II GZ 893/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Borowicz po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia I. Spółki z o.o. w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 2299/13 w zakresie odmowy zmiany prawomocnego postanowienia dotyczącego odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. Spółki z o.o. w G. na postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 2299/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), po rozpoznaniu wniosku I. Spółki z o.o. w G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, odmówił zmiany prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 10 marca 2014 r. odmawiającego skarżącej spółce zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji podał, że postanowieniem z dnia 10 marca 2014 r. odmówiono spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 24 czerwca 2014 r., sygn. akt II GZ 316/14, oddalił zażalenie skarżącej na ww. postanowienie. Pismem z dnia 4 sierpnia 2014 r., uzupełnionym pismem z 11 września 2014r. (formularza PPPr) skarżąca ponownie zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zarządzeniem z 18 września skarżąca została wezwana do wykazania, że jej sytuacja majątkowa uległa zmianie w sposób uzasadniający zmianę postanowienia Sądu z dnia 10 marca 2014 r. o odmowie przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie w piśmie z 30 września 2014 r. skarżąca wskazała, iż nie posiada środków na wpis i nie jest w stanie go uiścić. Sytuacja finansowa firmy znacznie pogorszyła się i w związku z tym ponownie wnosi o zwolnienie z jego wniesienia. Rozpoznając ten wniosek Sąd I instancji zaskarżonym postanowieniem odmówił zmiany prawomocnego postanowienia tegoż Sądu z dnia 10 marca 2014 r. wskazując, że w sprawie był już rozpoznawany wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym samym zakresie, a w ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 11 września 2014 r. skarżąca nie przedstawiła nowych okoliczności, które przemawiałby za zmianą postanowienia z dnia 10 marca 2014 r., ponieważ powołała identyczne okoliczności, które były już przedmiotem oceny. Jako nową okoliczność mającą wpływ na sytuację finansową wskazała na pogorszenie się sytuacji finansowej firmy, nie przedstawiając jednak dokumentów na potwierdzenie tych twierdzeń. W tej sytuacji brak było okoliczności, które dawałyby podstawę do przyjęcia, że w sprawie wystąpiły przesłanki umożliwiające zmianę postanowienia z dnia 10 marca 2014 r. na podstawie art. 165 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca domagając się jego uchylenia i zwolnienia od kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, że prawidłowo Sąd I instancji potraktował kolejny wniosek skarżącej jako żądanie zmiany prawomocnego postanowienia tego Sądu z dnia 10 marca 2014 r. odmawiającego mu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wskazane wyżej prawomocne postanowienie należy do tzw. postanowień niekończących postępowanie w sprawie, które mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne (art. 165 p.p.s.a.). Przez zmianę okoliczności sprawy należy przy tym rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia wydanego w zakresie prawa pomocy zmiana okoliczności sprawy musi być oceniana w kontekście przesłanek, które legły u podstaw postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, którego zmiany domaga się strona. W kolejnym postępowaniu nie dochodzi do zmiany ciężaru dowodu w zakresie wystąpienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wciąż obowiązek ten ciąży na wnioskodawcy, który zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. winien wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji rozpoznając kolejny wniosek skarżącej trafnie przyjął, że nie wykazała ona, iż zaistniały jakiekolwiek zmiany okoliczności, które w poprzednio prowadzonym w tej sprawie postępowaniu o przyznanie prawa pomocy skutkowały odmową zwolnienia wnioskodawcy od kosztów postępowania. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził, by kolejny wniosek odwoływał się do okoliczności, które nakazywałyby ponownie odnieść się do sytuacji materialnej skarżącej w kontekście przesłanek wskazanych w art. 246 § 2 p.p.s.a. Obecny wniosek skarżącej nie odwołuje się do okoliczności, które dawałyby podstawę do uznania, że jej sytuacja materialna zmieniła się (na niekorzyść) w takim stopniu, który poprzednią ocenę możliwości finansowych skarżącej w partycypowaniu w kosztach postępowania czyniłby nieaktualną. Wręcz przeciwnie, skarżąca w ogóle nie przedstawiła jakichkolwiek dokumentów na poparcie swojego stanowiska w tej materii ograniczając się jedynie do złożenia lakonicznie sformułowanych pism. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.