II GZ 74/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 stycznia 2024 r. sygn. akt III SA/Łd 839/23 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi K.S. na postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 17 października 2023 r. nr ŁPWIS.NS.HŚ.906.7.2023.KK w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązków określonych w tytule wykonawczym postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 4 stycznia 2024 r., sygn. akt III SA/Łd 839/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił K. S. wstrzymania wykonania postanowienia Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 17 października 2023 r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązków określonych w tytule wykonawczym. Sąd I instancji podał w uzasadnieniu, że K.S. (dalej: strona, skarżący) w skardze na ww. postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 17 października 2023 r. zawarł wniosek o wstrzymanie jego wykonania do czasu zakończenia postępowania. Wniosek uzasadnił stwierdzeniem, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody. WSA nie znalazł podstaw do zastosowania ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), ponieważ skarżący nie wskazał, ani nie udokumentował okoliczności, które mogłyby spowodować możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie zawierał wystarczającego uzasadnienia w tym zakresie. Nie można za takowe uznać stwierdzenia, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody. Skarżący stwierdzenia tego nie uzasadnił, ograniczając się jedynie do zaprezentowania w skardze argumentów świadczących, jego zdaniem, o wadliwości wydanego w sprawie postanowienia. Tymczasem o tym, czy nałożenie na skarżącego grzywny w celu przymuszenia w kwocie 10.000 zł było leganie, orzeknie dopiero Sąd, kontrolując zaskarżone postanowienie. Nie jest to zaś ustawowa przesłanka wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez uznanie jakoby w niniejszej sprawie nie zachodziło niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody. W uzasadnieniu autor zażalenia wskazał, że skarżący posiada na utrzymaniu małe dziecko, którego potrzeby życiowe generują obecnie znaczne koszty całej rodziny. Tym samym kwota 10.000 zł jest dla skarżącego zbyt obciążająca jako jednorazowa zapłata. Jednocześnie względem skarżącego toczy się drugie postępowanie przymuszające, w którym Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny żąda od skarżącego kolejnych 10.000 zł tytułem przymuszenia do wykonania decyzji. Decyzja ta również została przez stronę zaskarżona do sądu. W związku z tym potencjalna kwota, którą organy administracyjne mogą egzekwować od skarżącego to 20.000 zł. Jest to kwota, która w znaczny sposób utrudnić może bytowanie rodziny strony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej jest uprawdopodobnienie przez stronę wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stwierdzić przy tym należy, że za wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudnymi do odwrócenia skutkami są zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Zauważyć należy, że w sprawach, w których rozstrzygane są kwestie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu ciężar dowodzenia okoliczności wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. zdecydowanie przesuwa się na stronę wnioskującą, gdyż tylko ona posiada w tym zakresie stosowną wiedzę. Na wnioskodawcy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. W judykaturze dominuje stanowisko – akceptowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w rozpatrywanej sprawie – kładące nacisk na obowiązek uprawdopodobnienia przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (por. np. postanowienia NSA: z dnia 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07; z dnia 10 maja 2011 r., II FZ 106/11; z dnia 9 września 2011 r., II FSK 1501/11; z dnia 28 września 2011 r., I FZ 219/11). Nie powinno budzić wątpliwości stwierdzenie, że to w interesie tej strony leży podanie do wiadomości sądu wszystkich istotnych okoliczności sprawy i utrwalenia ich w dokumentach. Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi go poprzeć stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu musi w sposób przekonujący przedstawiać konkretne relacje między brakiem jego wstrzymania a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zasadnie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie przedstawił żadnej argumentacji uprawdopodobniającej, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku jego wykonania. Aby zbadać, czy rzeczywiście w stosunku do strony zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, konieczne jest odniesienie wysokości nałożonej na skarżącego grzywny w wysokości 10.000 zł do jego sytuacji materialnej (finansowej). Bez porównania tych dwu wartości (wysokości nałożonej grzywny i majątku, jakim dysponuje skarżący) - nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia autora zażalenia. Skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, nie wykazał swojej sytuacji materialnej, nie przedłożył żadnych dokumentów, a zatem dokonanie ustalenia, jaki konkretnie wpływ mogłoby wywrzeć wykonanie zaskarżonego postanowienia na stronę skarżącą (tj. czy wykonanie postanowienia mogłoby spowodować trudne do odwrócenia skutki i/lub znaczną szkodę w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a.), okazało się niemożliwe. Oznacza to, że pozytywna ocena, gołosłownego wniosku, była wykluczona. Skarżący również w zażaleniu nie wykazał, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Skarżący podniósł jedynie, że posiada na utrzymaniu małe dziecko, którego potrzeby życiowe generują obecnie znaczne koszty całej rodziny. Tym samym kwota 10.000 zł jest dla skarżącego zbyt obciążająca jako jednorazowa zapłata. Podkreślił, że Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny żąda od niego kolejnych 10.000 zł tytułem przymuszenia do wykonania decyzji. Decyzja ta również została przez stronę zaskarżona do sądu. Jednocześnie nie wykazał żadnym dowodem, jaka jest jego sytuacja finansowa. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.