II GZ 783/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Przegalińska po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej P. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 2 września 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1938/14 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej P. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 2 września 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1938/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. działając na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odmówił Wspólnocie Mieszkaniowej P. w W. wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2014 r. utrzymującej w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta m.st. W. przez Zarząd Dróg Miejskich w W. z dnia [...] marca 2012 r. wymierzającą karę pieniężną w wysokości 77.846,40 zł za zajęcie pasa drogowego drogi krajowej z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu. W piśmie z dnia 7 maja 2014 r. (znajdującym się w aktach administracyjnych organu II instancji) Wspólnota Mieszkaniowa P. wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2014 r. oraz decyzji organu I instancji, wskazując w uzasadnieniu, że wykonanie decyzji ostatecznej spowodowałoby niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody majątkowej. Skarżąca będąc wspólnotą nie generuje przychodów pozwalających na czynienie oszczędności bez uszczerbku dla ponoszenia kosztów utrzymania nieruchomości oraz zapewnienia mediów i usług na potrzeby nieruchomości wspólnej oraz poszczególnych lokali. Odmawiając wstrzymania wykonania decyzji Sąd I instancji stwierdził, że okolicznością uzasadniającą wstrzymanie wykonania decyzji nie może służyć jedynie stwierdzenie, że wykonanie decyzji spowodowałoby niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody majątkowej. Z załączonego do wniosku sprawozdania finansowego za 2013 r. wynika, że skarżąca dysponowała środkami pieniężnymi w kwocie 144.786,72 zł, natomiast skarżąca nie wskazała - według Sądu – przyczyny, dla której kwota ta nie mogła zostać przeznaczona na uiszczenie kary pieniężnej. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że nie ma w sprawie podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wspólnota Mieszkaniowa P. w W. złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości oraz wnosząc o zmianę poprzez wstrzymanie wykonania decyzji. W uzasadnieniu zażalenia strona wskazała, że jako wspólnota mieszkaniowa jest podmiotem stanowiącym ogół właścicieli lokali danej nieruchomości, którego podstawowym zadaniem jest zarząd i wspólne utrzymanie nieruchomości w stanie co najmniej niepogorszonym. Wykonanie decyzji może doprowadzić do sytuacji, gdzie skarżąca zostanie pozbawiona środków finansowych umożliwiających zarządzanie nieruchomością wspólną, a także narazi się na zarzut niezgodnego z prawem wydawania środków pochodzących od członków wspólnoty, bowiem gromadzone środki służą opłacaniu kosztów mediów i usług związanych z nieruchomością wspólnotą i utrzymaniem poszczególnych lokali. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zasadą wynikającą z art. 61 § 1 p.p.s.a. jest, że wniesienie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. dopuszcza jednak na wniosek skarżącego wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu przez Sąd, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z powyższej regulacji wynika, iż instytucja wstrzymania wykonania aktu ma charakter wyjątkowy, albowiem może mieć miejsce jedynie w przypadku gdy zachodzą przesłanki, o których mowa wyżej. Zastosowanie tej instytucji nie może być poprzedzone oceną zasadności skargi, ponieważ takie działanie sądu, dokonywane w ramach posiedzenia niejawnego, oznaczałoby niedopuszczalną ocenę legalności zaskarżonego aktu, sprowadzającą się do przedsądu. Orzecznictwo sądów administracyjnych zwraca uwagę, że przesłanka wyrządzenia znacznej szkody dotyczy takiej szkody zarówno majątkowej jak i niemajątkowej, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykonanie zaskarżonej decyzji nakładającej karę pieniężną przed zbadaniem jej legalności przez właściwy sąd administracyjny może spowodować wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając na uwadze wysokość wymierzonej kary tj. 77.846,40 zł, stwierdzić należy, iż uiszczenie jej może rodzić poważne trudności dla skarżącej. Ze względu na okoliczność, iż w razie niewstrzymania wykonania ww. decyzji, kara podlegałaby ściągnięciu w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, istnieje prawdopodobieństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodzić się należy ze skarżącą, że posiadane na koncie środki są zaliczkami, które podlegają wydatkowaniu zgodnie z ich przeznaczeniem. W zakresie dysponowania środkami pieniężnymi właścicieli – przekazanymi do rozliczenia – wspólnota nie ma uprawnień, bowiem są to pieniądze właścicieli lokali, a nie wspólnoty i nie może ona samodzielnie dysponować środkami pochodzącymi z wpłacanych przez jej członków zaliczek przeznaczając je na inne cele. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 oraz art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.