II GZ 853/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 września 2017 r., sygn. akt III SA/Po 373/16 o umorzeniu postępowania zażaleniowego wszczętego w zakresie pozostawienia wniosku o wyłączenie referendarza sądowego bez rozpoznania w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania pomocy na zalesienie na rok [...] postanawia: oddalić zażalenie.

Zarządzeniem z 9 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu pozostawił wniosek skarżącego o wyłączenie referendarza bez rozpoznania. Strona wniosła pismem z [...] grudnia 2016 r. zażalenie na powyższe zarządzenie. Postanowieniem z 29 marca 2017 r. sąd odrzucił skargę. Postanowienie to jest prawomocne, albowiem NSA postanowieniem z 20 czerwca 2017 r., sygn. akt II GZ 424/17, oddalił zażalenie na to orzeczenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowienia z 7 września 2017 r., sygn. akt III SA/Po 373/16 umorzył postępowanie zażaleniowe wszczęte zażaleniem na zarządzenie WSA w Poznaniu z 9 listopada 2016 r. o pozostawieniu wniosku o wyłączenie referendarza sądowego bez rozpoznania. W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie zażaleniowe należało umorzyć na podstawie art. 195 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.); dalej: p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli postępowanie zażaleniowe stało się bezprzedmiotowe przed przedstawieniem zażalenia wraz z aktami sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, wojewódzki sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym umarza to postępowanie. Wyżej wskazane postępowanie zażaleniowe stało się bezprzedmiotowe, ponieważ po wniesieniu zażalenia postanowieniem z 29 marca 2017 r. WSA w Poznaniu odrzucił skargę, a postanowienie to jest prawomocne od 20 czerwca 2017 r. Sprawa została więc zakończona, stąd rozpoznanie zażalenia na zarządzenie z dnia 9 listopada 2016 r. o pozostawieniu wniosku skarżącego o wyłączenie referendarza bez rozpoznania jest bezprzedmiotowe. Od tego postanowienia skarżący złożył zażalenie. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, wyłączenie referendarza wydającego rozstrzygnięcia w jego sprawie oraz przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 195 § 3 p.p.s.a. jeżeli postępowanie zażaleniowe stało się bezprzedmiotowe przed przedstawieniem zażalenia wraz z aktami sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, wojewódzki sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym umarza to postępowanie. Na postanowienie przysługuje zażalenie. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł skargę do WSA w Poznaniu na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania pomocy na zalesienie. Zarządzeniem z 19 maja 2016 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od tej skargi. Postanowieniem z 19 sierpnia 2016 r. (wydanym przez referendarza sądowego) odmówił przyznania prawa pomocy. Następnie postanowieniem z 9 listopada 2016 r. utrzymano w mocy to postanowienie referendarza sądowego. Zarządzeniem z tego samego dnia sąd pozostawił wniosek skarżącego o wyłączenie referendarz sądowego bez rozpoznania z powodu niewskazania, mimo wezwania, nazwiska referendarza, co do którego odnosi się wniosek skarżącego. Od tego postanowienia oraz zarządzenia skarżący złożył zażalenie. NSA postanowieniem z 19 stycznia 2017 r., II GZ 1346/16 rozpoznał zażalenie skarżącego na zarządzenie z 19 maja 2016 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oddalając to zażalenie. Postanowieniem z 29 marca 2016 r. WSA w Poznaniu postanowieniem odrzucił skargę skarżącego. W tym samym dniu sąd odrzucił zażalenie na postanowienie z 9 listopada 2016 r., wskazując, że żaden dalszy środek odwoławczy nie przysługuje skarżącemu w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy. Od obu tych postanowień skarżący złożył zażalenia, które zostały oddalone przez NSA postanowieniami z 20 czerwca 2017 r., II GZ 424/17 i II GZ 423/17. Postanowieniem z 7 września 2017 r., zaskarżonym w rozpoznawanej sprawie, sąd umorzył postępowanie zażaleniowe wszczęte zażaleniem na zarządzenie z 9 listopada 2016 r. jako bezprzedmiotowe. Z powyższego wynika, że w rozpoznawanej sprawie, po prawomocnym rozpoznaniu kwestii zasadności wezwania o uiszczenie wpisu od skargi i prawomocnej odmowie przyznania prawa pomocy, miało miejsce również prawomocne odrzucenie skargi. Do rozpoznania pozostała sądowi kwestia zażalenia od zarządzenia pozostawiającego wniosek skarżącego o wyłączenie referendarz sądowego bez rozpoznania. Wobec tego, że sprawa, w związku z którą toczyło się postępowanie wpadkowe o wyłączenie referendarza sądowego, została, jak wskazano, prawomocnie rozpoznania poprzez odrzucenie skargi, a więc nie toczy się już postępowanie "główne" w sprawie ze skargi skarżącego, to niecelowe i bezprzedmiotowe jest rozpoznanie zażalenia na zarządzenie w przedmiocie wyłączenie referendarza. Rozpoznana została już bowiem sprawa, w której skarżący żądał tego wyłączenia (jest ona zakończona), a więc wyłączenie to pozbawione byłoby sensu. Odnośnie zaś do kwestii poruszonej w rozpoznawanym zażaleniu - przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, trzeba wskazać skarżącemu, że z tych samych względów, o których mowa powyżej, kwestia ta stała się bezprzedmiotowa, a ponadto w obecnie obowiązującym stanie prawnym NSA nie orzeka o przyznaniu prawa pomocy. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.