II GZ 971/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz po rozpoznaniu w dniu 6 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia H. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 1 sierpnia 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 319/16 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi H. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] na decyzję Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie na realizację projektu wraz z odsetkami postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 319/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), odmówił wstrzymania, na wniosek H. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" H. M., wykonania decyzji Zarządu Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie na realizację projektu wraz z odsetkami. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że H. M. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" H. M. wraz ze skargą na wyżej powołaną decyzję Zarządu Województwa [...] złożył wniosek o wstrzymanie jej wykonania. W uzasadnieniu wniosku skarżący stwierdził, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Podniósł, że planując inwestycję, której dotyczy sprawa, uwzględniał wysokość otrzymanego unijnego dofinansowania, które stanowiło znaczną część budżetu całej inwestycji. W jego ocenie, wobec niewypłacenia dofinansowania w kwocie 172.636,92 zł oraz groźby zwrotu kwoty ponad 600.000,00 zł, nie jest w stanie bez uszczerbku dla siebie takiej kwoty zwrócić. Ewentualne jej wyegzekwowanie doprowadzi go do bankructwa. Podniósł, że prowadzi działalność w zakresie produkcji opakowań drewnianych, nieprzynoszącą aktualnie dochodu. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, Sąd I instancji stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił przesłanek przemawiających za uwzględnieniem wniosku, bowiem powołane przez niego okoliczności są gołosłowne i zbyt ogólne, nie zostały poparte żadnymi dokumentami i danymi finansowymi, aby mogły stać się podstawą udzielenia ochrony tymczasowej. Sąd I instancji wziął pod uwagę oświadczenia i dokumenty złożone na potrzeby rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wynika z nich, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, wydatki rodziny to kwota 1.910 zł (opłaty za media), a także spłata rat kredytowych, leasingowych (w kwocie 11.312 zł miesięcznie), zaś źródłami utrzymania rodziny są przychody z działalności gospodarczej skarżącego (działalność gospodarcza [...] w zakresie produkcji opakowań drewnianych i sprzedaży hurtowej drewna), dochód z udziału w zysku spółki komandytowej "[...]" oraz dochód z tytułu dzierżawy nieruchomości. Skarżący w 2014 r. w PIT 36L zadeklarował przychody w kwocie 1.103.319,56 zł (koszty 1.019.482,64 zł, dochód 83.836,92 zł, w tym dochód ze spółki komandytowej w wysokości 23.495,94 zł). Natomiast w 2015 r. jego przychód wyniósł 1.017.731,71 zł (koszty 1.017.731,71 zł i dochód 81.826,57 zł ), uzyskał także przychód z tytułu udziałów w spółce komandytowej w wysokości 13.993,86 zł (koszty 23.193,49 zł, strata 9.199,63 zł). W roku bieżącym, w okresie od stycznia do lutego, przychody z [...] wyniosły 49.880,98 zł, wydatki 107.268,87 zł i strata 57.387,89 zł. Skarżący nie udokumentował bieżących przychodów z tytułu udziału w spółce komandytowej ani dochodów z dzierżawy. Sąd I instancji stwierdził ponadto, że skarżący posiada nieruchomość rolną o powierzchni ok. 14 ha niewykorzystaną na cele rolnicze (odłogi), zabudowaną czterema budynkami (chlewnia, stodoła, dwa budynki gospodarcze) o wartości ok. 3 mln zł; urządzenia do obróbki drewna (trzy traki taśmowe); nieruchomość leśną o powierzchni ok. 2 ha – tereny zalesione VI klasy; jedną koparko-ładowarkę; dwa samochody półciężarowe. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd I instancji uznał, że wykonanie zaskarżonej decyzji nie spowoduje upadku prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej. Skarżący nie wykazał, że grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, jak również, że do odwrócenia skutku realizacji decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Dofinansowanie ze środków europejskich stanowiło dodatkowe źródło dochodów skarżącego, a zatem konieczność zwrotu kwoty tego dofinansowania nie powinno spowodować uszczerbku w jego majątku. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające wstrzymanie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że sam obowiązek zwrotu kwoty blisko 600.000 zł na podstawie zaskarżonej decyzji, stwarza nie tylko stan niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, ale rzeczywiście taka szkoda w majątku skarżącego powstanie. Z uwagi na to, że skarżący uregulował już wszystkie swoje zobowiązania wobec podmiotów realizujących inwestycję, to zwrot pieniędzy będzie oznaczał dla niego znaczną szkodę majątkową. Skarżący podniósł ponadto, że organ nie tylko domaga się zwrotu wypłaconego dofinansowania, ale również nie wypłacił znaczącej kwoty w budżecie skarżącego tj. 172.636,92 zł. Skarżący podniósł, że obecnie nie osiąga żadnych dochodów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i z tych przyczyn podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Strona skarżąca zgłaszająca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jego wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie obowiązku zwrotu środków otrzymanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 w wysokości 597.713,07 zł. Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Taką okolicznością nie jest wyłącznie sama wysokość należności. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest prawidłowa. Jak trafnie stwierdził Sąd I instancji, nie można podzielić stanowiska skarżącego, że dokonanie zwrotu kwoty dofinansowania, w sposób znaczący przekracza jego możliwości finansowe. Dla zobrazowania swojej sytuacji finansowej, na potrzeby wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący przedstawił m.in. bilans sporządzony na dzień 29 lutego 2016 r. oraz rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia 2015 r. do 29 lutego 2016 r. wyciągi i wykazy z posiadanych rachunków bankowych, deklaracje PIT-36L. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że wyłaniający się z przedstawionych przez skarżącego dokumentów obraz jego sytuacji majątkowej nie świadczy o tym, by wykonanie zaskarżonej decyzji mogło spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza jest źródłem stałych przychodów, których roczna wysokość kształtuje się na poziomie około 1 miliona złotych. Posiada również majątek, którego wartość znacznie przekracza kwotę, do zwrotu której skarżący został zobowiązany w zaskarżonej decyzji. Ponadto należy zauważyć, że nadesłane przez skarżącego dokumenty nie pozwalają na dokonanie pełnej oceny jego sytuacji majątkowej. Nie przedstawił on m.in. żadnego dokumentu, który potwierdzałby aktualną wysokość jego udziałów w zyskach spółki komandytowej "[...]". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie sposób zatem uznać, by skarżący uprawdopodobnił wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., warunkujących zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z podanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.