II OPP 5/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi P. N. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 115/21 ze skargi P. N. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Łd 216/20 w sprawie ze skargi P. N. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 grudnia 2019 r. nr 247/2019 w przedmiocie przekazania do ponownego rozpoznania sprawy zwrotu podania dotyczącego wykonania robót budowlanych na nieruchomości postanawia: odrzucić skargę na przewlekłość postępowania.

W dniu 25 lutego 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga P. N. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Łd 216/20, w sprawie ze skargi P. N. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 grudnia 2019 r. nr 247/2019 w przedmiocie przekazania do ponownego rozpoznania sprawy zwrotu podania dotyczącego wykonania robót budowlanych na nieruchomości. Sprawę zarejestrowano 26 lutego 2021 r. pod sygn. akt II SA/Łd 115/21. W dniu 30 kwietnia 2026 r. skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi w niniejszej sprawie. Skarżący zarzucił Sądowi bezczynność i niedopełnienie obowiązku "poprzez brak rozpatrzenia istotnych dla sprawy wniosków złożonych w piśmie skarżącego z dnia 30 marca 2026 r.". W skardze wniósł o: ̶ zobowiązanie do rozpatrzenia wniosków z 30 marca 2026 r. o przywrócenie terminu do złożenia środka zaskarżenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 13 stycznia 2026 r. sygn. akt II SA/Łd 115/21 oraz przywrócenie terminu do uzupełnienia braków zażalenia z dnia 14 stycznia 2026 r. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 13 stycznia 2026 r. sygn. akt II SA/Łd 115/21; ̶ przeprowadzenie postępowania dyscyplinarnego wobec osób winnych bezczynności i niedopełnienia obowiązków; ̶ pisemne poinformowanie o wyniku rozpatrzenia skargi; ̶ wstrzymanie terminów do uzupełnienia braków formalnych dwóch zażaleń z 30 marca 2026 r. w związku z zaniechaniem wykonywania czynności sądowych – do czasu rozpatrzenia przedmiotowej skargi, z uwagi na możliwość pozytywnego rozpatrzenia wniosków z 30 marca 2026 r., co oznaczałoby, że przedmiotowe zażalenia okazałyby się nieskuteczne i podlegałyby cofnięciu. Skarga ograniczona była do sformułowania przywołanych wyżej żądań i nie zawierała odrębnego uzasadnienia. W dniu 30 kwietnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przedstawił Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu akta sprawy wraz ze skargą na przewlekłość postępowania Sądu w tej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na przewlekłość postępowania sądowego podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2023 r., poz. 1725 ze zm.; dalej: "ustawa") strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych (przewlekłość postępowania). Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. Jednocześnie, jak stanowi art. 2 ust. 2 ustawy, dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego sprawę z treści powyższych przepisów wynika, że skarga na przewlekłość postępowania może dotyczyć jedynie postępowania co do istoty sprawy, o czym świadczą zwroty: "w toku postępowania w sprawie" czy "postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie". Nie jest natomiast dopuszczalna w stosunku do postępowań incydentalnych (ubocznych) inicjowanych w toku postępowania głównego (por. postanowienie NSA z 24 sierpnia 2021 r., sygn. akt III OPP 50/21, jak również postanowienie SN z 24 marca 2021 r., sygn. akt I NSP 191/20 i cytowane w nich liczne orzecznictwo sądowe). Jak wynika z treści skargi P. N. na przewlekłe prowadzenie postępowania, skarga ta w sposób jednoznaczny skupia się na wykazaniu przewlekłości postępowania toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi w zakresie rozpoznania zawartych w piśmie skarżącego z 30 marca 2026 r. wniosków o przywrócenie terminu do: 1) złożenia środka odwoławczego od postanowienia z 13 stycznia 2026 r., 2) uzupełnienia braków zażalenia z 14 stycznia 2026 r. na postanowienie z 13 stycznia 2026 r. W żadnym miejscu skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania skarżący nie kwestionuje natomiast prawidłowości czy terminowości czynności sądowych dotyczących istoty sprawy, tj. zmierzających do merytorycznego rozpoznania jego skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Łd 216/20. Wobec powyższego skargę na przewlekłość postępowania sądowego w tej sprawie należy uznać za niedopuszczalną, albowiem dotyczy wyłącznie postępowania w przedmiocie wniosków o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowych, a więc postępowania incydentalnego (ubocznego) inicjowanego w toku postępowania głównego. Postępowanie w tym przedmiocie nie jest objęte ustawą o skardze na przewlekłość, zaś wniesiona skarga podlega odrzuceniu. Jedynie ubocznie zauważyć należy, że jak wynika z akt sprawy oba wnioski skarżącego o przywrócenie terminu zawarte w piśmie z 30 marca 2026 r. zostały niezwłocznie rozpoznane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z 15 kwietnia 2026 r. sygn. akt II SA/Łd 115/21 odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu wniosku o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego WSA Jarosława Czerwa. Kolejnym postanowieniem z 23 kwietnia 2026 r. sygn. akt II SA/Łd 115/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych zażalenia z dnia 14 stycznia 2026 r. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 178 i art. 180 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz w związku z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r., odrzucił skargę na przewlekłość postępowania.