II GZ 72/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M.N. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 1124/22 w zakresie pozostawienia pisma bez rozpoznania w sprawie ze skargi M.N. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 24 lutego 2022 r. nr EA-b-264/99/22 w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską postanawia oddalić zażalenie.

Zarządzeniem z 24 listopada 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 1124/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA, sąd pierwszej instancji) pozostawił bez rozpoznania pismo M.N. z 21 września 2022 r. w sprawie ze skargi M.N. (dalej: skarżący) na decyzję Komendanta Głównego Policji z 24 lutego 2022 r. nr EA-b-264/99/22 w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską. W uzasadnieniu WSA wskazał, że w skardze na opisaną wyżej decyzję Komendanta Głównego Policji skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z 10 czerwca 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 1124/22 WSA odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z 18 lipca 2022 r. skarżący wniósł o "zmianę postanowienia z 10 czerwca 2022 r.". Postanowieniem z 29 lipca 2022 r. WSA odrzucił zażalenie skarżącego z uwagi na wniesienie go z uchybieniem terminu. Następnie pismem z 22 sierpnia 2022 r. skarżący wniósł o "ponowne rozpatrzenie skargi na postanowienie WSA z 10 czerwca 2022 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1124/22", w uzasadnieniu pisma wskazał jednak postanowienie WSA z 29 lipca 2022 r. W odpowiedzi na wezwanie sądu do uzupełnienia braków pisma z 22 sierpnia 2022 r. przez jego podpisanie oraz sprecyzowanie zakresu żądania poprzez wskazanie, czy stanowi ono zażalenie, a jeżeli tak to czy skarżone jest wskazane w petitum pisma postanowienie z 10 czerwca 2022 r., czy wskazane w uzasadnieniu postanowienie z 29 lipca 2022 r., skarżący w zakreślonym przez sąd terminie nadesłał pismo z 21 września 2022 r., w którym powtórzył treść pisma z 22 sierpnia 2022 r. uzupełniając je o dodatkowe informacje, jednak nie udzielił odpowiedzi na wezwanie sądu dotyczące sprecyzowania żądania zawartego w jego treści. Mając na względzie, że pismo skarżącego nie zawiera jednoznacznych wniosków procesowych i sąd pierwszej instancji nie był w stanie ustalić, jakie jest ostatecznie żądanie strony, a strona – pomimo prawidłowo doręczonego i precyzyjnego wezwania – nie uzupełniła ani nie poprawiła wniesionego pisma, WSA na podstawie art. 49 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), pozostawił pismo strony bez rozpoznania. W zażaleniu na zarządzenie sądu pierwszej instancji skarżący wniósł o "zmianę postanowienia w sprawie 1124/22 dotyczącej wstrzymania wykonania decyzji Komendanta Głównego Policji". W uzasadnieniu podniósł, że WSA pismem z 12 września 2022 r. wezwał go do usunięcia braków formalnych pisma z 22 sierpnia 2022 r. poprzez jego podpisanie, jednak do wezwania nie dołączono przedmiotowego pisma celem jego podpisania, dlatego skarżący oczekiwał na odrębną przesyłkę z sądu, której do dnia redagowania następnego wniosku nie otrzymał. Skarżący wniósł o "ponowne pochylenie się nad sprawą z potraktowaniem materiału dowodowego jako całokształtu wniosków i uzasadnień w sprawie". Pismem z 12 lutego 2023 r. zatytułowanym: "Uzupełnienie zażalenia" skarżący wniósł o stwierdzenie ustania z dniem 26 lutego 2023 r. przyczyny cofnięcia mu zaskarżoną decyzją pozwolenia na broń. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie wniesione w sprawie podlegało oddaleniu. Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie zaś z § 2 tego przepisu, jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania. Na zarządzenie przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA, sąd drugiej instancji) Z przytoczonych przepisów jasno wynika, że Przewodniczący (przewodniczący wydziału, przewodniczący posiedzenia lub sędzia sprawozdawca) ma obowiązek ustalenia, czy pismo wniesione przez stronę nie ma braków formalnych, będących wynikiem niezachowania ogólnych wymagań dotyczących pism procesowych lub szczególnych wymagań przewidzianych dla pism kwalifikowanych. Czynności w ramach postępowania naprawczego może wykonywać także referendarz sądowy. Przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. znajduje zastosowanie w przypadku takich braków, które uniemożliwiają nadanie pismu strony prawidłowego biegu, tzn. wywołanie przez pismo procesowe właściwych skutków procesowych zarówno w stosunku do sądu, jak i pozostałych podmiotów uczestniczących w postępowaniu (por. W. Siedlecki, Uchybienia procesowe w sądowym postępowaniu cywilnym, Warszawa 1971, s. 24). Do braków formalnych pism podlegających usunięciu zalicza się w szczególności: brak określenia strony przeciwnej, brak podpisu strony, podpisanie pisma w sposób nieczyniący zadość zasadom reprezentowania strony ujawnionym w Krajowym Rejestrze Sądowym, brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji osoby prawnej, brak odpisów pisma, brak uiszczenia wpisu równocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu, niedopełnienie przez wnoszącego o przywrócenie terminu niedokonanej w terminie czynności procesowej, polegające na niedołączeniu do składanego wniosku pisma procesowego w postaci skargi kasacyjnej lub zażalenia. W orzecznictwie NSA wskazuje się, że takim brakiem jest również niewskazanie jednoznacznych wniosków procesowych (por. postanowienie NSA z 22 lutego 2007 r., sygn. akt II OZ 140/07, ONSAiWSA 2008, nr 2, poz. 27). Konsekwencją stwierdzenia braku formalnego podlegającego uzupełnieniu jest wezwanie strony do jego uzupełnienia. Zarządzenie przewodniczącego o wezwaniu strony (lub jej pełnomocnika) do usunięcia braków pisma procesowego powinno być sformułowane precyzyjnie, jasno i jednoznacznie. Przewodniczący, wzywając stronę do uzupełnienia lub poprawienia pisma, musi wskazać dokładnie, jakie braki strona ma uzupełnić, oraz zakreślić siedmiodniowy termin do ich uzupełnienia. W wezwaniu do uzupełnienia braków pisma powinien również zostać określony rygor, polegający na pozostawieniu pisma w aktach sprawy bez nadania mu dalszego biegu. Zastosowanie się przez stronę do wezwania sanuje braki pisma ze skutkiem od chwili jego wniesienia. Skutki wniesienia pisma powstają zatem w chwili wniesienia pisma z brakami, a nie w chwili uzupełnienia braków. Jeśli natomiast strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w ustawowym terminie, przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Pismo zatem pozostaje w aktach sprawy, natomiast stronom należy doręczyć odpis powyższego zarządzenia wraz z uzasadnieniem (jeśli zarządzenie było wydane na posiedzeniu niejawnym) i pouczeniem o możliwości wniesienia zażalenia (por. H. Knysiak-Sudyka [w:] T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, opublikowano WK 2016, komentarz do art. 49). W rozpoznawanej sprawie, wobec dostrzeżenia braków pisma z 22 sierpnia 2022 r., skarżący prawidłowo został wezwany do jego uzupełnienia przez podpisanie oraz sprecyzowanie zakresu żądania i wskazanie, czy stanowi ono zażalenie, a jeżeli tak to czy skarżone jest wskazane w petitum pisma postanowienie z 10 czerwca 2022 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej w tej sprawie decyzji, czy wskazane w uzasadnieniu postanowienie z 29 lipca 2022 r. o odrzuceniu zażalenia strony. Jak wynika z akt sprawy, skarżący w zakreślonym przez sąd terminie nadesłał pismo z 21 września 2022 r., w którym powtórzył treść pisma z 22 sierpnia 2022 r. uzupełniając je o dodatkowe informacje – w większości odnoszące się do kwestii cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń, jak również do sposobu liczenia terminów do wniesienia środków zaskarżenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym,. Strona nie udzielił a jednak odpowiedzi na wezwanie sądu dotyczące sprecyzowania żądania zawartego w piśmie z 22 sierpnia 2022 r. Z tych przyczyn, w ocenie NSA, prawidłowo sąd pierwszej instancji, działając w oparciu o art. 49 § 2 p.p.s.a., pozostawił pismo strony bez rozpoznania. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że przewidziane we wskazanym przepisie ujemne konsekwencje dla strony mogą być skutecznie zastosowane nie wtedy, gdy strona nie wykona jakiegokolwiek wezwania do usunięcia braków, ale tylko wtedy, gdy niewykonanie wezwania spowoduje niemożność nadania biegu temu pismu (por. postanowienie NSA z 30 marca 2012 r., sygn. akt . I OSK 677/12, publ. w CBOSA). W rozpoznawanej sprawie pismo skarżącego nie zawierało jednoznacznych wniosków procesowych i sąd pierwszej instancji nie był w stanie ustalić, jakie jest ostatecznie żądanie strony, a strona – pomimo prawidłowo doręczonego i precyzyjnego wezwania – nie uzupełniła ani nie poprawiła wniesionego pisma. Wobec powyższego zażalenie jako nieuzasadnione nie mogło zostać uwzględnione. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.