II GZ 713/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. Spółki z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 9 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Po 684/16 w zakresie odmowy wstrzymania zaskarżonej wykonania decyzji w sprawie ze skargi W. Spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P., postanowieniem z 9 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Po 684/16, odmówił W. sp. z o.o. z siedzibą w W. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w P. z [...] lutego 2016 r. w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. W ocenie Sądu z samego faktu, że zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne wobec skarżącej, nie wynika wniosek, że w wyniku podjętych działań egzekucyjnych powstanie u skarżącej znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki. Z zasady sama szkoda powstała z tytułu dokonanych czynności egzekucyjnych ma charakter restytucyjny, ponieważ wiąże się ze świadczeniem pieniężnym, które ze swej natury jest świadczeniem odwracalnym. Oznacza to, że w razie ewentualnego prawomocnego uwzględnienia skargi, po merytorycznym rozpoznaniu sprawy, jeśli strona poniesie szkodę z powodu niezgodnego z prawem działania organu, ma roszczenie o jej naprawienie. Sama możliwość uchylenia zaskarżonej decyzji przez Sąd, a także sposób prowadzenia egzekucji nie stanowi podstawy do wstrzymania zaskarżonej decyzji, gdyż na tym etapie postępowania Sąd nie bada zasadności samej skargi. Zdaniem WSA z argumentów dotyczących sytuacji finansowej Spółki nie wynika, że w wyniku egzekucji grożą spółce skutki, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Sąd uznał, że dla kompleksowej analizy wniosku zabrakło informacji odnoszących się do majątku trwałego firmy, jego szacunkowej wartości czy dochodów z prowadzonej działalności. Skarżąca nie przedstawiła informacji odnośnie ciążących na niej zobowiązań. Nie przedłożyła również żadnych konkretnych danych dotyczących aktualnego stanu majątkowego np. deklaracji podatkowych czy też wyciągów z rachunków bankowych lub lokat. W związku z powyższym Sąd nie mógł przyjąć, że uiszczenie kwoty 12.000 zł spowoduje wysokie ryzyko utraty płynności finansowej Spółki oraz wyrządzenie znacznej i nieodwracalnej szkody. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła W. sp. z o.o. z siedzibą w W. Wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Ewentualnie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w W. oraz zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego. Dodatkowo na podstawie art. 196 p.p.s.a. wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia postępowania zażaleniowego. Spółka zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów "prawa materialnego", a to art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że w sprawie brak jest przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu autor zażalenia stwierdził w szczególności, że realizacja zaskarżonej decyzji w kontekście stwierdzonych i udokumentowanych za pomocą bilansu oraz rachunku zysków i start - okoliczności faktycznych, tj. trudnej sytuacji finansowej skarżącej oraz brakiem możliwości dokonania zapłaty kary w orzeczonej wysokości, z dużym prawdopodobieństwem spowoduje poważne konsekwencje finansowe. Tym samym okoliczności sprawy powinny zostać uznane za powodujące niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgłoszony przez spółkę wniosek o wstrzymanie na podstawie art. 196 p.p.s.a. wykonania zaskarżonego niniejszym zażaleniem postanowienia do czasu rozstrzygnięcia postępowania zażaleniowego nie jest rozpatrywany przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie bowiem z art. 196 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny może wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia. O wstrzymaniu wykonania postanowienia decyduje Sąd I instancji przed przekazaniem akt sądowi kasacyjnemu. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w obecnej chwili nie może odnieść zamierzonego skutku. Naczelny Sąd Administracyjny niniejszym postanowieniem wydanym w postępowaniu zażaleniowym, rozstrzygnął zażalenie (tak też NSA w postanowieniu z dnia 3 września 2015 r., I FZ 290/15). Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca zgłaszając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jego wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. W rozpoznawanej sprawie wniosek dotyczył decyzji o wymierzeniu skarżącej spółce kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł. Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. To strona – chcąc skorzystać z wyjątku od zasady, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu – powinna wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania aktu przedstawić sądowi nie tylko argumenty, ale i stosowne dokumenty na ich poparcie, wskazujące że w sprawie istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd administracyjny nie ma natomiast instrumentów prawnych do samodzielnego ustalania sytuacji majątkowej strony, które to ustalenie jest niezbędne przy ocenie, czy wykonanie zaskarżonego aktu może spowodować w danym przypadku skutki, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. (tak też postanowienie NSA z dnia 27 listopada 2015 r., II GZ 755/15). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest prawidłowa. Dla zobrazowania swojej sytuacji finansowej spółka przedstawiła jedynie dokumenty potwierdzające prowadzenie wobec niej postępowań egzekucyjnych, całkowicie pomijając inne dokumenty mogące świadczyć o sytuacji finansowej spółki. Na podstawie wybiórczo przedstawionych twierdzeń skarżącej Sąd I instancji nie był w stanie ocenić, czy w sprawie zostały spełnione przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. W dacie wydania orzeczenia Sądu I instancji w aktach niniejszej sprawy, ani zażaleniu nie przedstawiono takich okoliczności, które uprawdopodabniałyby oświadczenie zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w P., że wykonanie tej decyzji (tj. uiszczenie kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł) przed rozpoznaniem skargi doprowadzi do utraty płynności finansowej skarżącej spółki. Z podanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.