II GZ 74/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P.P.K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 2347/18 w zakresie wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi P.P.K. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia Nr 2 przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach 20-23 marca 2018 r. z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego postanawia: oddalić zażalenie.

Wyrokiem z 17 czerwca 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 2347/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P.P.K. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia Nr 2 przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach 20-23 marca 2018 r. z [...] października 2018 r. w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego. P.P.K. (dalej "skarżący") [...] czerwca 2020 r. złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku. W piśmie tym zawarł wniosek o zwolnienie z opłaty od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu do sporządzania skargi do NSA. Postanowieniem z 7 sierpnia 2020 r., sygn. akt VI SPP/Wa 102/20, referendarz sądowy przy Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie bez rozpoznania, ponieważ skarżący, pomimo wezwania, nie złożył wniosku na urzędowym formularzu. Zarządzeniem z 10 listopada 2020 r. Przewodniczący Wydziału VI WSA w Warszawie wezwał skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzanym i doręczanym na wniosek w kwocie 100 zł, stosownie do § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. poz. 1090; dalej "rozporządzenie"). Wskazał, że wymienioną kwotę należy uiścić na rachunek bankowy Sądu w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej pod rygorem jej ściągnięcia. Zażalenie na powyższe zarządzenie złożył skarżący. Wskazał, że wraz z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku wniósł o zwolnienie z opłaty kancelaryjnej od wniosku. Następnie został mu doręczony wyrok wraz z uzasadnieniem, a zatem należało przyjąć, że został zwolniony z opłaty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony. W przypadku zgłoszenia takiego wniosku przepis art. 234 § 2 p.p.s.a. przewiduje obowiązek uiszczenia opłaty kancelaryjnej. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządza ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek, po uprzednim wezwaniu strony do jej uiszczenia. Wysokość opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku i jego doręczenie stronie ustawodawca określił w – powołanym przez Przewodniczącego Wydziału VI WSA w Warszawie w zaskarżonym zarządzeniu – § 2 rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem pobiera się ją w kwocie 100 zł. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle powyższych przepisów zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VI WSA w Warszawie jest zgodne z prawem. Prawidłowo bowiem określono zarówno podstawę wezwania do uiszczenia opłaty skarbowej, jak również wysokość należnej opłaty kancelaryjnej. Niezasadne jest również twierdzenie skarżącego, że skoro przesłano mu uzasadnienie zaskarżonego wyroku, pomimo nieuiszczenia przez niego opłaty kancelaryjnej, to należało przyjąć, że został zwolniony z tejże opłaty. Należy bowiem wskazać, że wniosek skarżącego o zwolnienie od uiszczenia opłaty kancelaryjnej został przekazany według właściwości do referendarza sądowego przy WSA w Warszawie. Z uwagi na to, że skarżący nie złożył ww. wniosku na urzędowym formularzu, referendarz pozostawił wniosek bez rozpoznania. Wobec tego nie zachodził wyjątek od obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej. Nie ma również podstaw, aby w przypadku gdy wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku nie został opłacony, nie sporządzać tego uzasadnienia i nie doręczać go wnioskodawcy. Działanie takie stanowiłoby nieuzasadnione pozbawienie strony prawa do sądu, zagwarantowanego w art. 45 ust. 1 Konstytucji, ponieważ sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie go stanowi warunek zaskarżenia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Co więcej, z art. 234 § 2 p.p.s.a. wprost wynika, że w przypadku gdy opłata ta nie została uiszczona, przewodniczący zarządza ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek. Na marginesie można wspomnieć, że o przyznaniu prawa pomocy skarżący zostałby zawiadomiony, tak jak został zawiadomiony o pozostawieniu jego wniosku bez rozpoznania (por. k. 9 akt sądowych o sygn. akt VI SPP/Wa 102/20). W tym stanie sprawy należało uznać, że zaskarżone zarządzenie odpowiadało prawu. Nie zaszły również przesłanki do uznania, że skarżący powinien być zwolniony z uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.