II GZ 9/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 listopada 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 594/23 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rejestracji pojazdu postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z 29 listopada 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 594/23, rozpoznając skargę M. K. (skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z [...] lipca 2023 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rejestracji pojazdu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy: Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rejestracji pojazdu. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, podniósł, że przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Tymczasem decyzja, o której wstrzymanie wykonania wniósł skarżący, nie posiada cech wykonalności, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Ponadto, skarżący nie wskazał żadnych okoliczności uzasadniających konieczność wstrzymania zaskarżonego rozstrzygnięcia. W szczególności nie podał, w czym miałoby się wyrażać poniesienie znacznej szkody lub też na czym miałyby polegać trudne do odwrócenia skutki. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, wniósł zażalenie na ww. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, domagając się jego uchylenia w całości i wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a także zasądzenia na swoją rzecz kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W zażaleniu podniesiono zarzuty: 1) naruszenia przepisów postępowania, mających wpływ na treść wydanego postanowienia, w zakresie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez uznanie, że decyzja nie rodzi dla stron żadnych praw ani obowiązków określonych prawem materialnym, mimo że decyzja stwierdza nieważność decyzji w sprawie rejestracji pojazdu, co uniemożliwia skarżącemu użytkowanie pojazdu, który był przez niego wykorzystywany do wykonywania pracy zarobkowej, a od chwili stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie jego rejestracji skarżący nie może wykonywać pracy w pełnym wymiarze, a tym samym uzyskiwać dochodów; 2) błąd w ustaleniach faktycznych, mający wpływ na treść wydanego postanowienia, poprzez całkowite pominięcie, że wskutek stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji w sprawie rejestracji pojazdu skarżący nie ma możliwości korzystania z pojazdu w pełnym zakresie, co wiąże się z ograniczeniem możliwości zarobkowych, gdyż przedmiotowy pojazd jest przez niego wykorzystywany do pracy zarobkowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie podlegało oddaleniu, albowiem zaskarżone postanowienie, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Jakkolwiek zarzut naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. w zakresie, w jakim kontrolowany Sąd Wojewódzki apriorycznie przyjął, że decyzje właściwych organów w przedmiocie stwierdzenia nieważności innych decyzji są zawsze pozbawione cechy wykonalności, nie może zostać uznany za niewadliwy, to jednak błąd ten nie miał wpływu na prawidłowość zaskarżonego orzeczenia. Przede wszystkim należy dostrzec, że wykonalność decyzji wydawanych w postępowaniach nadzwyczajnych w sprawach administracyjnych weryfikacyjnych jest co do zasady pochodną cechy wykonalności decyzji weryfikowanej. Jeżeli zatem treść decyzji, której nieważność została stwierdzona w drodze decyzji, o której mowa w art. 158 § 1 k.p.a., nadaje się do przymusowego lub dobrowolnego wykonania, to niewątpliwie decyzja, która stwierdza nieważność tej pierwszej, przerywa proces wywoływania wykonalnych skutków prawnych i jako taka może być kwalifikowana jako decyzja wykonalna. W związku z powyższym przyjęte przez Sąd pierwszej instancji założenie interpretacyjno-subsumpcyjne musi być uznane za błędne. W przedmiotowej sprawie rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu wymagało zatem oceny, czy i w jakim zakresie sama decyzja rejestracyjna ze względu na konieczność lub możliwość podjęcia określonych czynności wykonawczych względem jej treści może być kwalifikowana jako wykonalna. Niewątpliwie stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji pojazdu skutkuje pozbawieniem dowodu rejestracyjnego cechy ważności. Dowód ten dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu mechanicznego (zob. art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym; u.p.r.d.), a zatem – niezależnie od spełniania warunków określonych w art. 66 u.p.r.d. oraz zaopatrzenia w zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne – pojazd pozbawiony cechy zarejestrowania nie może być uznany za dopuszczony do ruchu (art. 71 ust. 2 u.p.r.d.), co niewątpliwie wpływa na możliwość wykonywania właściciela lub użytkownika danego pojazdu uprawnień do kierowania pojazdami. Stwierdzona wada oceny prawnej Sądu pierwszej instancji nie miała, jak już wskazano, wpływu na prawidłowość orzeczenia w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o rejestracji pojazdu. W poddanym weryfikacji postanowieniu o odmowie uwzględnienia powyższego wniosku prawidłowo bowiem przyjęto, że wystarczającą podstawą odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest niewykazanie przesłanek materialnych udzielenia ochrony tymczasowej, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Prawidłowo zauważył zatem Sąd Wojewódzki, że uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wymaga nie tylko wskazania i wykazania (co najmniej na poziomie uprawdopodobnienia) skonkretyzowanych okoliczności świadczących o realnym niebezpieczeństwie zaistnienia szkody lub negatywnych skutków, związanych z wykonaniem treści zaskarżonej decyzji, lecz także i nade wszystko przekonującego uzasadnienia, że tego rodzaju potencjalne szkody lub skutki mają charakter kwalifikowany, a więc co do zasady i praktycznie nierekompensowalny lub nieodwracalny. Strona skarżąca nie wskazała w skardze tego rodzaju okoliczności, co uniemożliwiło Sądowi pierwszej instancji dokonanie merytorycznej oceny wniosku, natomiast przywołane dopiero w zażaleniu okoliczności związane z niemożnością dalszego użytkowania pojazdu w celach wykonywania pracy zarobkowej oraz utratą z tego tytułu dochodów nie są okolicznościami, które można by uznać za spełniające materialne kryteria przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. Są to bowiem typowe i zwyczajne następstwa utraty mocy obowiązującej przez decyzję rejestracyjną oraz odpadnięcia warunku dopuszczenia pojazdu do ruchu w postaci ważnej rejestracji pojazdu i potwierdzającego ją dowodu rejestracyjnego. W tym stanie rzeczy, mając na względzie całość podniesionej argumentacji, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. o oddaleniu zażalenia.