II GZ 743/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Zielińska po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. Spółki z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt III SA/Gl 2160/15 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. Spółki z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia oddalić zażalenie.

I Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2016 r. (sygn. akt III SA/Gl 2160/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), odmówił G. Spółce z o.o. z siedzibą w [...] wstrzymania wykonania zaskarżonej przez tę spółkę decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. (nr [...]), która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. (nr [...]) wymierzającą skarżącej spółce karę pieniężną w wysokości 24 000 zł za urządzenie gier na automatach poza kasynem gry. Z uzasadnienia orzeczenia Sądu pierwszej instancji wynika, że skarżąca spółka złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Spółka stwierdziła, że zapłata kary pieniężnej w znaczący sposób może nadwyrężyć jej kondycję finansową, a nawet narazić na utratę płynności finansowej, bowiem w 2015 r. odnotowała ujemny bilans finansowy, co spowodowało wstrzymanie wymagalnych zobowiązań wobec kontrahentów. W piśmie z dnia 6 kwietnia 2016 r. spółka uzupełniła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, wskazując że jej kondycja finansowa pogorszyła się, gdyż na mocy decyzji Izb Celnych wszczęto wobec niej egzekucje decyzji o karach finansowych, a zobowiązania z tego tytułu opiewają na łączną kwotę 194 tys. złotych. Spółka oznajmiła również, że od stycznia nie wypełniła swoich zobowiązań z tytułu rat leasingowych i księgowości, a jej mienie jest w trakcie egzekucji administracyjnych. Do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji dołączono wydruki z rachunku bankowego z konta skarżącej spółki, zawiadomienia o wszczęciu egzekucji z rachunku, protokoły zajęcia egzekucyjnego mienia ruchomego (automatów) skarżącej. Ponadto w toku postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy skarżąca nadesłała: formularz CIT-8 za 2014 r., deklaracje VAT-7 za miesiące od lipca do grudnia 2015 r., bilans na dzień 31 grudnia 2014 r., sprawozdanie finansowe za okres 15 kwietnia - 31 grudnia 2014 r., rachunek zysków i strat na dzień 31 grudnia 2014 r. i 31 grudnia 2015 r. W ocenie Sądu pierwszej instancji, wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie, bowiem skarżąca nie wykazała, że zachodzi w stosunku do niej niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody materialnej lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd podkreślił, że obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie, że na skutek egzekucji spornej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Zdaniem Sądu, wstrzymania wykonania decyzji nie uzasadniała okoliczność poniesienia przez spółkę straty w poprzednim roku obrotowym, bowiem strona - pomimo egzekucji nałożonych na nią kar pieniężnych - nadal obraca środkami, jej działalność nie jest zawieszona, ani też nie jest objęta postępowaniem likwidacyjnym, upadłościowym, układowym lub naprawczym. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wprawdzie z dokumentów załączonych do pisma z dnia 6 kwietnia 2016 r. wynika, iż wobec skarżącej toczą się postępowania egzekucyjne, jednak nic w sprawie nie wskazuje, aby czynności egzekucyjne podjęte w stosunku do wierzytelności na rachunku bankowym wywołały jakieś skutki, poza wywołanym przez samą spółkę spadkiem salda do zera. Ponadto wyciąg z rachunku bankowego spółki wskazuje, że strona do dnia 2 marca 2016 r. na bieżąco regulowała swoje zobowiązania, w tym z tytułu usług księgowych, telekomunikacyjnych czy z tytułu obsługi prawnej. Ponadto WSA stwierdził - biorąc pod uwagę częstotliwość wpłat dokonywanych przez prezesa spółki, ich różnorodną wysokość oraz mając na względzie przedmiot działalności skarżącej - że kwoty te stanowią dochód pochodzący z automatów do gier. Sąd zwrócił także uwagę, że z przedłożonych do akt sprawy deklaracji VAT-7 za ostatnie półrocze 2015 r. wynika, że skarżąca wykazywała obrót w swojej działalności (m.in. [...] zł w grudniu 2015 r.), co świadczy o tym, iż strona nie utraciła płynności finansowej i funkcjonuje na rynku w sposób aktywny. W związku z tym WSA uznał, że brak jest postaw do przyjęcia, iż zapłata kwoty 24 000 zł mogłaby realnie zagrozić utratą przez skarżącą płynności finansowej, a zatem brak jest podstaw, aby przyjąć, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. II G. Spółka z o.o. (zastępowany przez adwokata) złożyła zażalenie na wspomniane postanowienie Sądu pierwszej instancji. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie zmianę tegoż postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 w zw. z art. 163 § 2 p.p.s.a., gdyż po stronie skarżącej w sposób jednoznaczny wykazano, że wykonanie decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki w postaci powstania znacznych strat finansowych w prowadzonej działalności handlowej, a nawet konieczności jej zakończenia przez skarżącą. W uzasadnieniu autor zażalenia wskazał w szczególności, że Sąd pierwszej instancji nie odniósł się w ogóle do kwestii, czy wniosek skarżącej odpowiada wymogom kreślonym w art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz czy argumenty skarżącej są zasadne. W sytuacji kiedy spółka jest w fazie egzekucyjnej, WSA odmawia wstrzymania decyzji, choć sam wskazuje, iż przymusowa egzekucja decyzji może realnie zagrażać bytowi przedsiębiorstwa. Dołączone do akt sprawy dokumenty świadczą o tym, że skarżąca odnotowała w ubiegłym roku ujemny bilans finansowy, co spowodowało wstrzymanie wymagalnych zobowiązań wobec kontrahentów. Zdaniem autora zażalenia, Sąd pierwszej instancji nie zwrócił uwagi na nowe okoliczności, do których odnosiły się dokumenty załączone przy piśmie z dnia 6 kwietnia 2016 r. Obecnie kondycja finansowa spółki pogorszyła się, gdyż wszczęto wobec niej egzekucje decyzji o karach finansowych, skutkujące zajęciem konta firmowego i zajęciem mienia. W ocenie strony, prawidłowa weryfikacja przedłożonych dokumentów jednoznacznie wskazuje, że skarżąca nie dysponuje środkami umożliwiającymi pokrycie należności orzeczonej zaskarżoną decyzją, a wykonanie tej decyzji wiązałoby się z wyrządzeniem skarżącej znacznej szkody lub prowadziłoby do trudnych do odwrócenia skutków. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie wymierzenia skarżącej spółce kary pieniężnej w wysokości 24 000 zł. W zaskarżonym postanowieniu Sąd pierwszej instancji uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony, bowiem z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy nie wynika, iż skarżąca spółka znajduje się w takiej sytuacji finansowej, że wykonanie zaskarżonej decyzji (czyli zapłata kwoty 24 000 zł) doprowadzi po stronie spółki do znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena jest prawidłowa. Wbrew twierdzeniom autora zażalenia, Sąd pierwszej instancji odniósł się do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, oceniając czy argumenty spółki w tym zakresie są zasadne, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Treść tegoż uzasadnienia wyraźnie również wskazuje - co bezzasadnie zarzucono w zażaleniu - że Wojewódzki Sąd Administracyjny wziął także pod rozwagę dokumenty załączone przez pełnomocnika skarżącej do pisma z dnia 6 kwietnia 2016 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie nie zaistniały okoliczności świadczące o wystąpieniu przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Trafnie WSA zwrócił uwagę, że z przedłożonych do akt sprawy kopii deklaracji VAT-7 wynika, iż w ostatnim półroczu 2015 r. spółka prowadziła działalność gospodarczą, wykazując przy tym obrót na poziomie kilkudziesięciu tysięcy złotych miesięcznie. Z wyciągów z rachunku bankowego spółki prowadzonego w [...] Banku Spółdzielczym wynika, że rachunek ten był zasilany przez prezesa zarządu skarżącej spółki kilkutysięcznymi wpłatami w listopadzie i grudniu 2015 r. Okoliczności te świadczą, że w tamtym okresie spółka prowadziła działalność i brak było okoliczności wskazujących na ryzyko utraty przez nią płynności finansowej. Okoliczności takiej nie stanowi - jak zasadnie stwierdził Sąd pierwszej instancji - fakt poniesienia przez spółkę straty w poprzednim roku obrachunkowym, bowiem strata podatkowa nie świadczy automatycznie o braku środków finansowych, ani o utracie płynności finansowej danego podmiotu. Zasadne jest również stanowisko Sądu pierwszej instancji, że o wystąpieniu w sprawie przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie świadczy treść dokumentów załączonych do pisma z dnia 6 kwietnia 2016 r. Wynikający z nich fakt zajęcia rachunku bankowego spółki, jak i brak operacji na tym rachunku w okresie 1 stycznia - 2 marca 2016 r. nie wystarcza do postawienia tezy, że wykonanie zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji doprowadzi do wyrządzenia skarżącej spółce znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki, np. w postaci utraty płynności finansowej, skutkującej upadłością spółki. Przede wszystkim należy zauważyć, że spółka nie udokumentowała w żaden sposób, jak fakt zajęcia rachunku bankowego (od 30 grudnia 2015 r.) i zajęcia należących do niej ruchomości wpłynął na zakres prowadzonej działalności gospodarczej. W tym zakresie spółka mogła przykładowo przedłożyć deklaracje VAT-7 za pierwsze miesiące 2016 r. Nie jest również znany aktualny stan majątkowy spółki. Brak jest również informacji, aby skarżąca - w związku ze swoją aktualną sytuacją finansową - znajdowała się w upadłości. W takiej sytuacji trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że w świetle ustalonych w sprawie okoliczności nie można przyjąć, że wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do wyrządzenia skarżącej spółce szkody, która byłaby znaczna lub może spowodować skutki, które byłyby nieodwracalne. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie. PG