II GZ 924/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Joanna Sieńczyło-Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 29 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. z dnia 10 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Rz 1046/15 w zakresie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 22 lutego 2016 r. w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie określenia i zobowiązania do zwrotu kwoty 534.185,42 zł pobranej na podstawie umowy o dofinansowanie ze środków EFRR oraz ze środków budżetu państwa postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w R.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. postanowieniem z dnia 10 maja 2016 r. (sygn. akt I SA/Rz 1046/15) rozpoznając wniosek A. M. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 22 lutego 2016 r. uwzględniające zażalenie Zarządu Województwa [...] i uchylające postanowienie z dnia 8 lutego 2016 r. w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, w sprawie ze skargi na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...], w pkt I. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, a w pkt II. odrzucił zażalenie. Z uzasadnienia orzeczenia wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjęto następujące ustalenia. Pismem z dnia 30 kwietnia 2016 r. A. M. (dalej: skarżąca) złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. z dnia 22 lutego 2016 r. uwzględniające zażalenie Zarządu Województwa [...] i uchylające postanowienie z dnia 8 lutego 2016 r. w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz odmawiające wstrzymania wykonania tego rozstrzygnięcia. Skarżąca podniosła, że postanowienie nie zostało jej skutecznie doręczone, zaś o jego treści dowiedziała się ze strony internetowej w dniu 26 kwietnia 2016 r., co świadczy o tym, że nie ponosi ona winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. W dniu 2 maja 2016 r. skarżąca złożyła zażalenie na powołane wyżej postanowienie z dnia 22 lutego 2016 r., wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. wydając postanowienie z dnia 10 maja 2016 r. orzekł, że wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl art. 87 § 1–2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W ocenie WSA ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że skierowanej do skarżącej przesyłki, na adres przez nią wskazany, nie doręczono z powodu nieobecności adresata i pozostawiono ją w placówce pocztowej w B., o czym doręczyciel umieścił zawiadomienie w skrzynce pocztowej. Na przesyłce widnieje natomiast adnotacja o dwukrotnym pozostawieniu awizo w dniach: 24 lutego 2016 r. i 3 marca 2016 r.). Po upływie terminu przechowywania przesyłki w placówce pocztowej dokonano zwrotu przesyłki do Sądu z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". Sąd I instancji uznał, że postanowienie z dnia 22 lutego 2016 r. zostało doręczone skarżącej w dniu 9 marca 2016 r. Termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 16 marca 2016 r. i nie można przyjąć braku skuteczności doręczenia postanowienia, skoro zostało one dokonane zgodnie z obowiązującymi przepisami. Natomiast nieodebranie pisma z urzędu pocztowego nie uzasadnia przywrócenia uchybionego terminu. Zdaniem WSA skarżąca we wniosku nie podała żadnej okoliczności, którą można byłoby zakwalifikować jako okoliczność niezależną, na którą nie miała ona wpływu, nagłą lub nieprzewidywalną – czyli taką, która w obiektywny sposób uniemożliwiała jej zachowanie terminu. Z powyższych względów, złożony przez nią wniosek nie może zostać uwzględniony. Dlatego WSA za bezsporne uznał, że zażalenie na postanowienie z dnia 22 lutego 2016 r., złożone przez skarżącą równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu, zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 194 § 2 p.p.s.a. Odmowa przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia powoduje, że zażalenie nie może zostać przez Sąd rozpoznane i podlega odrzuceniu na podstawie art. 178 w zw. z art.197 § 2 p.p.s.a. A. M. wniosła zażalenie na postanowienie z dnia 10 maja 2016 r., zarzucając Sądowi I instancji: I. Naruszenie przepisu art. 65-72 p.p.s.a., art. 72 p.p.s.a., art. 86 § 1 p.p.s.a, art. 87 § 1–2 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie i błędną wykładnię, a to poprzez uznanie, że skarżącej zostało doręczone postanowienie skutecznie. II. Naruszenie art. 194 § 2 p.p.s.a., art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. poprzez uznanie, że sąd powinien odmówić przywrócenia terminu i postanowienie odrzucić. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny złożonego wniosku sąd winien jednak zbadać m.in., czy wniosek taki został wniesiony w terminie. Jak stanowi art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W świetle art. 88 p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wniosek jest spóźniony, jeżeli został wniesiony po upływie siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie, z powyższych przepisów należy wywieść, że Sąd, badając wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w pierwszej kolejności powinien ustalić, czy czynność ta została dokonana z uchybieniem terminu (por. postanowienie NSA z 24 czerwca 2016 r. sygn. akt I GZ 276/16). W niniejszej sprawie strona wniosła zażalenie na postanowienie z dnia 22 lutego 2016 r., którego prawidłowość doręczenia jest przez nią kwestionowana. A. M. podnosiła bowiem, że o orzeczeniu dowiedziała się dopiero w dniu 26 kwietnia 2016 r. W konsekwencji należy uznać, że ocena winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia dokonana przez Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu była przedwczesna. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznając ponownie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, powinien zbadać, czy i kiedy skarżąca dowiedziała się o tym postanowieniu. Istotny jest bowiem moment, kiedy w rzeczywistości (obiektywnie) ustała przyczyna uchybienia terminu do dokonania czynności. Jeżeli Sąd dojdzie do przekonania, że strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu po upływie powyższego terminu, wniosek taki podlega odrzuceniu (por. postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2015 r., sygn. akt I OZ 1479/15). Natomiast w zależności od dokonanego ustalenia Sąd powinien albo rozpoznać merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu (w przypadku uznania, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu), albo odrzucić wniosek jako niedopuszczalny (w przypadku uznania, że zażalenie nie zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu (por. postanowienie z dnia 13 listopada 2015 r. I OZ 1479/15). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.