II GZ 79/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Gl 753/22 w zakresie odrzucenia skargi i zwrotu wpisu od skargi w sprawie ze skargi T.S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 2 sierpnia 2022 r., nr BP.501.59.2022.0175.KA12.250688 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: WSA, sąd pierwszej instancji) postanowieniem z 5 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Gl 753/22, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.), odrzucił skargę T.S. (dalej: skarżąca) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: Główny Inspektor) z 2 sierpnia 2022 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł o zwrocie wpisu od skargi. W uzasadnieniu sąd pierwszej instancji wskazał, że zarządzeniem z 14 października 2022 r. skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych wniesionej skargi, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi, przez podanie numeru PESEL. W odpowiedzi na to wezwanie, doręczone 10 listopada 2022 r., skarżąca w piśmie nadanym w placówce pocztowej 22 listopada 2022 r. podała numer PESEL. Wyjaśniając przyczyny odrzucenia skargi, WSA wskazał, że skoro wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi doręczono skutecznie skarżącej 10 listopada 2022 r., termin do wykonania wezwania sądu upłynął 17 listopada 2022 r. W konsekwencji, odpowiedź strony udzielona pismem z 22 listopada 2022 r. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym), nastąpiła po terminie zakreślonym w wezwaniu, co – zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który przewiduje, że sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi – musiało skutkować jej odrzuceniem. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że celem nowelizacji przepisów p.p.s.a., która wprowadziła obowiązek podawania numeru PESEL było zapewnienie jednoznacznej identyfikacji podmiotów w postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie nie istniały wątpliwości co do tożsamości skarżącej, a zatem brak formalny w postaci niewskazania numeru PESEL nie stanowił przeszkody do nadania prawidłowego biegu skardze, zatem nie powinien również stanowić przyczyny odrzucenia skargi. Skarżąca dodatkowo podniosła, że sąd winien ważyć zastosowanie rygoru odrzucenia skargi w przypadku braku formalnego mniej istotnego jakim jest niewskazanie numeru PESEL. Wskazała nadto na konstytucyjne prawo do sądu (art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, które przemawiałyby za uwzględnieniem zawartej w nim argumentacji. Stosownie do treści art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jednym z tych wymogów jest wskazanie numeru PESEL skarżącego, o czym stanowi art. 46 § 2 pkt 1 lit. b i d p.p.s.a. Z art. 49 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Powyższy przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd jest zobowiązany do jej odrzucenia. W rozpoznawanej sprawie nie ma wątpliwości, że skarżąca odebrała wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi 10 listopada 2022 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 27). Nie jest również kwestionowana okoliczność nadania odpowiedzi na wezwanie sądu listem poleconym w dniu 22 listopada 2022 r. (koperta – k. 30 akt sądowych), a zatem po upływie siedmiodniowego terminu określonego w wezwaniu, który upłynął 17 listopada 2022 r. Skarżąca wraz z wezwaniem otrzymała również pouczenie, w którym został wskazany skutek uchybienia terminu do wykonania wezwania sądu, w tej sprawie w postaci odrzucenia wniesionej skargi. Powyższe jasno wskazuje, że skarżąca nie wykonała wezwania sądu i w zakreślonym terminie nie uzupełniła braków formalnych skargi, dlatego NSA uznał, że prawidłowo sąd pierwszej instancji odrzucił jej skargę. Okoliczności podniesione w zażaleniu dotyczące wysłania w terminie odpowiedzi na wezwanie sądu – z powodu przeoczenia – listem zwykłym a nie poleconym nie mogły stać się podstawą uwzględnienia zażalenia na postanowienie WSA o odrzuceniu skargi. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie pozwala na przedłużenie albo odstąpienie od terminu 7 dni przewidzianego w art. 49 § 1 p.p.s.a. w sytuacji, gdy przyczyną nieuzupełnienia braków formalnych w terminie były okoliczności, które jak zdaje się sugerować skarżąca nie były przez nią zawinione. W takiej sytuacji interesy skarżącego podmiotu zabezpiecza wniosek o przywrócenie terminu. Za zupełnie chybione i pozbawione usprawiedliwienia należy zaś uznać podnoszone w zażaleniu argumenty dotyczące okoliczności nowelizacji przepisów p.p.s.a., która wprowadziła obowiązek podawania numeru PESEL. Bez znaczenia pozostaje bowiem przyczyna zmiany tych przepisów, skoro ich skutkiem jest wprowadzenie obowiązku wskazywania w pierwszym piśmie kierowanym do sądu numeru PESEL. Niezasadna jest również argumentacja strony postulująca obowiązek sądu ważenia uchybień w postaci nieuzupełnienia braku formalnego skargi podnosząca konieczność różnicowania ich jako mniej i bardziej istotnych. Nie ma też racji skarżąca, że brak formalny w postaci niewskazania numeru PESEL nie stanowił przeszkody do nadania prawidłowego biegu skardze, zatem nie powinien również stanowić przyczyny odrzucenia skargi. Sąd pierwszej instancji prawidłowo wykonał dyspozycję art. 49 § 1 p.p.s.a. wzywając stronę do uzupełnienia dostrzeżonego braku formalnego. Niewykonanie wezwania sądu musiało zaś skutkować odrzuceniem skargi, o czym strona została pouczona w skierowanym do niej wezwaniu. Brak jest w związku z tym podstaw do twierdzenia, że doszło do naruszenia konstytucyjnego prawa strony do sądu Wobec tego, NSA na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu zażalenia.