II GZ 873/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz po rozpoznaniu w dniu 20 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Syndyka Masy Upadłości A. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 czerwca 2016 r., sygn. akt III SA/Po 351/16 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości A. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu

Postanowieniem z dnia 9 czerwca 2016 r. sygn. akt III SA/Po 351/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości A. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego. Przedstawiając stan sprawy, Sąd I instancji podał, że strona skarżąca wystąpiła z wnioskiem o wstrzymania wykonania decyzji, którą nałożono na nią karę pieniężną w wysokości 93.477,20 zł. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że w odniesieniu do spółki ogłoszona została upadłość likwidacyjna. W ocenie Syndyka, karę za zajęcie pasa drogowego za okres po ogłoszeniu upadłości (51.414 zł) należy utożsamiać z daniną publiczną za czas po ogłoszeniu upadłości w rozumieniu art. 230 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2015 r., poz. 233 ze zm.). W ocenie wnioskodawcy brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność umorzenia postępowania upadłościowego, gdyż po uwzględnieniu wskazanej powyżej kwoty majątek dłużnika nie będzie wystarczał na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego w rozumieniu art. 361 pkt 1 ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze. Sąd I instancji, odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, nie stwierdził żadnych okoliczności, które wskazywałyby, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby stwarzać dla skarżącej spółki niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podniósł, że argumentacja odwołująca się do załamania płynności finansowej skarżącej, już na dzień wniesienia skargi była nieaktualna. Zagrożenia płynące z utraty płynności finansowej wystąpiły i zostały skonsumowane na długo przed wniesieniem skargi. Zdaniem Sądu I instancji, losy postępowania upadłościowego wynikające stąd, że skarżąca spółka okazuje się być w większym stopniu niewypłacalna niż na dzień wydania postanowienia o ogłoszeniu upadłości nie stanowią właściwej podstawy dla wydania orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Syndyk Masy Upadłości A. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej, wnosząc o jego zmianę i wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu postawił zarzut naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 361 pkt 1 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem, że w realiach niniejszej sprawy brak jest podstaw do wstrzymania wykonania decyzji, podczas gdy wykonanie tych decyzji nakazujących zapłatę kary pieniężnej wywoła niemożliwe do odwrócenia skutki w postaci konieczności umorzenia postępowania upadłościowego na podstawie art. 361 pkt 1 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze, bez likwidacji upadłego jako podmiotu niewydolnego finansowo i bez zaspokojenia wierzycieli upadłego. W uzasadnieniu zażalenia skarżący stwierdził, że Sąd I instancji skupił się na zagadnieniu wypłacalności upadłego jako podstawie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Zdaniem skarżącego, Sąd I instancji w sposób niewłaściwy zidentyfikował podstawę wniosku. Podstawy tej nie stanowiło bowiem zagadnienie większej niewypłacalności upadłego. Skarżący podnosił natomiast, że wykonanie decyzji nakazujących zapłatę kary pieniężnej skutkować będzie koniecznością umorzenia postępowania upadłościowego na podstawie art. 361 pkt 1 ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Strona skarżąca zgłaszająca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jego wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. Sąd, oceniając zasadność zastosowania ochrony tymczasowej, bada, czy zostały spełnione przesłanki, o których mowa w tym przepisie, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, lecz przed wszystkim opierając się na przedstawionych przez wnioskodawcę okolicznościach i jego argumentacji Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie Sąd I instancji nie przeprowadził w sposób prawidłowy oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej W pierwszej kolejności należy zauważyć, że we wniosku o wstrzymanie wykonania skarżący podał jako okoliczność przemawiającą za wstrzymaniem, że zgodnie art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze, w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 stycznia 2016 r., Sąd umorzy postępowanie upadłościowe, jeżeli majątek pozostały po wyłączeniu z niego przedmiotów majątkowych dłużnika obciążonych hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zastawem skarbowym lub hipoteką morską nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania. Skarżący przywołał następnie treść przepisów art. 230 ust. 1 i 2 ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze, w myśl których do kosztów postępowania upadłościowego zalicza się opłaty sądowe oraz wydatki niezbędne do osiągnięcia celu postępowania, zaś do wydatków, o których mowa w ust. 1, należą w szczególności przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości podatki i inne daniny publiczne. Stąd, w ocenie skarżącego, skoro po uwzględnieniu kwoty kary za zajęcie pasa drogowego za okres po ogłoszeniu upadłości (51.414 zł) majątek dłużnika nie będzie wystarczał na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego, to oznacza, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność umorzenia postępowania upadłościowego, co z koeli wypełnia przesłankę znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd I instancji w ogóle nie odniósł się powyższych okoliczności i nie poddał ich ocenie. Stwierdził jedynie, że argumentacja odwołująca się do załamania płynności finansowej skarżącej, już na dzień wniesienia skargi była nieaktualna. Tymczasem skarżący w swoim wniosku nie podnosił argumentacji dotyczącej załamania płynności finansowej spółki. Oznacza to, że w istocie Sąd I instancji uchylił się od dokonania pełnej oceny wniosku o wstrzymanie wykonania, bowiem w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia pominął w całości przedstawiane przez skarżącego okoliczności, co stanowi naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. Z tej przyczyny zażalenie należało uznać za zasługujące na uwzględnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w związku z powyższym, z uwagi na konieczność respektowania zasady dwuinstancyjności postępowania sądowoadministracyjnego, należało uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać wniosku do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, który ponownie rozpoznając sprawę, winien rozważyć, czy w rozpoznawanej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, biorąc w szczególności pod uwagę podnoszoną przez skarżącego okoliczność, że wykonanie zaskarżonej decyzji może skutkować umorzeniem postępowania upadłościowego. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Burmistrza N. z dnia [...] grudnia 2015 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2016 r. tymczasem Sąd I instancji orzekł wyłącznie o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, tj. decyzji SKO w P. z dnia [...] lutego 2016 r. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.