II GZ 768/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 17 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 1823/16 w zakresie oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 27 kwietnia 2017 r. (sygn. akt V SA/Wa 1823/16) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA), działając na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odmówił A. Ł. (dalej: skarżąca) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z [...] kwietnia 2016 r., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Warszawie z [...] lutego 2016 r. o wymierzeniu skarżącej kary pieniężnej w wysokości 36 000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. WSA wskazał, że skarżąca zawarła w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że wniosek ten nie został w żaden sposób uzasadniony. Zdaniem WSA, objęcie strony ochroną tymczasową może nastąpić jedynie na jej wniosek, co oznacza, że strona musi nie tylko złożyć stosowny wniosek, ale również uprawdopodobnić istnienie okoliczności uzasadniających odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych. Tymczasem wniosek skarżącej nie został w żaden sposób uzasadniony. Brak umotywowania wniosku uniemożliwiał WSA rozpoznanie go merytorycznie. Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie WSA. Wniosła o uchylenie tego orzeczenia w całości, rozpoznanie wniosku oraz wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji w całości. Zarzuciła rażące naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. przez niedokonanie wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji w całości, kiedy jej wykonanie wyrządzi znaczną szkodę, jak również spowoduje trudne do odwrócenia skutki dla skarżącej, a przedmiotowe okoliczności zostały udowodnione w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła w szczególności, że wbrew stanowisku WSA uzasadniła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jak również udowodniła zasadność złożonego wniosku. Wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy wskazała bowiem wszystkie okoliczności dotyczące jej sytuacji majątkowej, jak również w tym zakresie przedłożyła wszelkie posiadane przez siebie dokumenty, które znajdują się w aktach sprawy. Skarżąca stwierdziła również, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, zdrowotnej oraz życiowej, a wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje utratę możliwości utrzymania przez skarżącą siebie oraz małoletniego syna, a także pozbawi skarżącą możliwości zapewnienia sobie oraz synowi lokalu mieszkalnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z przepisu tego wynika, że warunkiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest wykazanie we wniosku, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku jego wykonania. Sąd orzeka w kwestii wstrzymania wykonania decyzji na podstawie przytoczonych we wniosku okoliczności, uwzględniając indywidualny charakter każdej sprawy i możliwość wystąpienia dla skarżącego niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. To do strony wnioskującej należy zatem wskazanie zarówno przesłanki wstrzymania wykonania decyzji, która ma w danym przypadku zachodzić, jak i okoliczności uprawdopodabniających wystąpienie wskazanej przesłanki zastosowania ochrony tymczasowej, zaś obowiązkiem sądu jest wnikliwa ocena, czy wskazane przez stronę okoliczności związane z wykonaniem zaskarżonych rozstrzygnięć organów administracji świadczą o wystąpieniu w danej sprawie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, WSA uznał, że nie była możliwa ocena spełnienia przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., ponieważ skarżąca nie umotywowała wniosku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ocena WSA jest prawidłowa. WSA trafnie stwierdził, że sformułowany w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie został uzasadniony, a przez to nie było możliwości jego merytorycznego rozpoznania. Należy zauważyć, że fragment skargi odnoszący się do kwestii zastosowania w tej sprawie ochrony tymczasowej sprowadza się wyłącznie do stwierdzenia, iż skarżąca wnosi o "wstrzymanie wykonania skarżonej decyzji do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd Administracyjny" oraz stwierdzenia: "Na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 PPSA wnoszę o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji, a na wypadek, gdyby organ nie uwzględnił przedmiotowego wniosku, na podstawie art. 61 § 3 PPSA wnoszę o uwzględnienie niniejszego wniosku przez sąd". Wniosek ten w ogóle nie został uzasadniony. Przede wszystkim skarżąca (reprezentowana przez adwokata) nie wskazała, która z przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. wskazuje na konieczność zastosowania w tej sprawie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ponadto, we wniosku nie przytoczono jakichkolwiek okoliczności, które wskazywałyby czy to na niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w razie wykonania zaskarżonej decyzji. W toku postępowania skarżąca złożyła - na potrzeby rozpoznawania jej wniosku o przyznanie prawa pomocy - dokumenty dotyczące jej sytuacji majątkowej. Dokumenty te podlegałyby ocenie WSA w kontekście wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, gdyby skarżąca sprecyzowała, w oparciu o którą z przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. domaga się zastosowania ochrony tymczasowej i gdyby przytoczyła okoliczności uprawdopodabniające wystąpienie którejkolwiek z tych przesłanek, co jednak w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że w razie zmiany okoliczności sprawy skarżąca może wystąpić z kolejnym wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji. Zgodnie bowiem z art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.