II OPP 1/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Zofia Flasińska (spr.), Małgorzata Miron, Sędziowie NSA: Jolanta Rudnicka, po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi J. J. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 373/18 w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie udostępnienia danych z ewidencji ludności postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Skarga J. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [..] kwietnia 2018 r. w przedmiocie udostępnienia danych z ewidencji ludności wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w dniu 25 maja 2018 r. W skardze zawarto wniosek o przyznanie prawa pomocy, w związku z czym w dniu 29 maja 2018 r. został skarżącemu przesłany urzędowy formularz tego wniosku. Postanowieniem z dnia 11 lipca 2018 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2018 r. Sąd utrzymał w mocy to postanowienie. Zarządzeniem z dnia 31 sierpnia 2018 r. Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący, w piśmie z dnia 7 września 2018 r., ponownie wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W dniu 25 września 2018 r. skarżącemu przesłano do wypełnienia formularz wniosku o prawo pomocy. Wypełniony formularz skarżący nadesłał 15 października 2018 r. Zarządzeniem z dnia 26 października 2018 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do wskazania nowych okoliczności związanych z jego sytuacją majątkową. Skarżący odpowiedział na to wezwanie pismem z dnia 7 listopada 2018 r. Postanowieniem z dnia 28 listopada 2018 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 4 stycznia 2019 r. Sąd utrzymał w mocy to postanowienie. Zarządzeniem z dnia 4 stycznia 2019 r. Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 31 sierpnia 2018 r. i uiszczenia wpisu w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W piśmie z dnia 11 stycznia 2019 r. skarżący wniósł ponownie o przyznanie prawa pomocy, w związku z czym Sąd przesłał mu w dniu 22 stycznia 2019 r. formularz wniosku do wypełnienia. W dniu 22 stycznia 2019 r. Sąd Okręgowy w Warszawie przekazał skargę J. J. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w tej sprawie. Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania w tej sprawie oraz o zasądzenie na jego rzecz od Skarbu Państwa kwoty 20 000 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga J. J. na naruszenie jego prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu sądowym toczącym się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 373/18 nie zasługuje na uwzględnienie. Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności tego sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz.U. z 2018 r., poz. 75). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka ta jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ust. 2 powołanej ustawy, dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie. Dokonując tej oceny, uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, iż ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku w tej sprawie trwa 7 miesięcy. Przedłużenie się tego postępowania spowodowane było koniecznością rozpoznania przez Sąd kilku wniosków skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Zaznaczyć należy, iż skarżący, pomimo tego, że jest stroną w licznych postępowaniach sądowodaministracyjnych i zna przebieg procedury sądowej, trzykrotnie dopiero na wezwanie Sądu złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, co spowodowało wydłużenie postępowania w sprawie. Skarżący nie nadsyłał ponadto wszystkich dokumentów niezbędnych do rozpoznania jego wniosków o prawo pomocy, co skutkowało trzykrotną odmową przyznania mu prawa pomocy przez Sąd I instancji. W tej sprawie nie można więc stwierdzić, że nastąpiła przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku, gdyż Sąd podejmował czynności terminowo, a przedłużenie się postępowania spowodowane było działaniem strony skarżącej. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.