II GZ 745/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 10 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S W E i R P w Ł na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 24 sierpnia 2017 r. sygn. akt I SA/Bk 767/17 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S W E i R P w Ł na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [..] maja 2017 r. nr [..] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu części dotacji oświatowej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2017 r. odmówił S W E i R P w Ł wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [..] maja 2017 r. w przedmiocie zobowiązania do zwrotu części dotacji oświatowej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że S w skardze na decyzję SKO zawarło wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że wykonanie decyzji spowoduje nieodwracalne konsekwencje, może bowiem skutkować zajęciem rachunków bankowych i niemożnością wypłaty wynagrodzeń pracowniczych. WSA w Białymstoku stwierdził, że wniosek S nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie zawiera żadnej okoliczności stanowiącej o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. S powołało się tylko ogólnikowo na okoliczność, że wysokość dotacji do zwrotu jest znaczna. Nie wykazano jaka jest obecnie rzeczywista kondycja finansowa S. Samo twierdzenie skarżącej o wydatkowaniu całości dotacji na bieżącą działalność dydaktyczną jest niewystarczające do oceny wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na możliwość powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu I instancji S nie wykazało, że spełniona którakolwiek z przesłanek określonych w 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: p.p.s.a., zatem nie ma możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. S złożyło zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego zmiany i wstrzymania wykonania decyzji SKO, ewentualnie uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciło błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na błędnym uznaniu, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ na podstawie wskazanych przez skarżącą okoliczności nie sposób ocenić, czy rzeczywiście zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji. S podało, że jest organizacją non profit, a jego działalność nie jest nastawiona na zysk. Otrzymana dotacja w chwili obecnej wykorzystywana jest na działalność dydaktyczną. Odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji skutkować będzie wstrzymaniem bieżącej działalności oświatowej. Natychmiastowy zwrot dotacji może wpłynąć negatywnie na stabilność finansową prowadzonych przez S szkół oraz spowodować trudności z regulowaniem bieżących zobowiązań. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedstawienia takiego uzasadnienia, aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Obowiązek umotywowania wniosku i poparcia go odpowiednimi dowodami spoczywa na wnioskodawcy. Sąd nie ma obowiązku wyręczać strony w tym zakresie, a tym bardziej działać w jej interesie. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił wskazywane przez S w treści skargi okoliczności, mające jego zdaniem, uzasadniać złożony wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Twierdzenia te sprowadzały się bowiem do ogólnych sformułowań nieuprawdopodobnionych jakimikolwiek okolicznościami faktycznymi. Taki charakter mają podane przez wnioskodawcę okoliczności wskazujące na możliwość zajęcia rachunków bankowych i wstrzymania regulowania bieżących płatności, w tym wypłaty wynagrodzeń. Powołując w uzasadnieniu wniosku określone okoliczności, skarżąca powinna chociażby uprawdopodobnić ich wystąpienie, wykraczając w ten sposób poza gołosłowne i ogólnikowe stwierdzenia. W tym miejscu podkreślić wypada, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pociąga za sobą dolegliwość finansową, rodząc określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia, nie oznacza to jednak, że zawsze w takiej sytuacji należy zastosować wyjątkowe rozwiązanie prawne jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W rozpoznawanej sprawie nie można stwierdzić, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje skutki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wnioskowanie takie należy uznać za co najmniej przedwczesne wobec nieznajomości przez Sąd sytuacji finansowej skarżącego. S zarówno we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jak również w zażaleniu nie wyjaśniło, dlaczego Sąd winien uznać, że jej wykonanie spowoduje wskazywane przez niego zagrożenia. Do akt nie złożono żadnych dowodów obrazujących sytuację finansową S, które uprawdopodabniałyby wskazywane okoliczności, i które pozwoliłyby Sądowi na dokonanie oceny faktycznego wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na możliwość wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uwzględnienie wniosku mogłoby nastąpić jedynie, gdyby wskazano w nim konkretne okoliczności odnoszące się do sytuacji majątkowej skarżącego, które dawałyby podstawy do uznania, że w przypadku egzekucji świadczenia dojdzie do realizacji przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Odwoływanie się we wniosku do obawy zachwiania płynności finansowej niezbędnej do bieżącego regulowania należności, w tym również z tytułu wynagrodzeń pracowników, nie mogło być uznane za uzasadniające uwzględnienie wniosku skarżącego. Ze wskazanych powodów NSA, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.