II GZ 833/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 717/17 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. M. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2017 r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 717/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. M. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania z uwagi na jej wniesienie z uchybieniem ustawowego terminu. Pismem z [...] maja 2017 r. (data nadania w UP) skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Uzasadniając swój wniosek skarżący wskazał na problemy natury osobistej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 5 września 2017 r., V SA/Wa 717/17 odrzucił wniosek skarżącego. W uzasadnieniu orzeczenia sąd wyjaśnił, że został on wniesiony po terminie. Od tego postanowienia skarżący złożył zażalenie. Wskazał na kwestie merytoryczne związane z samą skargą, a także z postanowieniem ją odrzucającym ze względu na uchybienie terminu. Uchybienie terminu było spowodowane okolicznościami osobistymi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie może zostać uwzględnione. Przede wszystkim wskazać trzeba, że zgodnie z art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: p.p.s.a.) pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Zgodnie zaś z art. 88 p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Termin siedmiu dni do złożenia pisma z wnioskiem o przywrócenie terminu liczy się więc od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W rozpoznawanej sprawie sąd przyjął najbardziej korzystny dla skarżącego termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, tj. datę doręczenia postanowienia o odrzuceniu skargi z powodu jej wniesienia po terminie. Uznał więc, że ustanie przyczyny uchybienia terminu miało miejsce wówczas, gdy skarżący dowiedział się z przesłanego mu postanowienia o odrzuceniu skargi o fakcie złożenia skargi po terminie. Postanowienie to doręczono skarżącemu [...] maja 2017 r., a więc 7-dniowy termin upływał [...] maja 2017 r. Skarżący złożył zaś wniosek [...] maja 2017 r., wobec czego był on spóźniony i w związku z tym musiał zostać odrzucony. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Brak swojej winy strona uprawdopodabnia we wniosku. W rozpoznawanej sprawie skarżący wskazuje przyczyny natury osobistej. Sąd nie mógł jednak zbadać zasadności uwzględnienia tego wniosku na podstawie argumentacji, która ma uprawdopodobnić brak winy w przywróceniu terminu. Odniesienie się przez sąd do argumentacji zawartej we wniosku możliwe jest dopiero wtedy, gdy spełni on warunki formalne jego merytorycznego rozpoznania. Postępowanie w sprawie rozpoznania tego wniosku, podobnie jak rozpoznania innych pism procesowych, w tym skargi, skonstruowane jest bowiem w ten sposób, że sąd najpierw bada, czy wniesione pismo spełnia wymogi formalne (m.in. czy jest podpisane, czy zawiera wymagane elementy, czy jest opłacone, czy wniesiono je w terminie). Dopiero po pozytywnej ocenie spełnienia tych warunków sąd może odnieść się do merytorycznej treści pisma – rozpoznać podnoszone w nim twierdzenia i argumentację. W niniejszej sprawie postępowanie w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia skargi przebiega zatem tak, że najpierw sąd bada, czy wniosek spełnił warunki formalne, a jeśli tak, to odnosi się do zasadności jego uwzględnienia bądź odmowy przywrócenia terminu. W tej sprawie sąd nie mógł przejść do etapu oceny, czy można skarżącemu przywrócić termin do wniesienia skargi (nie mógł zatem ocenić, czy skarżący przekroczył termin z własnej winy, czy też wydarzenia z życia osobistego skarżącego, mówić w uproszczeniu, usprawiedliwiają uchybienie terminu). Sąd musiał poprzestać na etapie oceny formalnej wniosku, gdyż został on złożony po terminie. Gdyby skarżący złożył wniosek terminowo, sąd mógłby rozpoznać jego argumentację. W sprawie sąd musiał jednak stwierdzić, że wniosek został skierowany do sądu po terminie wynikającym z art. 87 § 1 p.p.s.a., a więc sąd zobowiązany był do jego odrzucenia. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi sąd nie bada zasadności samej skargi, gdyż może to uczynić dopiero po pozytywnej ocenie przez sąd spełnienia przez skarżącego warunków formalnych tego rodzaju pisma, a więc m.in. czy skarga została wniesiona w terminie. Dlatego też NSA nie mógł uwzględnić argumentacji zażalenia na zaskarżone postanowienie, odnoszącej się do tego, czy zaskarżona decyzja była prawidłowa. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.