarżących kasacyjnie, które w istocie prezentuje rozszerzającą wykładnię art. 3 pkt 20 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333; dalej: u.p.b.). Pogląd dopuszczający badanie potencjalnego, ale bliżej nieokreślonego i nieznajdującego odniesienia w obowiązujących przepisach oddziaływania, prowadziłby do skutków jednoznacznie sprzecznych ze zmianami ustawy – Prawo budowlane dokonanymi ustawą z 27 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 80, poz. 718) i powrotu do stanu, gdy organy administracji architektoniczno-budowlanej przyjmowały co do zasady, że każdy właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja, jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na jej budowę, bo inwestycja ta może w bliżej nieokreślony sposób oddziaływać na działkę sąsiednią (por. wyroki NSA z: 25 września 2018 r., II OSK 2352/16; 16 maja 2019 r., II OSK 1655/17; 10 marca 2021 r., II OSK 403/21; 12 maja 2022 r., II OSK 1443/19). Przepisy u.p.b. regulujące kwestię przymiotu strony w sprawie pozwolenia na budowę należy wykładać ściśle, nie zaś rozszerzająco (por. np. wyroki NSA: z 25 listopada 2021 r., II OSK 3630/18; z 12 maja 2022 r., II OSK 1443/19; z 19 stycznia 2023 r., II OSK 2534/21). W postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę krąg stron postępowania ustalany jest na podstawie art. 28 ust. 2 u.p.b. w zw. z art. 28 k.p.a. W tym miejscu Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że przepis art. 28 ust. 2 u.p.b. zawęża pojęcie strony, o którym mowa w art. 28 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 28 ust. 2 u.p.b. stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu" zdefiniowane zostało natomiast w art. 3 pkt 20 u.p.b. (w brzmieniu obowiązującym w niniejszej sprawie, tj. na dzień wydania decyzji z 31 marca 2020 r.) jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Wyznaczenie obszaru oddziaływania inwestycji następuje w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę, na potrzeby każdej konkretnej sprawy, biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji budowlanej. Należy mieć przy tym na uwadze, że przymiot strony zgodnie z art. 28 ust. 2 u.p.b. nie zawsze jest ściśle uzależniony od tego, czy oddziaływanie inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza ustalone w tym względzie normy, lecz wynika z samego faktu potrzeby ustalenia w postępowaniu administracyjnym zakresu tego oddziaływania w powiązaniu z konkretnymi przepisami regulującymi dopuszczalne granice oddziaływania danej inwestycji. Stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę mogą być bowiem nie tylko osoby, których prawa mogą zostać jednoznacznie naruszone w wyniku realizacji inwestycji, ale też władający nieruchomościami, na zabudowanie których inwestycja ta może oddziaływać w takim stopniu, że właściwy organ ma obowiązek sprawdzić w postępowaniu wyjaśniającym, czy zostały spełnione wszystkie wymagania wynikające z przepisów u.p.b. i przepisów odrębnych. Nie chodzi jednak o jakiekolwiek oddziaływanie na nieruchomość sąsiednią, ale o oddziaływanie na nieruchomość w sposób ograniczający wbrew obowiązującym przepisom jej zagospodarowanie. Wobec tego niezbędne jest wyraźne sprecyzowanie konkretnego przepisu prawa administracyjnego, wykluczającego bądź ograniczającego zagospodarowanie działki sąsiedniej w zakresie regulowanym u.p.b., ze względu na powstanie projektowanej zabudowy (por. wyroki NSA: z 10 marca 2021 r., II OSK 403/21; z 16 maja 2019 r., II OSK 1655/17; czy z 25 września 2018 r., II OSK 2352/16). Ograniczenia wyprowadzane ze wskazanego przepisu prawa administracyjnego muszą być rzeczywiste a nie hipotetyczne (spekulatywne). Potencjalne oddziaływanie nie może zostać sprowadzone do spekulacji. Chodzi o wskazanie jakiego rodzaju konkretne ograniczenia zabudowy sąsiedniej działki zaktualizują się na skutek powstania projektowanej zabudowy. Pojęcie obszaru oddziaływania obiektu, które ma kluczowe znaczenie dla przyznania statusu strony postępowania, będzie się zatem materializować wówczas, gdy na podstawie konkretnych indywidualnych parametrów danej inwestycji (jej przedmiotu) będą się również konkretyzować odpowiednie wynikające z odrębnych przepisów normy prawa administracyjnego, które będą wytyczać pewną strefę wobec projektowanego obiektu (zob. wyrok NSA z 24 października 2023 r., II OSK 1085/23). W związku z realizacją inwestycji musi rzeczywiście wystąpić prawne ograniczenie w możliwości zabudowy innej nieruchomości, a nie tylko potencjalna możliwość jakiegokolwiek oddziaływania danego obiektu. Wobec tego, sama w sobie okoliczność, że dany podmiot jest właścicielem sąsiedniej nieruchomości nie jest wystarczająca do przyjęcia, że podmiotowi temu przysługuje status strony. Nie wystarczy więc subiektywne przekonanie właściciela nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja, że ma on interes prawny uzasadniający jego udział jako strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie. Potencjalna możliwość oddziaływania projektowanej inwestycji, aby mogła uzasadniać występowanie interesu prawnego uprawniającego do udziału w postępowaniu, musi w każdym przypadku wiązać się z potrzebą zbadania w postępowaniu administracyjnym zakresu tego oddziaływania w powiązaniu z konkretnymi przepisami regulującymi dopuszczalne granice oddziaływania danej inwestycji. Jest to tym bardziej istotne, gdy tak jak w rozpoznawanej sprawie, organ w postępowaniu prowadzonym w wyniku rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji dokonuje jedynie oceny wystąpienia przesłanek zawartych w art. 156 § 1 k.p.a. i w zależności od tego czy ustali ich istnienie czy nie stwierdza nieważność decyzji bądź odmawia stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym, ale nie ma uprawnień do ponownego rozpoznania sprawy w całości, tak jak to czyni organ w trybie zwykłym. Postępowanie to nie ma bowiem na celu ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, a wyeliminowanie z obrotu prawnego rozstrzygnięć obarczonych szczególnego rodzaju wadliwością. W postępowaniach nadzwyczajnych decyzja o pozwoleniu na budowę badana jest w węższym zakresie niż w postępowaniu zwyczajnym. W tego rodzaju postępowaniach zgodność z prawem pozwolenia na budowę badana jest tylko pod kątem występowania enumeratywnie wymienionych uchybień. Ocena interesu prawnego w tego rodzaju postępowaniu nadzwyczajnym następuje retrospektywnie, ponieważ organ nadzorczy dysponując całością dokumentacji sprawy zakończonej w trybie zwykłym, w tym wydaną decyzją administracyjną, ocenia czy doszło do naruszenia prawa danej strony do zabudowy w wyniku realizacji inwestycji. W sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę obszar oddziaływania ustala się w oparciu o dokumentację projektową, a tym samym ocenie podlega oddziaływanie inwestycji w jej projektowanym kształcie. Z powyższego wynika, że nie jest wystraczające, dla uznania skarżących za strony postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę, stwierdzenie, że ich nieruchomości sąsiadują z terenem inwestycji. Dla przyznania przymiotu strony konieczne jest wykazanie, że dana inwestycja wiąże się z ograniczeniem ich praw. Ponadto, w kontekście zarzutów naruszenia przepisów k.c. wyjaśnienia wymaga, że wywodzenie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę z norm prawa cywilnego może nastąpić wyłącznie w sytuacji istniejącego powiązania uprawnień wynikających z tego prawa (m.in. prawa do ochrony własności) z materialnym prawem administracyjnym. Przepisy art. 140 i 144 k.c. nie mogą bowiem stanowić samoistnej podstawy wyznaczenia obszaru oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 u.p.b., a tym samym bez powiązania z normami prawa administracyjnego służyć ustaleniu stron postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę. Zamiarem ustawodawcy, który ustawą z 27 marca 2003 r. o zmianie u.p.b. wprowadził definicję legalną obszaru oddziaływania obiektu, było oparcie interesu prawnego właścicieli, użytkowników wieczystych i zarządców nieruchomości w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę wyłącznie na przepisach materialnego prawa administracyjnego, nie zaś na regulacjach prawa cywilnego dotyczących ochrony własności. Skoro bowiem celem powołanej nowelizacji u.p.b. było usprawnienie i przyspieszenie procesu poprzedzającego uzyskanie pozwolenia na budowę, odmienna interpretacja, zakładająca szerokie rozumienie pojęcia strony w tym postępowaniu, przyznająca jej ochronę również na podstawie przepisów k.c., byłaby sprzeczna z zasadami wykładni w tym zakresie (por. wyrok NSA z 25 września 2007 r., II OSK 1241/06). Dlatego, aby uzyskać status strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, należy wskazać konkretny przepis przewidujący ograniczenie w swobodnym korzystaniu z danej nieruchomości, ograniczenie to powinno wynikać z przepisu prawa administracyjnego materialnego, a samo powoływanie się na przepisy prawa cywilnego (art. 140 i 144 k.c.) nie jest wystarczające. Przepis art. 3 pkt 20 u.p.b. nie upoważnia bowiem do posługiwania się kategoriami ogólnymi, ale wymaga wyraźnego sprecyzowania konkretnego przepisu prawa administracyjnego, wykluczającego bądź ograniczającego zagospodarowanie działki sąsiedniej z powodu planowanej inwestycji (por. wyroki NSA z: 26 stycznia 2016 r., II OSK 1365/14; 3 lipca 2018 r., II OSK 1467/16; 10 października 2018 r., II OSK 2553/16; 3 lipca 2019 r., II OSK 2146/17; 6 listopada 2019 r., II OSK 3099/17; 26 maja 2020 r., II OSK 3028/19; 11 października 2022 r., II OSK 3553/19; 7 grudnia 2022 r., II OSK 3750/19; 14 grudnia 2022 r., II OSK 1054/20; 19 grudnia 2022 r., II OSK 2340/21; 2 lutego 2023 r., II OSK 287/20). Interes prawny to bowiem interes chroniony w przepisach materialnego prawa administracyjnego, które dają podstawy do władczego konkretyzowania uprawnienia (obowiązku) jednostki. Takich podstaw nie zawierają natomiast przepisy k.c., ponieważ nie przyznają kompetencji do władczej konkretyzacji uprawnień (obowiązków) jednostki w formie decyzji administracyjnej. Przewidziana w art. 144 k.c. miara dopuszczalnych zakłóceń, jako oparta na kryteriach społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunkach miejscowych, ma charakter autonomiczny wobec regulacji administracyjnoprawnych, w tym również tych, z których mogłyby wynikać ograniczenia w zagospodarowaniu sąsiednich nieruchomości w rozumieniu art. 3 pkt 20 u.p.b. Nie każda uciążliwość wynikająca z realizacji inwestycji może być kwalifikowana jako uciążliwość skutkująca prawnym ograniczeniem możliwości zagospodarowania (por. wyrok NSA z 10 stycznia 2023 r., II OSK 2403/21). Przymiotu strony postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę prowadzonej w trybie zwykłym lub nadzwyczajnym nie daje bowiem jakiekolwiek oddziaływanie inwestycji na nieruchomości sąsiednie, lecz jedynie oddziaływanie określone w art. 3 pkt 20 u.p.b., a więc powodujące ograniczenia w zagospodarowaniu otoczenia wynikające z odrębnych przepisów. Z przepisu art. 144 k.c. tego rodzaju ograniczenie, w kontekście u.p.b., nie wynika, a okoliczność występowania tzw. immisji (pośrednich) może rodzić określone roszczenia jedynie na gruncie cywilnoprawnym, lecz nie daje praw strony postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 u.p.b. (por. wyroki NSA z: 28 kwietnia 2009 r., II OSK 12/08; 26 lutego 2013 r., II OSK 2011/11; 8 grudnia 2015 r., II OSK 905/14; 28 kwietnia 2020 r., II OSK 1126/19; 26 stycznia 2023 r., II OSK 229/20). Źródła interesu prawnego nie mogą bowiem stanowić bliżej nieokreślone immisje pośrednie, ponieważ, co do zasady, są one dozwolone. Zakłócenia te nie powinny przekraczać "przeciętnej miary" (art. 144 k.c.). W praktyce przy ustalaniu przeciętnej miary należy uwzględniać społeczno-gospodarcze przeznaczenie nieruchomości emitującej zakłócenia, jak też nieruchomości doznającej zakłóceń. Dopuszczalne są takie zakłócenia, które wynikają z normalnej eksploatacji nieruchomości, na której umiejscowione jest źródło zakłóceń, zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem i jednocześnie nie naruszają normalnej eksploatacji nieruchomości doznającej zakłóceń zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. Zatem samo podniesienie argumentu, że inwestycja będzie powodowała immisje, nie jest wystarczające do przyznania interesu prawnego. Fakt naruszenia przepisów prawa cywilnego (np. przekroczenie immisji pośrednich) rodzi określone roszczenia cywilnoprawne dochodzone w postępowaniu przed sądem powszechnym. Uprawnienia właściciela wyprowadzone z art. 140 k.c. i 144 k.c., same w sobie nie stanowią zatem o interesie prawnym w postępowaniu administracyjnym, a ochrona własności przed immisjami, które zakłócają korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, może być dochodzona na drodze cywilnej przed sądami powszechnymi (por. wyroki NSA z: 28 kwietnia 2009 r., II OSK 12/08; 26 lutego 2013 r., II OSK 2011/11; 22 stycznia 2015 r., II OSK 1504/13; 5 stycznia 2016 r., II OSK 1062/14; 25 września 2018 r., II OSK 2352/16; 27 kwietnia 2019 r., II OSK 2110/19; 10 marca 2021 r., II OSK 403/21; 23 czerwca 2022 r., II OSK 978/21; 7 grudnia 2022 r., II OSK 3793/19). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji zasadnie wskazał, że "charakter, zakres inwestycji, jak również usytuowanie poszczególnych elementów spornego przedsięwzięcia nie pozwalają na stwierdzenie, że lokale i działki z prawa do których skarżący wywodzą swój "interes prawny", znajdują się w obszarze oddziaływania zaprojektowanej inwestycji, w rozumieniu art. 3 pkt 20 p.b.". Jak bowiem trafnie wskazał Sąd I instancji: skarżący kasacyjnie nie brali udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z 31 marca 2020 r.; podmiotem uprawnionym do występowania w postępowaniu administracyjnym w imieniu wspólnoty mieszkaniowej jest jej zarząd a nie poszczególni członkowie wspólnoty, którzy nie wykazali swojego indywidualnego interesu prawnego wywodzącego się z faktu, że ich lokale znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu; powołanie się na immisje pośrednie (tj. emitowanie w przyszłości hałasu przez projektowaną inwestycję w związku z organizowaniem wydarzeń kulturalnych) nie umożliwia uznania, że doszło do naruszenia "interesu prawnego"; obszar oddziaływania projektowanej inwestycji nie obejmuje swym zakresem lokali mieszkalnych skarżących kasacyjnie – sporna inwestycja nie niesie ze sobą jakichkolwiek uciążliwości lub ograniczeń w możliwości korzystania z tych lokali, które to uciążliwości lub ograniczenia wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa (planowana inwestycja nie powoduje ograniczeń w zakresie nasłonecznienia lokali, przesłaniania lokali, nie ogranicza lokali należących do wnioskodawców w zakresie możliwości korzystania szeroko rozumianych mediów, a także nie niesie za sobą ponadnormatywnych uciążliwości w zakresie emisji zanieczyszczeń czy pól elektromagnetycznych). Skarżący kasacyjnie nie legitymują się "interesem prawnym" a jedynie "interesem faktycznym" i nie wykazali takich okoliczności, które dawałyby im przymiot strony. Nie są zatem podmiotami, o których mowa w art. 28 ust. 2 u.p.b. W związku z powyższym zarzut naruszenia art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 u.p.b. w zw. z art. 140 i z art. 144 k.c. okazał się bezzasadny. Również zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. nie ma usprawiedliwionych podstaw, albowiem przeprowadzona przez Sąd I instancji kontrola zaskarżonych aktów administracyjnych nie była wadliwa. Sąd I instancji szczegółowo ocenił i należycie uzasadnił swoje stanowisko stwierdzając, że orzekające w sprawie organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy w oparciu o zgromadzonych materiał dowodowy. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Jednocześnie na mocy art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdyż strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.

Informacje o sprawie

Data wpływu
20 maja 2024
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Sędziowie
Arkadiusz Despot - Mładanowicz /przewodniczący sprawozdawca/ Grzegorz Rząsa Tomasz Zbrojewski

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny