II GZ 898/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Zabłocka po rozpoznaniu w dniu 27 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Z.O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1290/15 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi Z.O. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [..] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków informacyjnych oraz umorzenia w części postępowania postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 czerwca 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 1290/15 odrzucił zażalenie Z.O. wniesione na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2015 r. pozostawiające bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z.O. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] lutego 2015 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków informacyjnych i umorzenie w części postępowania. Na rozprawie w dniu 23 listopada 2015 roku Z.O. wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika. Mając na uwadze fakt, że skarżący nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy na wymaganym formularzu, na podstawie zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 lutego 2016 roku, przesłano skarżącemu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Poinformowano zarazem skarżącego, iż wypełniony formularz należy złożyć do Sądu w terminie 7 dni od otrzymania, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania (art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Jak wynika z załączonego do akt zwrotnego potwierdzenia odbioru, formularz wraz z pismem przewodnim doręczony został skarżącemu w dniu 1 marca 2016 roku, w związku z czym termin na przesłanie do Sądu wypełnionego formularza upłynął w dniu 8 marca 2016 r. Żądany formularz nie został przesłany do Sądu, dlatego też zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 6 kwietnia 2016 r. pozostawiono bez rozpoznania wniosek skarżącego. Następnie skarżący pismem z 15 kwietnia 2016 r. wniósł sprzeciw od zarządzenia o odmowie przyznania prawa pomocy. Sąd postanowieniem z dnia 13 maja 2016 r. pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Pismem z dnia 23 maja 2016 r. skarżący złożył zażalenie na to postanowienie bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z pominięciem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Z kolei pismem z dnia 1 czerwca 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny przekazał wskazane zażalenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 3 czerwca 2016 r. (data wpływu do Sądu). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 i art. 252 § 3 p.p.s.a., odrzucił zażalenie strony. Sąd I instancji w uzasadnieniu wyjaśnił, że Skarżący odebrał zaskarżone postanowienie w dniu 18 maja 2016 r. Zażalenie na to postanowienie wniósł w terminie otwartym do dokonania czynności, tj. w dniu 25 maja 2016 r. (w ostatnim dniu do dokonania tej czynności) błędnie kierując je bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec powyższego w ocenie WSA przedmiotowe zażalenie mogłoby wywołać skutki prawne tylko wtedy, gdyby NSA przekazał je WSA w Warszawie jako właściwemu sądowi administracyjnemu I instancji przed upływem siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 14 § 2 p.p.s.a. Ostatecznie Sąd I instancji zaznaczył, że zażalenie zostało wniesione w dniu 3 czerwca 2016 r., a zatem po upływie siedmiodniowego terminu. W zażaleniu na powyższe postanowienie Z.O. wniósł o jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 194 § 2 p.p.s.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu. Ponadto zgodnie z art. 177 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie. Przepis ten znajduje zastosowanie także w sprawach zażaleń kierowanych do NSA, co wynika z treści art. 197 § 2 p.p.s.a. Oznacza to więc, że zażalenia na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych kierowane są do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem odpowiedniego sądu wojewódzkiego. Z powyższego wynika, że miarodajna dla oceny dochowania terminu do wniesienia zażalenia jest data nadania przesyłki na adres właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego, czyli tego, który wydał zaskarżone orzeczenie. Zgodnie bowiem z art. 83 § 3 p.p.s.a., oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim [...] jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Jednakże, aby to oddanie pisma w urzędzie pocztowym odniosło skutek prawnoprocesowy, kluczowe jest spełnienie wymogu wskazanego w art. 177 § 1 p.p.s.a., czyli zaadresowanie go do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie, zaskarżone postanowienie z dnia 13 maja 2016 r. doręczono skarżącemu w dniu 18 maja 2016 r. A zatem siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 25 maja 2016 r. Jak trafnie zauważył Sąd I instancji, zażalenie nadane zostało w urzędzie pocztowym w dniu 25 maja 2016 r. (w ostatnim dniu terminu do wniesienia zażalenia) i skierowane bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego (k. 138 akt sądowych), gdy tymczasem zgodnie z przepisem art. 195 p.p.s.a. winno być skierowane do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Sądu I instancji, którego akt jest skarżony. Przede wszystkim, co należy podkreślić, w orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, który w pełni należy podzielić, że w sytuacji wniesienia zażalenia bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego z pominięciem właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego datą wniesienia zażalenia jest data jego przekazania przez NSA do sądu właściwego. Zatem w rozpoznawanej sprawie należy ustalić, w którym dniu Naczelny Sąd Administracyjny przekazał Sądowi I instancji przedmiotowe zażalenie. Z ustaleń Sądu I instancji wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny przekazał wskazane zażalenie do WSA w Warszawie w dniu 3 czerwca 2016 r. (data wpływu do Sądu) NSA zauważa, że z jego pisma przewodniego z dnia 1 czerwca 2016 r. (k. 136 akt sądowych) nie wynika, że w dniu 3 czerwca 2016 r. przekazał on WSA w Warszawie przedmiotowe zażalenie bowiem z pisma tego wynika jedynie, że w dniu 3 czerwca 2016 r. WSA w Warszawie odebrał przedmiotowe zażalenie, poświadczając to przystawioną pieczątką z tą datą. Ponadto na kopercie załączonej do akt sądowych sprawy (k. 139 akt sądowych), w której NSA przekazał przedmiotowe zażalenie, nie widnieje żadna pieczątka, na podstawie której można dokładnie ustalić datę przekazania przesyłki. Naczelny Sąd Administracyjny mając na uwadze fakt, iż pierwotnie przesyłka znajdowała się w NSA, z urzędu zasięgnął informacji z sekretariatu Wydziału II Izby Gospodarczej gdzie ustalił, że zażalenie Z.O. przekazano według właściwości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 2 czerwca 2016 r., co wyraźnie wynika z przystawionej pieczątki pracownika sądu na piśmie przewodnim z dnia 1 czerwca 2016 r., które zarządzeniem z dnia 27 września 2016 r. zostało dołączone do akt sądowych sprawy. Również z wykonanej kopii potwierdzenia odbioru przesyłki (dołączonej do akt sprawy zarządzeniem z dnia 27 września 2016 r.) wynika, że w dniu 2 czerwca 2016 r. NSA przekazał rozpoznawane zażalenie, a Sąd I instancji w dniu 3 czerwca 2016 r. poświadczył jego odbiór. Mając na uwadze powyższe należy przyjąć, że prawidłową datą wniesienia zażalenia jest dzień 2 czerwca 2016 r., bowiem w tym dniu Naczelny Sąd Administracyjny przekazał przesyłkę zawierającą zażalenie do Sądu I instancji. Wobec tego, skoro siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upływał w dniu 25 maja 2016 r., a NSA przekazał zażalenie do WSA w dniu 2 czerwca należało uznać, że zostało wniesione po terminie. Pomimo błędnego ustalenia przez Sąd I instancji daty wniesienia zażalenia należy uznać, że postanowienie odrzucające zażalenie odpowiada prawu. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji. PM